Kayıt dışı istihdam, Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin en önemli sorunları arasında yer almaya devam ediyor. Sigortasız işçi çalıştırılması, eksik gün bildirimi ve düşük ücret gösterilmesi gibi uygulamalar hem çalışanları hem de işverenleri ciddi yaptırımlarla karşı karşıya bırakıyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu İstanbul İl Müdürü Harun Serttaş imzasıyla yayımlanan açıklamada, çalışanların kendi rızalarıyla bile sigortasız çalışmayı talep etmelerinin hukuken mümkün olmadığı belirtildi.
Açıklamada şu ifadeler dikkat çekti:
“İşverenlerimizin bu tür talepler karşısında taviz vermeyerek yasal yükümlülüklerini yerine getirme bilinciyle hareket etmeleri; ileride karşılaşılabilecek ağır idari yaptırımların ve öngörülemeyen mali yüklerin önüne geçilmesi adına büyük önem taşımaktadır.”
Kayıt dışı çalışma hangi hakları kaybettiriyor?
SGK denetimlerinde özellikle;
Emekli aylığı alanlar,
Dul ve yetim aylığı alanlar,
Sosyal yardım yararlanıcıları,
Bakmakla yükümlü olunan kişi statüsündekiler
hak kaybı yaşamamak adına zaman zaman kayıt dışı çalışmaya yöneliyor.
Ancak SGK’ya göre sigortasız çalışan kişiler şu haklardan mahrum kalabiliyor:
Emeklilik hakkı,
Malullük aylığı,
İş kazası ve meslek hastalığı güvencesi,
İşsizlik maaşı,
Ölüm aylığı,
Genel Sağlık Sigortası desteği.
Kurum ayrıca, kayıt dışı çalışan kişilerin Genel Sağlık Sigortası primlerini kendi bütçelerinden ödemek zorunda kalabileceklerini de hatırlattı.
Elden maaş alan çalışanlar ne yapabilir?
Sosyal Güvenlik Kurumu, sigortasız çalıştırıldığını veya maaşının eksik bildirildiğini düşünen çalışanların şikâyette bulunabileceğini açıkladı.
Buna göre çalışanlar ihbarlarını;
ALO 170 hattı üzerinden,
SGK İl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezlerine,
CİMER üzerinden iletebiliyor.
Uzmanlar, kayıt dışı çalışmanın kısa vadede avantaj gibi görünse de uzun vadede çalışanların tüm sosyal güvence sisteminden uzak kalmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
