Yemen’de İran destekli Husiler, dünya ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Babülmendep Boğazı için dikkat çeken bir plan üzerinde çalışıyor. İddialara göre Husiler, bu stratejik su yolundan geçen ticari gemilerden geçiş ücreti almaya hazırlanıyor.
BABÜLMENDEP’TE YENİ DÖNEM Mİ BAŞLIYOR?
Reuters’a konuşan bölgesel kaynaklara göre, henüz uygulama tarihi netleşmese de hazırlanan taslakta Çin’e ait gemilerin bu uygulamadan muaf tutulması planlanıyor. Bu durum, küresel ticaret dengeleri açısından yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi.
İranlı yetkililer ile Husi temsilciler arasında yapılan görüşmelerde bu planın detaylarının ele alındığı, hatta sistemin yönetimi için teknik ve idari destek sağlandığı öne sürülüyor.
KÜRESEL TİCARETİ NASIL ETKİLER?
Babülmendep Boğazı, Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ile Asya arasındaki ticaretin ana arterlerinden biri olarak kabul ediliyor. Bu hatta yaşanacak herhangi bir aksama:
Petrol ve LNG sevkiyatlarını sekteye uğratabilir
Konteyner taşımacılığında maliyetleri artırabilir
Küresel tedarik zincirinde gecikmelere yol açabilir
Uzmanlara göre geçiş ücreti uygulaması hayata geçirilirse, artan maliyetler doğrudan ürün fiyatlarına yansıyabilir ve küresel enflasyonu tetikleyebilir.
ALTERNATİF ROTALAR GÜNDEME GELEBİLİR
Deniz taşımacılığı şirketlerinin maliyet artışından kaçınmak için Afrika’nın güneyinden geçen Ümit Burnu rotasına yönelmesi ihtimali de değerlendiriliyor. Bu ise teslimat sürelerini uzatırken lojistik maliyetleri daha da artırabilir.
ABD, İSRAİL VE İRAN GERİLİMİ TIRMANABİLİR
Husilerin son dönemde İsrail bağlantılı gemilere yönelik saldırıları sonrası bölgede tansiyon zaten yüksek. ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri Kızıldeniz’de güvenliği sağlamak için aktif operasyonlar yürütüyor.
Yeni ücretlendirme planının hayata geçmesi durumunda Washington yönetiminin bunu küresel ticarete tehdit olarak görmesi ve askeri ya da ekonomik karşılık vermesi bekleniyor. Bu gelişme, Orta Doğu’daki gerilimi daha da derinleştirebilir.
ÇİN DETAYI DİKKAT ÇEKTİ
Planın en çarpıcı yönlerinden biri Çin gemilerine muafiyet tanınması ihtimali oldu. Uzmanlar, bu durumun İran-Çin ilişkilerinin ve bölgesel güç dengelerinin ekonomik alana da yansıdığı şeklinde yorumlanıyor.
YENİ BİR EKONOMİK CEPHE AÇILABİLİR
Eğer plan hayata geçerse Husiler, ilk kez uluslararası deniz ticareti üzerinden düzenli gelir elde eden bir yapı haline gelebilir. Bu da Kızıldeniz’deki krizi askeri boyuttan çıkarıp ekonomik bir mücadeleye dönüştürebilir.
