Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nde ikinci gün, liderler düzeyindeki kritik oturumlarla başladı. Zirvenin seyrini belirleyecek görüşmelerde savunma harcamaları, savunma yatırımları, NATO 3.0 vizyonu ve Ukrayna’ya destek başlıkları ele alınıyor. Gözler ise ABD Başkanı Donald Trump’ın vereceği mesajlara çevrildi.
7 Temmuz’da yan etkinlikler ve bakanlar düzeyindeki toplantılarla başlayan zirvede, bugün yapılacak liderler oturumlarının ardından alınacak kararlar netlik kazanacak. NATO kulislerinde, toplantıların gidişatının büyük ölçüde Trump’ın açıklamalarına bağlı olacağı değerlendirmeleri yapılıyor.
Zirve öncesinde yaptığı açıklamalarda dikkat çeken mesajlar veren ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinde Grönland konusunu yeniden gündeme taşıdı. Ayrıca İran’a yönelik süreçte bazı Avrupa ülkelerinden beklediği desteği göremediğini dile getiren Trump, Avrupa’daki Amerikan askerlerinin geri çekilebileceğine yönelik söylemlerini yineledi.
Diplomatik kaynaklar, zirvenin temel hedefinin “gerilimsiz tamamlanması ve birlik görüntüsünün korunması” olduğuna dikkat çekiyor.
Savunma Harcamaları Ön Planda
Zirvenin en önemli gündem maddelerinden biri savunma harcamaları oldu. 2025 Lahey Zirvesi’nde alınan karar doğrultusunda, üye ülkelerin savunma bütçelerini gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma hedefi Ankara’da yeniden değerlendiriliyor.
Bazı ülkelerin bu hedefi şimdiden aştığı belirtilirken, Türkiye’nin savunma harcamalarının milli gelire oranının yüzde 3,8 seviyesine yükselmesi dikkat çekiyor.
Savunma Yatırımları ve Yeni Teknolojiler
Zirvede ayrıca savunma sanayisine yönelik yatırımlar da masada. Üretim kapasitesinin artırılması, altyapının güçlendirilmesi ve yenilikçi teknolojilere yatırım yapılması NATO’nun öncelikleri arasında yer alıyor.
Son yıllarda Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın savunmaya yaptığı harcamaların hızla arttığı, yalnızca 2025 yılında bu alanda yaklaşık 139 milyar dolarlık ek kaynak ayrıldığı ifade ediliyor.
NATO 3.0 Dönemi Başlıyor
ABD’nin Avrupa güvenliğindeki rolüne ilişkin yaklaşımındaki değişim, NATO 3.0 konseptini gündeme taşıdı. Yeni dönemde Avrupa ülkelerinin daha fazla sorumluluk üstlenmesi beklenirken, ABD’nin özellikle nükleer caydırıcılık alanındaki liderliğini sürdürmesi öngörülüyor.
Ankara Zirvesi’nin, daha güçlü bir Avrupa ve daha dengeli bir NATO yapısının temellerinin atıldığı kritik bir platform olması bekleniyor.
Ukrayna’ya Destek Sürecek
Zirvenin bir diğer önemli başlığı ise Ukrayna’ya verilecek destek. NATO’nun Ukrayna’ya desteğini sürdüreceği mesajını yinelemesi beklenirken, özellikle insansız hava araçları ve savunma teknolojileri alanındaki tecrübelerin ittifak içinde değerlendirilmesi planlanıyor.
Ukrayna’nın NATO üyeliği konusunda ise mevcut politikanın korunacağı ve kısa vadede yeni bir adım atılmayacağı ifade ediliyor.
Zirve Bildirisi Kısa ve Net Olacak
Zirve sonunda yayımlanacak ortak bildirinin kısa tutulması planlanıyor. Bildiride NATO’nun ortak savunma ilkesine bağlılık vurgulanırken, Rusya’nın uzun vadeli tehdit oluşturduğu ifade edilecek.
Metinde ayrıca İran’ın nükleer silah edinmemesi gerektiği vurgulanacak ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne saygı çağrısı yapılacak. Ukrayna’ya yönelik 2026-2027 dönemi için toplam 70 milyar avroluk destek taahhüdünün de bildiride yer alması bekleniyor.
Ankara’daki zirve, NATO’nun geleceğini şekillendirecek kararların alınacağı kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
