SGK'nın yeni uygulamasıyla birlikte geçmiş dönem prim borcu bulunan emeklilerin maaşlarından kesinti yapılabilecek. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki borçlar için uygulanacak sistemde, emekli, dul ve yetim aylıklarından yapılacak kesintilere ilişkin yasal sınırlar da netleşti.
Milyonlarca emekliyi ilgilendiren SGK prim borcu kesintisi uygulamasının ayrıntıları belli oldu. Yeni düzenlemeye göre, geçmiş yıllara ait ödenmemiş SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı prim borçları, emekli aylıkları ile dul ve yetim aylıklarından belirlenen oranlarda tahsil edilebilecek.
SGK tarafından yürütülen uygulama kapsamında, borcun emekli aylığı bağlandıktan sonra tespit edilmesi halinde de kesinti yapılabilecek.
Hangi Prim Borçları Kesinti Kapsamında?
Düzenleme, geçmişte sigorta primlerini eksik ödeyen veya prim borcu bulunan emeklileri kapsıyor.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Görevlisi Tarkan Özçetin, uygulamanın tüm sigorta kollarını içerdiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Gerek Bağ-Kur, gerek Emekli Sandığı, gerekse SSK kapsamındaki prim borçları için emekli aylıklarından kesinti yapılabilecek."
SGK Borcu Sonradan Tespit Ederse Ne Olacak?
Yeni uygulamanın dikkat çeken yönlerinden biri de borcun tespit zamanı oldu. SGK'nın emekli aylığı bağlandıktan sonra yaptığı incelemelerde geçmişe dönük prim borcu tespit etmesi halinde de maaştan kesinti uygulanabilecek.
Bu uygulama, geçmiş dönem borçlarının tahsil edilmesini amaçlarken emeklilerin gelirlerinin tamamen kesilmemesi için yasal sınırlar da getiriyor.
Emekli Maaşından Ne Kadar Kesinti Yapılacak?
Düzenlemeye göre maaşlardan yapılacak kesintiler belirli oranlarla sınırlandırıldı.
Buna göre:
Genel haciz kuralları kapsamında maaşın en fazla yüzde 25'i kesilebiliyor.
SGK prim borçları için uygulanacak kesinti ise emekli maaşının yüzde 10'unu aşamayacak.
Bu sınır, emeklilerin temel geçimlerini sürdürebilmeleri amacıyla getirilen koruyucu düzenlemeler arasında yer alıyor.
Dul ve Yetim Aylığı Alanlar İçin Kesinti Nasıl Uygulanacak?
Hem kendi emekli maaşını hem de dul veya yetim aylığı alan vatandaşlarda kesintiler her aylık için ayrı değerlendirilecek.
Eğer prim borcu yalnızca kişinin kendisine aitse, bu borç nedeniyle eşinden veya anne-babasından bağlanan dul ya da yetim aylığından kesinti yapılmayacak.
Ancak hem kişinin kendi prim borcu hem de vefat eden eşine ait prim borcu bulunuyorsa, her iki aylıktan da ayrı ayrı kesinti uygulanabilecek.
Uzman İsimden Açıklama
Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Tarkan Özçetin, hem kişinin hem de vefat eden eşinin prim borcunun bulunması halinde her iki aylık üzerinden de ayrı ayrı yüzde 10'a kadar kesinti yapılabileceğini ifade etti.
Emekliler Nelere Dikkat Etmeli?
Uzmanlar, emeklilerin e-Devlet veya SGK üzerinden geçmiş dönem prim borçlarını kontrol etmelerini öneriyor. Olası borçların önceden öğrenilmesi, maaşlarda yaşanabilecek kesintiler konusunda hazırlıklı olunmasını sağlayabilir.
