Afşin İlçe Tarım ve Orman Müdürü Muhammet Kayapınar, hasat döneminin ardından gündeme gelen anız yakma konusunda çiftçilere ve vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu. “Anız yakmak geleceği yakmaktır” mesajı verilen açıklamada, anız yangınlarının toprağa, doğaya ve ekonomiye verdiği zararlar anlatıldı.
Yapılan açıklamada; “Hasattan sonra toprak üzerinde ve altında kalan bitkiye ait kalıntılar ile tarla takımları ve boş arazilerde vejetatif gelişimini tamamladıktan sonra kuruyarak toprakta kalan bitki aksamının tamamına anız denilmektedir. Çiftçilerimiz yeni üretim sezonu hazırlıklarında toprak işlemeyi kolaylaştırmak, önceki üretim sezonundan kalabilecek hastalık ve zararlılar ile yabancı otlardan kurtulmak, bitki atıklarını maliyetsiz ortadan kaldırmak gibi nedenlerle çoğu zaman çiftçilerimiz tarafından anızlar yakılmaktadır. Ayrıca bilinçsizce davranan vatandaşlar, piknikçiler ve avcıların kontrolsüz davranışları, araziye atılan sigara izmaritleri ve söndürülmemiş kibrit çöpleri, çevreye atılan ve kolay tutuşabilen çöpler, mercek görevi gören cam şişe ve içinde su kalıntısı olan pet şişe gibi atıklar anız ve orman yangınlarına neden olmaktadır.
Anızların yakılması maalesef her bir vatandaşımızı derinden üzen orman yangınlarına, enerji ve telefon iletim hatlarının hasar görmesine, çıkan duman sonucu görüş zorluğu oluşturması sebebi ile can ve mal kaybına neden olan trafik kazalarının yaşanmasına, henüz hasat gerçekleşmemiş tarlalarda ürün kayıplarına, mera alanlarına sıçrayarak otlakların ve canlı hayvanların yanmasına, vatandaşlara ait ev ve diğer yapıların yanmasına, ağıl, ahır ve kümeslerin içindeki canlılar ile yanmasına sebep olarak ülkemiz genelinde her yıl milyonlarca liralık mal ve en önemlisi can kayıplarına yol açmaktadır. Ayrıca anız yakmanın zararları sadece bunlarla sınırlı değildir. Anız yakmanın sayısız zararlarından bazıları şunlardır:
1-Anız yangınları toprak içerisindeki faydalı canlıların ve topraktaki organik maddenin yanarak yok olmasına neden olur. Yangınla toprak bileşeninde organik madde yok edildiğinden verimliliği azalır, tarımsal verim açısından oldukça önemli toprak canlılarının beslenme ortamı yok edilir. Bu nedenle bir sonraki ekimde kullanılacak gübreden alınacak randıman da düşerek ciddi ölçüde verim kayıplarına neden olur. Anız yangını ile toprağın ideal şartları bozulacağından sonraki üretim sezonlarında üzerinde yetiştirilecek bitki türleri hastalık ve zararlılara karşı daha dirençsiz hale gelir.
2-Anız yakılması su ve rüzgâr erozyonunu artırmakta, bu nedenle toprağın en değerli üst katmanları rüzgâr ve su ile taşınarak yok olmaktadır. Bu durum ürün rekoltesini doğrudan düşüreceği gibi bitki beslemede kullanılacak gübre, su miktarı ihtiyacını da artırarak üretim maliyetlerini yükseltecektir.
3-Anız yakma sonucunda Allah’ın bahşettiği muazzam ekolojik denge bozulmaktadır ve neticesinde çoraklaşan, verimsizleşen ve fakirleşen topraklarımızda zararlı böcekler ve hastalık etmenleri çoğalacak, ürünlerin bu zararlılara karşı doğal dirençleri zayıflayarak tarlalarda bitki koruma ürünleri kullanımı veya kullanılan bitki koruma ürünlerinde doz artışı kaçınılmaz bir zaruret haline gelecektir.
4-Anız yangınları topraklarımızın su tutma kapasitesini düşürmektedir ve bu nedenle aynı tarlada sulu tarım için harcanan sulama masrafı ve işgücü maliyetleri yükselecek, bu nedenle de hem zamandan hem de artan üretim maliyeti nedeni ile net karlılıktan ciddi oranda kayıplar yaşanacaktır.
5-Anız yakma ekosistemdeki dengeyi bozduğu için anız yangınları sebebi ile biyolojik çeşitliliğimiz azalarak doğal mirasımıza verdiğimiz zararın olumsuz etkilerini bizler yaşayacağımız gibi gelecek nesillerimiz bu tahribatın zararını daha derinden yaşayacaktır.
6-Anız yangınları bölgemizin flora ve fauna sistemini bozarak fakirleştirdiği için hayvansal üretimimize lokanta hizmeti sunan yaylak ve meralarımızda başta arıcılık faaliyetlerimiz olmak üzere, büyükbaş, küçükbaş hayvancılık faaliyetlerimizde üretim maliyetlerimiz artacak ve verimliliğimiz düşecektir.
Ülkemize telafisi zor maddi ve telafisi imkansız manevi büyük zararlar veren anız yangınlarının sebep olduğu tablodan korunmak için; ülkemizin eşsiz coğrafyasında verimliliğimizi artırmak, temiz doğa, çevre ve su kaynaklarımızı korumak, orman, mera ve yaylaklarımızı korumak için Afşin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü olarak her birimiz elimizden geldiğince başta çiftçilerimiz olmak üzere vatandaşlarımıza eğitim yayım faaliyetlerimiz kapsamında toplantılar düzenliyor, anız yangınlarının zararları ve mücadele yöntemleri hakkında vatandaşlarımıza bilgi aktarımı yapıyoruz.
Çiftçilerimizin anız yangını ve zararlarına engel olmak amacıyla; biçerdöverle gerçekleştirilen hububat hasadının toprak yüzeyine yakın yapılmasına dikkat edilmelidir. Böylece kalan sap miktarı az olacağı için çürümesi ve mikroorganizmalar tarafından parçalanması daha kolay olacaktır, ayrıca elde edilen saman miktarımız artacaktır. Hububat hasadı yapıldıktan sonra biçerdöverin arkasında bıraktığı sap samandan oluşan namlular balya makinesi ile balya yapılarak hayvan yemi veya altlık olarak kullanılabileceği gibi sanayide kâğıt ve karton yapımında da kullanılabilir. Namlu denilen bu sap ve saman tarladan uzaklaştırıldıktan sonra geriye kalan anız sap parçalayıcı makineler ile parçalanarak toprağa karıştırılmalıdır. Bu şekilde bir kere toprak işleme ile anızın toprağa karıştırılması toprağa birçok fayda sağlar ve anız yakmanın doğuracağı zararlar da önlenir. Toprak işlemesiz tarım yapılarak tohum doğrudan anıza ekilebilir. Ayrıca orman ve mera sınırında bulunan tarlalarda üretim yapan çiftçilerimiz orman ve mera arazilerine komşu olan tarla sınırlarını yangın çıkma ve orman arazisine sıçrama risklerine karşı muhakkak şerit şeklinde sürerek orman ve mera arazilerini korumalıdır. Böylece anızda başlayan bir yangının tarladan orman ve meraya sıçrama riski en aza indirilmiş olur.
Vatandaşlarımızın orman, anız yangını ve zararlarına engel olmak amacıyla; doğa gezisi, piknik, kamp, avcılık faaliyetlerinde gerekli tedbirleri almadan ateş yakmamaları, ateş yakmanın yasak olduğu alanlarda kesinlikle ateş yakmamaları, sigara izmaritini, yanan kibrit çöpünü ve bozuk çakmakların yere atılmasından kaçınmaları, doğada cam şişe ve içinde su bulunduğu için mercek görevi görecek pet şişeleri asla çevreye atmamaları gerekmektedir. Ayrıca Diyanet İşleri Başkanlığı da doğaya ve canlılara verdiği zararlar nedeniyle anız yakmayı dini açıdan haram olarak kabul etmiştir.
Anız yakmanın can ve mal kayıplarına sebep olması ve yine doğanın dengesini bozarak biyolojik çeşitliliği fakirleştirmesi, rüzgâr ve su erozyonunu hızlandırması gibi nedenlerle “ANIZ YAKMAK KESİNLİKLE YASAKTIR”. Bu yasağa uymayan vatandaşlara 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin (l) bendinde "anız yakanlara 2026 yılında her dekar için 698,62 TL idari para cezası verilir. Anız yakma fiilinin orman ve sulak alanlara bitişik yerler ile meskûn mahallerde işlenmesi durumunda ceza beş kat artırılır." hükmü gereği idari uygulama yapılacaktır.
Gerek anız yakma fiilinin idari yaptırım boyutu gerekse anız yakmanın ülkemize verdiği ekonomik kayıplar ve sebep olunabilecek her türlü zararın vicdani boyutu nedeni ile bütün vatandaşlarımızın bu konuda hassas ve koruyucu olduklarını düşünüyor, vatandaşlık bilinci ile anız yangınlarına karşı daha dikkatli olmalarını saygılarımızla rica ediyoruz.”
