İSTANBUL (AA) - Ernst & Young (EY), Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) işbirliğiyle küresel çapta 15'incisi gerçekleştirilen 2026 Küresel Bankacılık Risk Yönetimi Araştırması'nın sonuçlarını paylaştı.
Şirketten yapılan açıklamaya göre, araştırma, bankacılık sektöründe üst düzey risk yöneticilerinin (CRO) günümüzde ve gelecek dönemde karşılaşabileceği kritik zorlukları ortaya koyuyor.
IIF işbirliğiyle küresel çapta 31 ülkeden 101 bankanın katılımıyla gerçekleştirilen araştırmaya göre, kredi ve finansal suç gibi geleneksel riskler yeniden yükselişe geçerken, siber tehditler, dijital dolandırıcılık ve yapay zekanın hızlı benimsenmesine yönelik denetimler artıyor. Jeopolitik gerilimlerin yükseldiği, düzenleyici yaklaşımların farklılaştığı ve teknoloji kaynaklı risklerin genişlediği dönemde, CRO gündemi hızla çeşitleniyor.
Son yıllarda ağırlıklı olarak finansal olmayan risklere odaklanan bankalarda kredi riski yüzde 62 oranla yeniden önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Artışta, temerrüt endişeleri ve banka dışı finansal kuruluşlardan gelen rekabet, etkili oluyor. Finansal suç riski önceki yıla göre yüzde 23'ten 43'e, dijital dolandırıcılık riski ise yüzde 23'ten 59'a yükseldi.
Bankacılık sektöründeki yöneticiler, banka dışı finansmanın hızlı büyümesinin risk değerlendirmelerini karmaşıklaştırdığını belirtirken, katılımcıların üçte birinden fazlası bu durumun risk analizini zorlaştırdığını, yüzde 26'sı ise kredi ve karşı taraf riskinde yoğunlaşmanın arttığını ifade ediyor. Bu nedenle bankalar, kredi tahsis limitlerini yeniden gözden geçiriyor ve banka dışı finansal kuruluşlara yönelik senaryo analizlerini güçlendiriyor.
- Siber güvenlik bankalar için risk oluşturmaya devam ediyor
Siber güvenlik, yüzde 86 oranıyla bankalar için kısa vadede önemli risk alanlarından biri olmaya devam ediyor. Bankacılık sektöründeki CRO'ların yüzde 55'i ileri teknolojileri öncelikli görmesine rağmen yüzde 72'si risk fonksiyonunda yapay zeka kullanımının hala erken aşamada olduğunu belirtiyor.
Bankalar, yapay zekayı dolandırıcılık ve finansal suç tespiti (yüzde 61), siber ve operasyonel risk izleme (yüzde 41) ve kredi ile piyasa riski modelleme (yüzde 33) alanlarında kullanıyor. Veri kalitesi ve erişilebilirliği ise banka yöneticilerinin yüzde 80'i tarafından engel olarak gösteriliyor. Gelecek dönemde yapay zeka kullanımının özellikle dolandırıcılık tespiti, siber risk izleme ve kredi modelleme süreçlerinde artması bekleniyor.
Bankacılık sektöründe yöneticilerin beklentileri genişlerken, özellikle yapay zeka, veri ve dijital yetkinliklere duyulan ihtiyaç hızla artıyor. Buna rağmen CRO'ların yüzde 30'u gelecek üç yılda risk ekiplerinin küçüleceğini öngörüyor. Söz konusu oran, geçen yıl yüzde 16 olarak kaydedildi. 2024'te katılımcıların yüzde 68'i işe alımın hızlanacağını düşünürken, bu sene oran yüzde 49'a geriledi. Dijital yetkinlikler yüzde 71 oranla bankalardaki risk ekipleri için önemli beceri olarak öne çıkarken, uyum sağlama becerisi de yüzde 56 ile önem kazanıyor.
Yöneticilerin yüzde 64'ü manuel işlerin otomasyonunu, yüzde 55'i ise insan ve yapay zeka işbirliğiyle ortaya çıkan hibrit rollerin artmasını bekliyor. Ayrıca yüzde 79'u, artan beklentileri karşılamak için veri ve yapay zeka becerilerinin geliştirilmesini önemli görüyor.
Dijital varlıklara ilişkin risklerin hızla yükseldiği araştırmada, siber güvenlik riski yüzde 83, finansal suç riski ise yüzde 78 seviyesinde görülüyor. Buna rağmen bankaların yüzde 60'ının dijital varlık stratejisi bulunmuyor. Strateji geliştiren bankalar daha çok müşteri maruziyeti (yüzde 29) ve dijital varlık hizmetleri (yüzde 16) alanlarına odaklanıyor.
Belirsizlik ortamında etkin bir yol haritası oluşturmak için banka yöneticilerinin odaklanması gereken üç öncelik, 'yaygınlaşan yapay zekanın sorumlu ve güvenilir kullanımının sağlanması', 'temel yetkinliklerinin yanı sıra dijital becerileri yüksek hibrit risk ekiplerinin geliştirilmesi' ve 'gelecekteki olası değişkenliklere hazırlıklı olmak için senaryo planlamasının güçlendirilmesi' olarak sıralanıyor.
- 'Risk yönetimi her zamankinden daha kritik'
Açıklamada görüşlerine yer verilen EY Türkiye Şirket Ortağı ve Finansal Hizmetler Sektör Lideri Levent Atakan, küresel çapta geleneksel risklerin geri dönüşüyle teknoloji kaynaklı risklerin aynı anda yükselmesinin, bankacılık sektöründe risk yönetimi fonksiyonunun çevikliğini ve öngörü kapasitesini her zamankinden daha kritik kıldığını belirtti.
Türkiye'deki bankalar için de benzer bir tablonun söz konusu olduğuna değinen Atakan, şunları kaydetti:
'Özellikle kredi riski ve finansal suç alanlarında artan baskı, daha bütünleşik ve veri odaklı risk yönetimi yaklaşımlarını zorunlu hale getiriyor. Banka CRO'larının bu dönemde hem teknolojik yatırımları hızlandırması hem de risk kültürünü kurum genelinde güçlendirmesi gerekiyor. Yapay zeka ve ileri analitik, doğru veri altyapısıyla birleştiğinde risk fonksiyonunun etkinliğini çarpan etkisiyle artırabilir. Ancak bu dönüşümün başarılı olabilmesi için yönetişim, etik çerçeve ve insan kaynağı boyutlarının da aynı hızda gelişmesi şart. Önümüzdeki dönemde CRO'ların rolü, yalnızca riskleri kontrol eden değil, aynı zamanda sürdürülebilir büyümeyi mümkün kılan stratejik bir iş ortağı olarak daha da güçlenecek.'
EY Türkiye Finansal Risk Yönetimi Hizmetleri Şirket Ortağı Ezgi İvecan da finansal risklerin hem küresel hem yerel ölçekte hızla değişmeye devam ettiğini aktardı.
Kredi riski tarafında artan temerrüt olasılıklarının, bankaların portföylerini daha dinamik ve ileri analitikle desteklenen modellerle yönetmesini zorunlu kıldığını belirten İvecan, şu değerlendirmelerde bulundu:
'Türkiye'de özellikle değişken piyasa koşulları, faiz hareketleri ve sektör bazlı kırılganlıklar, risk modellerinin daha sık güncellenmesini ve stres senaryolarının genişletilmesini gerektiriyor. Finansal suç ve dijital dolandırıcılık risklerindeki yükseliş ise bankaların hem teknolojik hem de operasyonel savunma hatlarını yeniden yapılandırmasını gerektiriyor. Yapay zeka destekli erken uyarı sistemleri, anomalileri tespit etmede önemli avantaj sağlasa da veri kalitesi ve bütünlüğü hala en kritik başarı faktörü olarak yer alıyor. Önümüzdeki dönemde finansal risk yönetimi, yalnızca düzenlemelere uyum sağlama fonksiyonu olmaktan çıkıp, bankaların dayanıklılığını ve rekabet gücünü belirleyen stratejik bir alan haline gelecek. Bu nedenle bankacılık CRO'larının teknoloji, veri ve insan kaynağı yatırımlarını eş zamanlı olarak güçlendirmesi, büyük önem taşıyor.'
