Türkiye'de 65 yaş üstü nüfus 9,5 milyonu aşarken yaşlanan nüfusla birlikte sosyal güvenlik sistemi üzerindeki sağlık ve bakım harcamaları da gündeme geldi. Orta Vadeli Program'da (OVP) yaşlı bakım desteğinin güçlendirilmesine yönelik adım atılırken, “Bakım Sigortası” modeli üzerinde çalışma başlatıldığı belirtildi. Peki bakım sigortası nedir, kimleri kapsayacak, prim ödenecek mi ve devlet destek verecek mi? İşte yeni sistemle ilgili merak edilenler...
65 yaş üstü nüfus 9,5 milyonu aştı
Türkiye'nin nüfus yapısında son yıllarda dikkat çekici bir değişim yaşanıyor.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Görevlisi Tarkan Zengin'in aktardığı verilere göre, 65 yaş ve üzerindeki nüfus 9 milyon 583 bin kişiye ulaştı.
65 yaş üstü nüfusun toplam nüfus içerisindeki oranının ise yüzde 11 seviyesine çıktığı belirtildi.
Zengin, 5 yıl içerisinde 65 yaş üstü nüfusta yüzde 20,5'lik artış yaşandığına dikkat çekerek Türkiye'nin hızlı bir demografik dönüşümden geçtiğini ifade etti.
Yaşlılara yeni sigorta mı geliyor?
Yaşlı nüfustaki artış ve buna bağlı olarak sağlık ve bakım harcamalarının yükselmesi, yeni bir sosyal güvenlik modelini gündeme getirdi.
Orta Vadeli Program'da yaşlı bakım desteğinin güçlendirilmesine yönelik politika tedbirleri kapsamında “Bakım Sigortası” üzerinde çalışma yapılacağı belirtildi.
Ancak mevcut aşamada bakım sigortasının nasıl uygulanacağı kesinleşmiş değil.
Sistemin kapsamı, finansman yöntemi ve kimlerin hangi şartlarda yararlanacağına ilişkin çalışmaların tamamlanmasının ardından modelin netleşmesi bekleniyor.
Bakım sigortası nedir?
Bakım sigortası, ileri yaş, kronik hastalık veya fiziksel ve zihinsel faaliyetlerini tek başına yerine getirememe nedeniyle günlük yaşamında desteğe ihtiyaç duyan kişilere tıbbi ve sosyal bakım hizmetleri sağlanmasını amaçlayan bir sosyal güvenlik modeli olarak tanımlanıyor.
Türkiye'de üzerinde çalışılması planlanan sistem kapsamında farklı hizmetlerin değerlendirilmesi bekleniyor.
Bunlar arasında:
Evde bakım ve sağlık hizmetleri,
Palyatif bakım,
Rehabilitasyon hizmetleri,
Bakım merkezlerindeki hizmetler,
Huzurevi ve benzeri bakım hizmetleri
gibi seçenekler bulunuyor.
Ancak bu hizmetlerin tamamının yeni sigorta kapsamında olup olmayacağı henüz kesinleşmiş değil.
Bakım sigortasından kimler yararlanacak?
Şu aşamada bakım sigortasından kimlerin yararlanacağına ilişkin kesin bir yaş veya gelir kriteri açıklanmış değil.
Çalışmaların, özellikle ileri yaş, kronik hastalık ve günlük yaşam aktivitelerini bağımsız şekilde yerine getiremeyen kişilerin bakım ihtiyaçlarına odaklanması bekleniyor.
Hangi vatandaşların sigorta kapsamına gireceği ve hangi koşullarda hizmet alabileceği, yapılacak çalışmaların ardından belirlenecek.
Bakım sigortası primli mi olacak, primsiz mi?
Yeni sistemle ilgili en önemli soru işaretlerinden biri finansman modeli.
Dünyada bakım sigortası konusunda hem primli hem de primsiz modeller uygulanıyor.
Türkiye'de de farklı seçeneklerin değerlendirilmesi bekleniyor.
Primli bir sistem tercih edilmesi halinde çalışanlardan ve işverenlerden belirli oranlarda kesinti yapılması gündeme gelebilir. Başka bir modelde ise primlerin bir bölümünün devlet tarafından karşılanması mümkün olabilir.
Ancak çalışan ve işverenden ne kadar prim alınacağına ilişkin şu an açıklanmış kesin bir oran bulunmuyor.
Devlet bakım sigortasını karşılayacak mı?
Bakım sigortasının finansmanının tamamen devlet tarafından mı karşılanacağı, primli bir sistem mi kurulacağı veya karma bir model mi uygulanacağı henüz belli değil.
Yetkililerin dünya örneklerini inceleyerek Türkiye'nin sosyal güvenlik sistemine uygun bir model üzerinde çalışma yapması bekleniyor.
Bu nedenle bugün itibarıyla “bakım sigortası için şu kadar prim kesilecek” veya “tüm yaşlılara ücretsiz bakım verilecek” şeklinde kesinleşmiş bir uygulamadan söz etmek mümkün değil.
Türkiye neden bakım sigortasına ihtiyaç duyuyor?
Türkiye'de ortalama yaşam süresinin uzaması ve doğum oranlarındaki değişim, nüfusun giderek yaşlanmasına neden oluyor.
Tarkan Zengin'in verdiği bilgilere göre doğuşta beklenen ortalama yaşam süresi Türkiye'de 78 yıla yükseldi.
Yaşlı nüfusun artması sağlık ve sosyal güvenlik harcamalarını da artırıyor.
Zengin, 30 yaşa kadar olan nüfus için sağlık harcamasının 1 lira olduğu varsayılırsa, 65 yaş üzerindeki nüfusta bu harcamanın 5-6 liraya kadar çıkabildiğine dikkat çekti.
Bu nedenle yaşlanan nüfusun bakım ihtiyacını karşılayacak sürdürülebilir bir sosyal güvenlik sisteminin oluşturulması gündeme geliyor.
Bakım sigortası ne zaman başlayacak?
Bakım sigortasının ne zaman uygulanmaya başlayacağı konusunda henüz kesin bir tarih açıklanmış değil.
Öncelikle sistemin kapsamının belirlenmesi, hangi hizmetlerin karşılanacağının netleştirilmesi ve finansman modelinin oluşturulması gerekiyor.
Ardından Türkiye'ye uygun modelin hayata geçirilmesi için gerekli yasal ve idari çalışmaların yapılması bekleniyor.
Bakım sigortasıyla ilgili merak edilenler
65 yaş üstüne yeni sigorta geliyor mu?
Bakım sigortası modeli üzerinde çalışma yapılması planlanıyor. Ancak uygulamanın tüm ayrıntıları henüz kesinleşmiş değil.
Bakım sigortası nedir?
İleri yaş, kronik hastalık veya fiziksel ve zihinsel faaliyetlerini bağımsız şekilde yerine getirememe nedeniyle bakıma ihtiyaç duyan kişilere tıbbi ve sosyal destek sağlamayı amaçlayan bir sistem.
