Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden otomotiv, 2025 yılında sağladığı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelirleriyle Hazine’ye adeta can suyu oldu. Yapılan analizlere göre otomotivden elde edilen ÖTV geliri, geçen yıl rekor seviyeye ulaşarak yaklaşık 788 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu tarihi rakam, hem otomobil pazarındaki güçlü talebi hem de sektörün kamu maliyesine sağladığı katkının boyutunu bir kez daha ortaya koydu.
Artan satış adetleri ve yükselen araç fiyatları, vergi tahsilatını doğrudan yukarı taşırken, bütçe hedeflerinin büyük ölçüde yakalanmasını sağladı.
Rekorun Arkasındaki Nedenler
2025 yılında otomotiv ÖTV gelirlerinin zirveye çıkmasında, pazarın genelinde yaşanan büyüme belirleyici oldu. Ağır ticari araçlar dahil olmak üzere Türkiye otomotiv pazarı, bir önceki yıla göre yüzde 10 büyüme kaydetti. Toplam satış adedi ise 1 milyon 414 bin 700 olarak gerçekleşti.
Satılan her araçtan alınan ÖTV ve KDV, satışlardaki artışı doğrudan Hazine gelirlerine yansıttı. Ancak rekorun tek nedeni adet artışı olmadı. Araç fiyatlarındaki yükseliş ve uygulanan vergi oranları da tahsilatın katlanarak artmasına yol açtı.
Buna göre otomotivden toplanan ÖTV geliri, bir önceki yıla kıyasla yüzde 46,56 artarak 787 milyar 872 milyon TL seviyesine çıktı. Özellikle Aralık ayı, hem satış hem de vergi tahsilatında öne çıktı. Yalnızca bu ayda devletin otomotivden elde ettiği ÖTV geliri 132,4 milyar TL’yi aştı.
Bütçe Hedefleri Neredeyse Tamam
Otomotiv sektöründen gelen güçlü vergi akışı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2025 yılı bütçe hedeflerine ulaşmasında kritik rol oynadı. Yıl sonunda otomotiv kaynaklı ÖTV gelirleriyle, belirlenen hedefin yüzde 98,5’i yakalandı. Hedeften sapma ise yalnızca 11,6 milyar TL ile sınırlı kaldı.
Genel tabloya bakıldığında, 2025 yılında Türkiye genelinde tüm mal ve hizmetlerden toplanan toplam ÖTV tutarı 2 trilyon 24 milyar TL oldu. Otomotivden elde edilen yaklaşık 788 milyar TL’lik gelir, toplam ÖTV’nin yaklaşık yüzde 39’unu tek başına oluşturdu. Bu oran, otomotiv sektörünün kamu gelirleri açısından ne denli stratejik bir konumda olduğunu gözler önüne serdi.
Yüksek Vergilerin Tüketiciye Yansıması
Otomotivden elde edilen yüksek vergi gelirleri, bütçe açısından olumlu bir tablo çizse de tüketici cephesinde tartışmaları beraberinde getiriyor. Türkiye, araç fiyatları üzerindeki vergi yükünün en yüksek olduğu ülkeler arasında yer alıyor. ÖTV ve KDV, birçok modelde aracın satış fiyatını neredeyse iki katına çıkarabiliyor.
Bu durum, vatandaşların sıfır otomobile erişimini zorlaştırırken, ikinci el piyasasının canlı kalmasına da neden oluyor. Sektör temsilcileri ise yüksek vergi oranlarının pazarın potansiyel büyümesini sınırladığını belirtiyor. Daha öngörülebilir ve dengeli bir vergi yapısının, uzun vadede hem satışları hem de toplam vergi gelirlerini artırabileceği görüşü dile getiriliyor.
Özellikle elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte, ÖTV matrahlarında ve oranlarında yapılacak olası düzenlemelerin, önümüzdeki dönemde otomotiv vergilendirmesinde yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği ifade ediliyor.
Genel Değerlendirme
2025 yılı, otomotiv sektörü açısından hem satış performansı hem de kamuya sağlanan mali katkı bakımından dikkat çekici bir yıl oldu. Pazarın canlılığı Hazine’nin kasasını doldururken, yüksek vergi yükünün tüketici üzerindeki etkisi ise ekonomi gündemindeki yerini korumaya devam ediyor.
