1923-İDA-BET-071 ALBÜM NUMARALI BİNANIN BAKIM ONARIMININ YAPILMASI İLE 1945-BTS-KAR-028 ALBÜM NUMARALI BİNANIN BAKIM ONARIMI yapım işi 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecektir. İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır.

2- İhalenin

3- İhale konusu yapım işinin

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 45 (KırkBeş) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:

İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (N) : 1
Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.

Cenazesi, yarın öğle namazına müteakip Ashab-ı Kehf Camii şerifinde kılınacak namazının ardından, Asri Mezarlığında toprağa verilecek.

Taziye Adresi: Efsus Turan Mahallesi, 5008. Sokak, Hilalkent Konutları No:25

İrtibat: (Kardeşi) 0 536 396 52 03 Nasip Kızılay

0 543 550 00 94 (Oğlu) Osman Erkan Kızılay

Vali Ünlüer, ilk olarak KSÜ Rektör Yardımcısı ve Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ejder Berk’i, Dekan Yardımcıları Doç. Dr. Aysel Bülez ve Dr. Öğr. Üyesi Nihal Aloğlu ile birlikte makamında misafir etti. Ziyarette yükseköğretim alanında yürütülen çalışmalar ve eğitim faaliyetleri üzerine görüş alışverişinde bulunuldu.

Vali Ünlüer daha sonra Türk Telekom Ortaokulu Müdür Yardımcısı Durdu Mehmet Kaluman’ı kabul etti. Gerçekleşen görüşmede eğitim alanındaki çalışmalar ve okul faaliyetleri hakkında değerlendirmelerde bulunuldu.

Ziyaretlerden duyduğu memnuniyeti dile getiren Vali Mükerrem Ünlüer, misafirlerine nazik ziyaretlerinden dolayı teşekkür ederek çalışmalarında başarılar diledi.

Samimi bir ortamda gerçekleşen ziyarette, teşkilat çalışmaları ve güncel konular üzerine görüş alışverişinde bulunuldu. AK Parti teşkilatlarının geçmişten bugüne yürüttüğü çalışmaların da değerlendirildiği buluşmada, karşılıklı iyi dilekler paylaşıldı.

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren AK Parti Kahramanmaraş İl Başkanı Av. Burak Gül, Kadir Köstekçi’ye nazik ziyaretlerinden dolayı teşekkür etti.

AK Parti Kahramanmaraş İl Başkanı Gül, “Önceki dönem AK Parti Bitlis İl Başkanımız Sayın Kadir Köstekçi’yi il başkanlığımızda ağırlamaktan memnuniyet duyduk. Nazik ziyaretleri için teşekkür ediyor, çalışmalarında başarılar ve kolaylıklar diliyoruz” ifadelerine yer verildi.

İki grup halinde planlanan yaz okullarının ilk etabı 29 Haziran 2026 tarihinde başlayacak. Birinci grupta futbol ve voleybol branşları 7-14 yaş aralığındaki çocuklara yönelik düzenlenirken, basketbol kursu 6-14 yaş grubunu kapsıyor. Güreş branşı 8-15 yaş aralığına hitap ederken, geleneksel Türk okçuluğu ise 6-15 yaş arası katılımcıları ağırlayacak.

İkinci grup kurslar ise 6 Temmuz 2026 tarihinde başlayacak. Bu etapta Kur’an-ı Kerim kursu 6-12 yaş aralığındaki kız ve erkek öğrencilere yönelik olarak açılacak. Bunun yanı sıra 9-15 yaş grubuna yönelik bağlama, gitar ve piyano kursları da müzikle ilgilenen gençleri bekliyor. Spor alanında ise wushu (6-15 yaş) ve jimnastik (6-10 yaş) branşlarında eğitimler verilecek. Ayrıca 9-15 yaş arası öğrenciler için bilgisayar kursu da programda yer alıyor.

Uzman eğitmenler eşliğinde gerçekleştirilecek kurslarda çocukların hem fiziksel hem de zihinsel gelişimlerine katkı sağlanması hedefleniyor. Aynı zamanda sosyal becerilerin geliştirilmesi ve gençlerin yaz tatilini verimli değerlendirmesi amaçlanıyor.

Kontenjanların sınırlı olduğu yaz spor okullarına katılmak isteyenlerin başvurularını fotoğrafta bulunan karekodu okutarak E-Devlet üzerinden veya Afşin Şehit Numan Şeref Datlı Gençlik Merkezi’ne gelerek yapmaları gerekiyor.

Afşin’de gençlere yönelik düzenlenen bu kapsamlı yaz programı, sporla, sanatla ve eğitimle dolu bir tatil fırsatı sunarken, çocukların yeteneklerini keşfetmelerine de önemli katkı sağlayacak.

En Sık Karşılaşılan Diş Eti Hastalıkları

Periodontal hastalıklar olarak ifade edilen diş eti hastalıklarına erken dönemde müdahale edilip, en kısa sürede tedaviye başlandığında süreç hasta açısından kolay ve başarılı bir şekilde yürütülüyor. Ancak aksi durumlarda diş çevresindeki kemik kaybının artmasıyla diş kayıpları yaşanabiliyor. En sık karşılaşılan dişeti hastalıklarında ise listenin başında gingivitis ve periodontitis var:

Gingivitis: Diş eti hastalığının başlangıcı olarak bilinen bu durum, ilk başlarda diş eti kanaması dışında çok büyük bir rahatsızlık vermez. Diş etleri; kanamalı, kızarık ve hacim olarak büyümüş haldedir ve dişlerin fırçalanması esnasında kanayan diş etleri artık hassaslaşmıştır. Tedavi edilmediğinde, periodontitise kadar ilerler ve diş ile diş etini destekleyen kemikte hasarlara yol açar.

Periodontitis: Diş eti hastalıklarının daha ilerlemiş halidir. Dişlere destek olan diğer dokularla birlikte, alveol kemiğinde de kayıp gözlemlenir. Diş ile diş eti arasında oluşan periodontal cepte bakteriler hızla ürer. Bu alan temizlenemeyen, küçük bir alandır. Hastalığın ilerlemesiyle, dişler sallanabilir ve buna bağlı olarak diş çekimi kaçınılmaz hale gelebilir.

Diş Eti Kanaması Bazı Sistemik Hastalıkların da İlk Sinyali Olabilir

Diyabet, bazı kan hastalıkları, pıhtılaşma bozuklukları, bağışıklık sistemini etkileyen durumlar ve kullanılan bazı ilaçlar diş eti kanamasını artırabilir veya mevcut diş eti hastalığını ağırlaştırabilir. Bu nedenle devam eden diş eti kanaması hem ağız sağlığının hem de genel sağlığın değerlendirilmesi için önemli bir uyarı olarak kabul edilmelidir.

Diş Eti Kanamaları Nasıl Tedavi Edilir?

Diş eti kanamaları günlük hayatı etkileyecek önemli bir sorundur ve diş eti hastalığının en erken belirtisidir. “Ağız bakımı, diş eti tedavilerinde ilk aşamadır” diyen İstanbul Okan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Gökçe Aykol Şahin: “Uzman diş hekiminin yönlendirmeleri doğrultusunda doğru diş fırçalama yöntemi, uygun diş fırçasıyla dişlerin fırçalanması, diş arası temizliğinin yapılması ve uygun görülmesi halinde verilen gargaralar bu noktada önemlidir. Sonrasında tedavi aşamaları da hastalığın altında yatan nedene ve hastalığın seviyesine göre hekim tarafından düzenlenir” dedi.

Günlük yaşamı önemli ölçüde etkiliyor

Sarı nokta hastalığı, gözün arka kısmında bulunan retina tabakasının merkezindeki makula

bölgesini etkileyen ve özellikle 50 yaş üzerindeki kişilerde görülen ilerleyici bir hastalık. Sarı nokta denmesinin sebebi ise bu bölgede yüksek ışık maruziyetine karşı korunma sağlanması amacıyla bolca lutein ve zeaksantin adlı sarı renkli pigmentler oluşması. Makula; okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve ince ayrıntıları seçme gibi merkezi görme işlevlerinden sorumlu oluyor. Bu bölgenin zarar görmesi sonucunda merkezi görmede bulanıklık, şekillerde bozulma veya görme kaybı ortaya çıkabiliyor. Belirtiler önce tek gözde oluşabilirken hastalık ilerleyip her iki gözü de tuttuğunda günlük yaşam önemli şekilde etkileniyor. Hastalık ilerledikçe merkezi görme kaybının belirginleşmesi nedeniyle hastalarda önemli sorunlar yaşandığına vurgu yapan Prof. Dr. Özlem Şahin, “Bu tabloda hastalar okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve düz çizgileri görme gibi durumlarda güçlük çekmektedir. Hastalık ileri evrede körlüğe varmasa da güvenli yürüyüşü zorlaştırmakta ve düşme riskini artırmaktadır. Ayrıca görme kaybının yarattığı sosyal izolasyon, depresyon ve bağımsız aktivitelerde azalma (yemek yapma, televizyon izleme vb.) yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilmektedir” diye konuşuyor.

Görme yetisinde hızla azalma yaşanabiliyor

Sarı nokta hastalığı temel olarak kuru tip ve yaş tip olmak üzere iki ana gruba ayrılıyor. Hastaların büyük çoğunluğunda kuru tip geliştiğini anlatan Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, “Kuru tipte retina altında zamanla biriken ve drusen adı verilen birikintiler ile buna eşlik eden hücre kaybı sonucunda görme yetisi yavaşça azalmaktadır. İleri evrelerinde de coğrafik atrofi olarak adlandırılan ve retina hücrelerinde belirgin kayıp ve bunun sonucunda görme kalitesinde azalmayla seyreden tablo gelişebilmektedir” bilgisini veriyor. “Yaş tip ise daha az görülmesine rağmen görme kaybından en sık sorumlu olan formudur” diyen Prof. Dr. Özlem Şahin, şu bilgileri veriyor: “Bu tipte retina altında anormal ve kırılgan yeni damarlar gelişmektedir. Bu damarlar sıvı veya kan sızdırarak makulanın yapısını bozabilmekte ve görmede haftalar, hatta günler içinde belirgin azalmaya neden olabilmektedir. Erken tanı ve zamanında tedavi, yaş tip sarı nokta hastalığında görmenin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.”

Sigara kullanımı riski yaklaşık 2 kat artırıyor!

İlerleyen yaş sarı nokta hastalığının en önemli risk faktörünü oluşturuyor. Görülme sıklığı özellikle 55 yaşından sonra belirgin olarak artıyor. Bunun yanı sıra sigara kullanımı, hipertansiyon, diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar sarı nokta hastalığının gelişme riskini anlamlı ölçüde artıran risk faktörleri arasında yer alıyor. Güncel çalışmalar sigara kullanımının riski yaklaşık iki kat artırdığını gösteriyor. Ayrıca aile öyküsü ve bazı genetik varyasyonların da önemli risk faktörleri olarak kabul edildiğini aktaran Prof. Dr. Özlem Şahin, “Obezite, fiziksel hareketsizlik, sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve düşük antioksidan alımı gibi faktörlerin de katkıda bulunabileceği düşünülmekle birlikte bunların etkileri konusunda literatürde daha değişken sonuçlar bulunmaktadır” diyor.

Bu sorunları göz ardı etmeyin

Sarı nokta hastalığı erken evrede genellikle belirti vermiyor veya belirtiler çok hafif seyrediyor. Bu nedenle hastalar sorunlarının yaşlılığa bağlı olduğunu düşünüyor. Hastalık ilerledikçe merkezi görmede bozulma başladığına işaret eden Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, aşağıda yer alan belirtilerden birinin ortaya çıkması halinde zaman kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğine dikkat çekiyor.

Düz çizgilerin eğri veya dalgalı görünmesi
Okuma sırasında harflerin bulanıklaşması
Karşıya bakarken silik noktaların oluşması
Gölgelerin veya birbirine yakın renklerin ayırt edilmesinde güçlük
Karanlıkta görmenin belirgin şekilde zorlaşması
Işığa karşı hassasiyet artışı
Görüntülerdeki detayların kaybolma hissi

Tedaviden başarılı sonuçlar elde ediliyor

Sarı nokta hastalığının tanı sürecinde detaylı göz muayenesinin yanı sıra retina görüntüleme yöntemleri ve optik koherens tomografi gibi gelişmiş teknolojilerden faydalanılıyor. Bu sayede retina tabakasındaki değişiklikler ayrıntılı şekilde incelenebiliyor. Tedavinin temel hedefi ise mevcut görmeyi korumak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, hastalığın tipi ve evresinin uygulanacak tedaviyi belirlediğini anlatarak, “Kuru tip sarı nokta hastalığında vitamin ve mineral takviyeleri uygun hastalarda hastalığın ilerleme riskini yaklaşık yüzde 25 oranında azaltmaktadır. Ayrıca yeşil yapraklı sebzelerden zengin beslenme, omega-3 yağ asitlerinin tüketimi, düzenli egzersiz, tansiyon ve kolesterol kontrolü ile sigaranın bırakılması gibi yaşam tarzı değişiklikleri de önem taşımaktadır” diyor. Son yıllarda ileri evre kuru tip hastaları için göz içi iğne tedavisinin de geliştirildiğini belirten Prof. Dr. Özlem Şahin, belirli aralıklarla göze uygulanan bu yöntemin hastalığın retina üzerindeki hasarının ilerleme hızını yavaşlatmaya yardımcı olabildiğini söylüyor.

Görme düzeyleri korunabiliyor, hatta...

Yaş tip sarı nokta hastalığının tedavisinde ise göz içine enjeksiyonla uygulanan ilaçlar önemli bir yer tutuyor. Bu tedaviyle, retina altındaki anormal damar oluşumunun ve sıvı sızıntısının kontrol altına alınması hedefleniyor. Enjeksiyon tedavisi sayesinde hastaların görme düzeyleri korunabiliyor, hatta bazı hastalarda görme yeteneğinde iyileşme sağlanabiliyor. Prof. Dr. Özlem Şahin, “Son zamanlarda bu iğne tedavilerinin sıklığının azalmasında önemli gelişmeler yaşanmakla beraber, yılda 10-12’ye varan iğne sayıları görme keskinliğinin korunmasında önemli rol oynamaktadır” diye konuşuyor.

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları koruyucu rol oynuyor

Genetik kökeni ağır bastığından sarı nokta hastalığını önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltmaya ve ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilecek bazı önlemler bulunuyor. Prof. Dr. Özlem Şahin, bu önlemleri şöyle sıralıyor: “Özellikle sigara kullanmamak, düzenli fiziksel aktivite yapmak, sağlıklı vücut ağırlığını korumak ve kardiyovasküler risk faktörlerini kontrol altında tutmak önem taşımaktadır. Ayrıca dengeli beslenme (yeşil yapraklı sebzeler, balıkta bulunan omega-3 yağları), kan basıncı/şeker/kolesterol kontrolü gibi sağlıklı yaşam tarzı faktörleri hastalığın gelişimini yavaşlatmaktadır. Uzun süreli güneş ışığına maruziyeti azaltmak için güneş gözlüğü kullanmak da retina sağlığını korumaya yardımcı olmaktadır.”

Kaza, Elbistan Muhsin Yazıcıoğlu Bulvarı üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, şehir merkezinden hastane istikametine seyir halinde olan Ramazan Göçer’in (59) kullandığı 46 EE 095 plakalı otomobil, yolcu almak için yavaşladığı belirtilen O.A. yönetimindeki 46 H 0532 plakalı halk otobüsüne arkadan çarptı. Çarpmanın etkisiyle otomobil sürücüsü Ramazan Göçer ağır yaralandı.

Kazanın ardından çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine polis, itfaiye ve 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi. Olay yerine gelen sağlık ekipleri, ağır yaralanan sürücüye ilk müdahaleyi yaptı. Göçer, daha sonra ambulansla Elbistan Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Hastanenin acil servisinde tedavi altına alınan Ramazan Göçer, doktorların tüm müdahalelerine rağmen hayatını kaybetti.

Elbistan’a bağlı kırsal Kalealtı Mahallesi nüfusuna kayıtlı olduğu öğrenilen Göçer’in cenazesi, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla Kahramanmaraş Adli Tıp Kurumu morguna gönderildi.

Polis ekipleri, kazayla ilgili soruşturma başlattı.

Kişinin kendini yalnız, mutsuz ya da boşlukta hissederken yeme davranışını gerekçelendiren düşünceler geliştirebildiğini aktaran Klinik Psikolog Sera Elbaşoğlu, “Yeme sırasında dopamin salınımı artar ve kişi haz duygusu yaşar, ancak bu yeme davranışı genellikle büyük bir hırsla ve çok hızlı şekilde gerçekleşir. Kişiler adeta ne olduğunu tam olarak anlayamadıkları bir hız içinde hareket ederler.” dedi. Sürecin hızla kontrol kaybına ve kopma hissine dönüşebildiğine dikkat çeken Elbaşoğlu, ardından gelen pişmanlık ve suçluluk duygularının ise yeni ataklar için zemin hazırlayarak kısır döngüyü sürdürdüğünü vurguladı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Sera Elbaşoğlu, tıkınırcasına yeme ve duygusal yeme davranışlarının ortaya çıkmasına neden olan duygular ile biyolojik-psikolojik etkileşimler hakkında açıklamalarda bulundu.

Yeme ataklarından önce genellikle olumsuz duygular yaşanıyor!

Tıkınırcasına yeme atakları sırasında, Bulimia Nervoza’da da görüldüğü üzere, atağın ardından genellikle kusma davranışının ortaya çıktığını ifade eden Sera Elbaşoğlu, “Ancak bu süreçten önce kişinin içinde kendini kötü hissetme, yalnızlık, mutsuzluk ya da boşluk hissi gibi duygular bulunur.” dedi.

Genellikle kişinin, yeme atağını yaşayabilmek için kendine çeşitli gerekçeler üretmiş olduğunu dile getiren Elbaşoğlu, “Bu gerekçelendirmelere örnek olarak; ‘zaten iyi hissetmiyordum’, ‘zaten mutsuzum’, ‘bunu yapabilirim’, ‘buna hakkım var’ gibi düşünceler verilebilir.” şeklinde konuştu.

Duygusal yeme, sanıldığından çok daha yaygın bir davranış örüntüsü!

Benzer durumun duygusal yemede de görüldüğünü aktaran Sera Elbaşoğlu, şunları söyledi:

“Duygusal yeme oldukça yaygındır. Her ne kadar Bulimia Nervoza’daki kadar yoğun yeme atakları olmasa da duygusal yemede de kişiler, bu davranışı gerçekleştirebilmek için benzer bir zihinsel ve duygusal zemin hazırlarlar.

Bununla birlikte, duygusal yemede tüketilen miktar görece daha azdır. Tıkınırcasına yeme ataklarında ise kişiler çok daha fazla miktarda yiyecek tüketir. Genellikle karbonhidrat ve şeker ağırlıklı, kolay tüketilebilen pizza, hamburger gibi yiyecekleri ve bunlara eşlik eden içecekleri tercih ederek kısa sürede çok büyük miktarlarda yemek yerler.”

Yeme atakları, dissosiyatif bir hâli andıran kopuş duygusuna yol açabiliyor!

Yeme sırasında dopamin salınımının arttığını ve kişinin haz duygusu yaşadığına dikkat çeken Sera Elbaşoğlu, “Ancak bu yeme davranışı genellikle büyük bir hırsla ve çok hızlı şekilde gerçekleşir. Kişiler adeta ne olduğunu tam olarak anlayamadıkları bir hız içinde hareket ederler.” dedi.

Bu durumun, zaman zaman dissosiyatif bir hâli andırdığına işaret eden Elbaşoğlu, kişinin kendisinden ve yaşadığı andan koptuğu bir süreç olarak tanımlanabileceğini söyledi.

Yeme atağının ardından gelen pişmanlık, yeni ataklar için zemin hazırlayabiliyor!

Atağın ardından ise yoğun bir pişmanlık ve utanç duygusu ortaya çıktığını vurgulayan Sera Elbaşoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu nedenle kişiler yaşadıkları yeme ataklarını çoğunlukla gizlemeye çalışırlar. Pişmanlık ve suçluluk duygularının etkisiyle ertesi gün ya da takip eden günlerde daha az yeme eğilimi gösterebilirler. ‘Daha sağlıklı beslenmeliyim’, ‘daha az yemeliyim’ gibi düşünceler öne çıkar.

Ancak bu durum, kan şekeri dengesinin bozulmasına da yol açarak biyolojik açıdan yeni bir yeme atağı için zemin hazırlayabilir. Sonuç olarak, kişinin yaşadığı duygular, yeme davranışı ve sonrasında gelişen düşünce örüntüleri psikolojik etkenlerle birleşerek kendi kendini sürdüren bir kısır döngü hâline gelir.”

Açıklanan verilere göre, Kahramanmaraş Havalimanı’nda Mayıs ayında iç hatlarda toplam 30 bin 236 yolcuya hizmet verildi. Aynı dönemde havalimanında gerçekleşen uçak trafiği ise iç hatlarda 312 iniş-kalkış olarak kayıtlara geçti.

Mayıs ayında havalimanında taşınan yük miktarı da dikkat çekti. Kargo, posta ve bagajdan oluşan toplam yük trafiği 233 ton olarak gerçekleşti.

İlk 5 Ayda 126 Bin Yolcuya Hizmet Verildi

2026 yılının Ocak-Mayıs dönemini kapsayan ilk beş aylık süreçte ise Kahramanmaraş Havalimanı’nda toplam 126 bin 799 yolcu ağırlandı. Aynı dönemde uçak trafiği 1.311, yük trafiği (kargo, posta ve bagaj) ise 995 ton olarak gerçekleşti.

DHMİ verileri, Kahramanmaraş Havalimanı’nın bölgedeki hava ulaşımında önemli bir rol üstlenmeye devam ettiğini ortaya koyarken, yolcu ve uçak trafiğindeki hareketlilik de dikkat çekti.

Susamayı beklemeden su için

Hamilelikte su ihtiyacı kan hacmi ve metabolik gereksinimler nedeniyle zaten artıyor. Yaz sıcaklarıyla birlikte vücut daha fazla terlediği için sıvı kaybı daha da yükseliyor. Susamayı beklemenin çoğu zaman geç kalmak anlamına geldiğini belirten Dr. Elif Erol, “Gün içinde düzenli aralıklarla bol su tüketmek; baş ağrısı, halsizlik, çarpıntı ve tansiyon düşüklüğü gibi şikâyetlerin önlenmesine yardımcı olur” diyor.

Bu saatlerde dışarı çıkmaktan kaçının

Yaz aylarında güneş ışınları yeryüzüne en yoğun 11.00 ile 16.00 saatleri arasında ulaşıyor. Bu saatlerde uzun süre dışarıda kalmak anne adaylarında; tansiyon düşüklüğü, baş dönmesi, halsizlik, çarpıntı hissi ve güneş çarpması riskini artırabiliyor. Dolayısıyla hamilelik döneminde bu saatler arasında dışarı çıkmaktan kaçının. Mecbursanız, mümkün olduğunca gölgede kalmanız, geniş kenarlı şapka kullanmanız ve açık renkli kıyafetler tercih etmeniz daha konforlu bir gün geçirmenizi sağlayacaktır.

Gebelik maskesine karşı önlem alın

Hamilelik döneminde hormonların etkisiyle cilt güneş ışınlarına karşı daha hassas hale geliyor. Bunun sonucunda özellikle yüz bölgesinde “gebelik maskesi” olarak bilinen koyu renkli lekeler ortaya çıkabiliyor. Bu lekeler bazı kadınlarda doğum sonrasında da kalıcı olabiliyor. Gebelik maskesi riskini azaltmak için güneşe çıkmadan 30 dakika önce yüksek koruma faktörlü, tercihen mineral filtreli güneş koruyucular kullanmak, şapka takmak ve uzun süre doğrudan güneş altında kalmaktan kaçınmak önem taşıyor.

Ayak ve bacaklarınızdaki şişlikleri hafife almayın

Yaz aylarında sıcak havanın etkisiyle damarlar genişliyor ve özellikle günün ilerleyen saatlerinde ayaklar ile bacaklarda oluşan şişlik daha belirgin hale gelebiliyor. Uzun süre ayakta kalmaktan kaçınmak, fırsat buldukça ayakları yukarı kaldırarak dinlendirmek ve kısa yürüyüşler yaparak dolaşımı desteklemek şikâyetleri azaltabiliyor.

Uzun yolculuklarda hareketsiz kalmayın

Tatil planlarıyla birlikte araba ve uçak yolculukları da artıyor. Hamilelik zaten damar sisteminde bazı değişikliklere yol açarken uzun süre hareketsiz kalmak dolaşım problemlerini artırabiliyor. Bu nedenle yolculuk sırasında belirli aralıklarla yürümek, ayak bileği egzersizleri yapmak ve yeterli sıvı almak son derece önem taşıyor.

Bozulma riski olan gıdalardan kaçının

Sıcak havalarda yiyecekler daha hızlı bozulabiliyor. Özellikle açıkta beklemiş süt ürünleri, mayonezli gıdalar ve uygun koşullarda saklanmamış et ürünleri enfeksiyon riskini artırabiliyor. Bu nedenle dışarıda yemek yerken güvenilir işletmeleri ve iyi muhafaza edilmiş gıdaları tercih etmek gerekiyor.

“Meyveleri istediğim kadar yiyebilirim” hatasına düşmeyin

Yaz mevsiminde karpuz, kavun, üzüm ve incir gibi lezzetli meyveler tezgahlarda bolca yerini alıyor. Anne adayları sağlıklı oldukları için meyveyi sınırsız tüketilebilecek bir besin olarak değerlendirebiliyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Elif Erol, “Ancak, özellikle gebelik şekeri olan veya risk taşıyan anne adaylarının porsiyon kontrolüne dikkat etmeleri gerekir. Aksi halde yüksek kan şekeri, gereğinden fazla gebelik kilosu alımı ve gebelikte yüksek şekere bağlı bebekte bazı gelişim problemleri gibi önemli sorunlar gelişebilir” uyarısında bulunuyor.

Klima kullanabilirsiniz, ancak…

Gebelikte toplumda doğru sanılan hatalı inanışlardan biri de klimanın zararlı olduğu düşüncesi. “Asıl sorun klima değil, aşırı soğuk ortamlar ve ani sıcaklık değişimleridir” uyarısında bulunan Dr. Elif Erol, “Ortamın makul derecede serin tutulması anne adayının konforunu artırır, uyku kalitesini destekler ve sıcak stresini azaltır. Ancak klimanın bakımının yapılmış olması enfeksiyon riskine karşı son derece önemlidir” diye konuşuyor.

Serin, karanlık ve sessiz bir uyku ortamı oluşturun

Uzayan günler, tatil planları ve sıcak geceler nedeniyle uyku düzeni kolayca bozulabiliyor. Oysa kaliteli uyku; bağışıklık sistemi, kan şekeri dengesi, ruh hali ve genel gebelik konforu üzerinde doğrudan etkili oluyor. Yaz aylarında serin, karanlık ve sessiz bir uyku ortamı oluşturmak en az sağlıklı beslenmek kadar önem taşıyor.

Düzenli olarak yüzün

Erken doğum ve kanama gibi riskler olmadığı takdirde hamilelik döneminde düzenli yapılan spor vücut sağlığı için çok önemli. Yaz aylarında yüzmenin hamileliğin hemen her döneminde önerildiğini belirten Dr. Elif Erol, “Yüzmek; kan dolaşımını desteklemek, kasları güçlendirmek ve eklemlere yük bindirmeden hareket etmeyi sağlamak gibi birçok fayda sunar. Ancak yüzerken vücudu zorlamamak son derece önemlidir. Ayrıca, genital ve mantar enfeksiyonları riskine karşı denizden çıktıktan sonra ıslak mayonun hemen değiştirilmesi gerekir” diyor.

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümünden Arş. Gör. Dr. Hatice Çolak Çetinkaya, çölyak hastalığı, gluten hassasiyeti ve glutensiz beslenmenin püf noktalarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

Çölyak hastalığı ile gluten hassasiyeti aynı şey değil

Çölyak hastalığının gluten proteinine karşı gelişen kronik otoimmün bir ince bağırsak hastalığı olduğunu belirten Dr. Hatice Çolak Çetinkaya, “Çölyak hastalarında gluten tüketimi sonrasında bağışıklık sistemi ince bağırsağın emilim yüzeylerine zarar verir ve besin emilim bozuklukları gelişebilir. Hastalık; ishal, karın ağrısı, şişkinlik, kilo kaybı, demir eksikliği anemisi, osteoporoz ve halsizlik gibi çok farklı belirtilerle ortaya çıkabilmektedir. Tanıda serolojik testler ve gerektiğinde ince bağırsak biyopsisi kullanılmaktadır. Çölyak hastalığının bugün için tek tedavisi glutenin diyetten tamamen çıkarılmasıdır.” dedi.

Çölyak dışı gluten hassasiyetinin ise farklı bir tablo olduğunu ifade eden Çetinkaya, “Çölyak dışı gluten hassasiyeti, gluten tüketimi sonrası şişkinlik, karın ağrısı, gaz, yorgunluk veya baş ağrısı gibi belirtilerin ortaya çıktığı ancak çölyak hastalığında görülen otoimmün yanıtın ve ince bağırsak hasarının bulunmadığı bir durumdur. Gluten hassasiyetinde çölyak antikorları genellikle negatif saptanır ve bağırsak biyopsisinde villöz atrofi görülmez. Bu nedenle çölyak hastalığı ile gluten hassasiyeti arasındaki temel fark; çölyakta bağışıklık sisteminin bağırsak dokusuna zarar veren otoimmün bir süreç oluşturması, gluten hassasiyetinde ise benzer semptomlara rağmen kalıcı bağırsak hasarının bulunmamasıdır.” diye konuştu.

Glutensiz diyete başlamadan önce test yaptırın!

Belirtilerin birbirine çok benzediğine dikkat çeken Çetinkaya, "Klinisyenler her iki durumu yalnızca belirtilere bakarak birbirinden ayırt edemezler. Bu nedenle glutensiz diyete başlamadan önce mutlaka çölyak taraması yapılmalıdır. Çünkü diyet başlandıktan sonra çölyak testleri güvenilir sonuç vermez." ifadelerini kullandı.

Glutenin gizli kaynaklarına dikkat!

Glutenin yalnızca ekmek ve makarna gibi ürünlerde bulunmadığını belirten Çetinkaya, şöyle devam etti:

“Gluten; başlıca buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein grubudur ve bu tahıllardan üretilen birçok gıdada yer almaktadır. Ekmek, makarna, bulgur, erişte, kek, börek, kurabiye, simit, pizza hamuru ve un içeren hazır gıdalar glutenin en yaygın kaynaklarıdır. Ayrıca malt ve malt özü içeren ürünler, bira ve bazı kahvaltılık gevrekler de gluten içerebilmektedir. Doğal olarak glutensiz besinler arasında ise pirinç, mısır, patates, karabuğday, kinoa, baklagiller, sebzeler, meyveler, yumurta, et ve süt ürünleri yer almaktadır. Yulaf doğal olarak gluten içermese de üretim sırasında çapraz bulaş riski taşıyabildiğinden sertifikalı glutensiz ürünler tercih edilmelidir. Glutenin en sık gözden kaçan kaynakları arasında soya sosu, malt sirkesi, sucuk, salam, hazır çorba ve bulyonlar yer almaktadır. Ayrıca bazı ilaçlar, takviyeler, kozmetik ürünler ve restoranlarda kullanılan ortak fritöz yağları da çapraz bulaş riski oluşturabilmektedir.”

“Glutensiz” etiketi her zaman yeterli güvence sağlamayabilir

Uluslararası standartlara göre glutensiz ürünlerin belirli sınırlar içerisinde gluten içermesine izin verildiğini kaydeden Dr. Hatice Çolak Çetinkaya, tüketicilerin bilinçli olması gerektiğini söyledi.

Çetinkaya, "Avrupa Birliği, FDA ve Codex Alimentarius standartlarına göre 'glutensiz' ürünlerin 20 ppm veya daha düşük gluten içermesi gerekmektedir. Bu sınır çölyak hastalarının büyük çoğunluğu için güvenli kabul edilmektedir. Ancak çalışmalar hem doğal glutensiz ürünlerde hem de 'glutensiz' etiketli bazı ürünlerde çapraz bulaş nedeniyle beklenenden yüksek gluten düzeyleri bulunabileceğini göstermektedir." dedi.

Bu nedenle yalnızca etiket bilgisinin yeterli olmadığını vurgulayan Çetinkaya, "Üçüncü taraf sertifikalı ürünlerin tercih edilmesi, içerik listelerinin düzenli kontrol edilmesi ve özellikle dışarıda yemek tüketiminde çapraz bulaş riskine dikkat edilmesi önerilmektedir." şeklinde konuştu.

Glutensiz beslenmede en sık yapılan hata hazır ürünlere yönelmek

Glutensiz diyet uygulayan bireylerde vitamin ve mineral eksikliklerinin sık görülebildiğini ifade eden Çetinkaya, işlenmiş glutensiz ürünlerin aşırı tüketimine karşı uyardı.

"Glutensiz diyetin beslenme açısından yetersiz olduğu ve sık sık vitamin-mineral eksiklikleriyle ilişkili olduğu bilinmektedir." diyen Çetinkaya, şu değerlendirmede bulundu:

"Özellikle glutensiz hazır ürünler tüketildiğinde aşırı şeker ve yağ alımına da zemin hazırlanabilmektedir. Sağlıklı bir beslenme düzeninde taze, doğal ve mümkün olduğunca işlenmemiş besinlerin ön planda tutulması önerilmektedir. Karabuğday, kinoa, kahverengi pirinç ve baklagiller gibi kaynaklar düzenli olarak tüketilmeli; demir, kalsiyum, magnezyum, D vitamini, E vitamini, folat ve bazı B grubu vitaminleri düzenli olarak takip edilmelidir. Bunun yanında glutensiz beslenmeye geçiş sonrası bazı bireylerde aşırı et ve hayvansal protein tüketimine yönelim görülebilmektedir. Dengeli beslenmenin sağlanabilmesi için kuru baklagiller, yağlı tohumlar ve diğer bitkisel protein kaynaklarının diyete çeşitlilik sağlayacak şekilde eklenmesi önerilmektedir.”

Kahvaltıda doğal besinler ön planda olmalı

Glutensiz beslenen bireyler için kahvaltının sanıldığından çok daha çeşitli hazırlanabileceğini söyleyen Çetinkaya, "Yumurta, peynir, zeytin, domates, salatalık ve yeşilliklerden oluşan klasik Türk kahvaltısı doğal olarak glutensiz bir seçenektir; ancak ekmek tercih edilecekse sertifikalı glutensiz ekmek kullanılmalıdır. Bunun sertifikalı glutensiz yulaf; süt veya yoğurt ile hazırlanıp üzerine meyve, tarçın, ceviz veya chia tohumu eklenerek besleyici bir kahvaltıya dönüştürülebilir. Omlet ve menemen çeşitleri de güvenli ve doyurucu seçenekler arasındadır. Sebzeli omletler, mantar, biber, ıspanak veya peynir ile zenginleştirilebilir. Ayrıca haşlanmış yumurta yanında karabuğday patlağı veya glutensiz krakerler tercih edilebilir. Yoğurt ile hazırlanan meyveli kaseler de kolay uygulanabilir kahvaltılar arasındadır. Yoğurdun içine taze meyve, fındık, badem, ceviz ve glutensiz granola eklenebilir. Smoothie hazırlamak isteyenler için muz, süt veya kefir, fıstık ezmesi ve kakao ile yapılan karışımlar hızlı bir seçenek sunmaktadır. Hindistan cevizi sütü çeşitlendirmek adına bir alternatif olabilir. Ayrıca karabuğday unu, pirinç unu veya badem unu kullanılarak yapılan pankekler; bal, meyve veya peynir ile tüketilebilir. Kahvaltıda yalnızca paketli glutensiz ürünlere bağımlı kalmak yerine yumurta, süt ürünleri, sebzeler, meyveler ve doğal tahılları temel alan çeşitlilik oluşturmak daha dengeli bir yaklaşım sağlamaktadır.”

Glutensiz tariflerde tek un kullanmak yerine karışımlar tercih edilmeli

Glutensiz unların besin değerleri ve pişirme özelliklerinin birbirinden farklı olduğunu belirten Çetinkaya, “Araştırmalarda nohut ve bezelye unlarının yüksek lif içerdiği; karabuğday, kinoa ve yulaf unlarının ise esansiyel amino asitleri sağlayan kaliteli protein kaynakları olduğu belirtilmiştir. Karabuğday unu, B vitamini, mineral ile antioksidan açısından zengindir. Özellikle krep, gözleme ve hızlı ekmek tariflerinde kullanılmaktadır. Nohut unu yüksek protein ve lif içeriği sayesinde tortilla, köfte ve tuzlu tariflerde tercih edilirken; badem unu düşük glisemik indeksli yapısıyla kurabiye ve kek tariflerinde öne çıkmaktadır. Pirinç unu hafif ve nötr tadı nedeniyle glutensiz tariflerde temel un olarak sık kullanılırken, kinoa unu tam protein kaynağı olmasıyla dikkat çekmektedir. Hindistancevizi unu ise çok yüksek lif içeriğine sahip olup yoğun su çekme özelliği nedeniyle tariflerde daha fazla sıvı gerektirmektedir. Gluten hamura elastikiyet ve yapı kazandırdığı için glutensiz tariflerde bağlayıcı maddelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla en sık ksantan gam, psyllium kabuğu ve yumurta kullanılmaktadır. Ayrıca tek bir un yerine 2–3 farklı glutensiz unun birlikte kullanılması, doku ve lezzet açısından daha başarılı sonuçlar sağlamaktadır.” dedi.

Çocuklarda glutensiz diyete uyum için sunum önemli

Çölyaklı çocuklarda glutensiz diyetin bağırsak sağlığının düzelmesinde kritik rol oynadığını belirten Çetinkaya, çocukların diyete uyumunda lezzet ve sunumun büyük önem taşıdığını söyledi ve "Yeni tanı alan çocukların yüzde 50'sinden fazlası ilk yıl içerisinde bağırsak iyileşmesi yaşamaktadır. Bazı çocuklarda iyileşme üçüncü aydan itibaren başlayabilmektedir. Bu nedenle glutensiz diyetin erken dönemde uygulanması son derece önemlidir." ifadesinde bulundu.

Çocuklar için eğlenceli ve sağlıklı alternatiflerin tercih edilmesini öneren Çetinkaya, "Karabuğday ve pirinç unu ile hazırlanan mini pizzalar, glutensiz yulafla yapılan kakaolu enerji topları, muzlu karabuğday waffle, mısır unlu fırın nugget, meyveli kinoa pudingi ve nohut unu ile hazırlanan gözlemeler hem besleyici hem de çocukların ilgisini çekebilecek seçenekler arasında yer almaktadır." şeklinde sözlerini tamamladı.

Kahramanmaraş,asırlardır şiirin, hikâyenin ve düşüncenin iz bıraktığı şehirlerden biri olarakanılıyor. Anadolu'nun köklü kültür merkezlerinden biri olan şehir, yetiştirdiğişairler, yazarlar ve fikir insanlarıyla Türk edebiyatının şekillenmesinde önemlirol oynadı. Bu güçlü kültürel miras, bugün UNESCO tarafından verilen"Edebiyat Şehri" unvanıyla uluslararası ölçekte tescillendi. Ancak bubaşarı, yalnızca bir başvurunun ya da kısa süreli bir çalışmanın sonucu değil;yüzyıllara yayılan edebiyat birikiminin, güçlü bir kültürel hafızanın, kararlıbir vizyonun ve edebiyatı günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline getirenköklü bir kültür ekosisteminin doğal sonucu olarak öne çıkıyor.

UNESCOEdebiyat Şehri unvanına uzanan sürecin tüm detayları, 19 Haziran'da İstanbulAtatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilecek özel programda ilk kez kapsamlışekilde anlatılacak

16.Yüzyıldan Günümüze Kesintisiz Bir Edebiyat Geleneği

Kahramanmaraş'ınUNESCO sürecindeki en güçlü yönlerinden biri, yaklaşık beş asırlık kesintisizedebiyat geleneği oldu. Halîlî-i Maraşî ile başlayan yolculuk; Karacaoğlan,Sünbülzâde Vehbî, Kuddûsî Ahmed Efendi, Hâmî-i Abdulgaffar Baba ve Hamamcı-zâdeHâfız-ı Maraşî gibi isimlerle devam ederken, modern dönemde Necip FazılKısakürek, Nuri Pakdil, Cahit Zarifoğlu, Rasim Özdenören, Erdem Bayazıt, MehmetAkif İnan ve Alaeddin Özdenören gibi Türk düşünce ve edebiyat hayatına yönveren isimlerle yeni bir boyut kazandı.

Buyönüyle Kahramanmaraş yalnızca belirli bir dönemde öne çıkan bir kültür merkezideğil, yüzyıllar boyunca edebi üretimini sürdürebilmiş nadir şehirlerden biriolarak dikkat çekiyor.

ŞairlerŞehrinden Edebiyat Şehrine

UNESCO'nundeğerlendirme kriterleri arasında yalnızca tarihi miras değil, bu mirasın nasılkorunduğu ve geleceğe nasıl taşındığı da önemli bir yer tutuyor.Kahramanmaraş'ın başarısında, edebiyatı yaşayan bir şehir kültürü halinegetiren çalışmalar etkili oldu.

Şehirdehayata geçirilen kültürel yayınlar, araştırmalar, söyleşiler, sempozyumlar vegenç kuşakları edebiyatla buluşturmayı amaçlayan projeler, UNESCO başvurusürecinin önemli unsurları arasında yer aldı. Özellikle "EdebiyatYolu" çalışmasıyla şehrin yetiştirdiği yazar ve şairlerin isimleri şehirhafızasında görünür hale getirilirken, edebi mirasın gündelik yaşamın birparçası olması hedeflendi.

EdebiyatYalnızca Geçmiş Değil, Şehrin Geleceği De Olacak

UNESCOEdebiyat Şehri unvanı, Kahramanmaraş için yalnızca kültürel bir prestij anlamıtaşımıyor. Uzmanlar, bu unvanın kültür turizmi, yayıncılık, yaratıcıendüstriler ve uluslararası kültürel iş birlikleri açısından da önemlifırsatlar sunacağını belirtiyor.

Sonyıllarda dünya genelinde yükselen edebiyat turizmi trendi içerisinde yazarevleri, edebiyat rotaları, tematik müzeler ve kültürel etkinlikler önemli biryer tutuyor. Kahramanmaraş'ın da sahip olduğu güçlü edebi mirası kültürturizmine dönüştürerek yeni bir çekim merkezi haline gelmesi bekleniyor.

Türkiye'ninKültürel Tanıtımına Katkı Sağlayacak

UNESCOEdebiyat Şehri unvanı yalnızca Kahramanmaraş'ın değil, Türkiye'nin kültüreltanıtımı açısından da önemli bir kazanım olarak görülüyor. Anadolu'nun köklükültürel birikiminin uluslararası ölçekte daha görünür hale gelmesinisağlayacak bu gelişme, Türk edebiyatının dünya kamuoyunda daha fazlatanınmasına da katkı sunacak.

Şehrinyetiştirdiği şairler, yazarlar ve fikir insanları üzerinden Türkiye'ninkültürel hafızasının yeni nesillere ve uluslararası platformlara aktarılmasıhedefleniyor.

BirUnvandan Daha Fazlası

Kültürçevrelerine göre Kahramanmaraş'ın UNESCO Edebiyat Şehri olarak kabul edilmesi,yalnızca bir unvan kazanılmasından ibaret değil. Bu gelişme, yüzyıllardırsözün, şiirin ve düşüncenin merkezlerinden biri olan bir şehrin kültürelhafızasının dünya tarafından tescillenmesi anlamına geliyor.

BugünUNESCO çatısı altında dünyanın sayılı edebiyat şehirleri arasında yer alanKahramanmaraş, geçmişten devraldığı güçlü mirası geleceğe taşıyarak yeninesiller için üretmeye devam eden bir kültür merkezi olma iddiasını da ortayakoyuyor.

Özellikle gıda zehirlenmelerinin yaz aylarında belirgin şekilde arttığına dikkat çeken Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Mayonez içeren ürünler, tavuk yemekleri, deniz ürünleri, krema bazlı tatlılar ve soğuk zinciri korunmamış gıdalar yaz aylarında ekstra dikkat gerektirir. Tüketicilerin özellikle açıkta satılan yiyeceklere karşı temkinli olması önerilir.” dedi. Kontrolsüz su kaynakları ve hijyen kurallarına uyulmayan havuzların da çeşitli enfeksiyonlara davetiye çıkarabildiğini aktaran Dr. Mamçu, çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerin ise daha büyük risk altında olduğunu ifade etti. Dr. Mamçu, basit hijyen önlemleri ve doğru gıda saklama koşullarıyla birçok enfeksiyonun önüne geçmenin mümkün olduğunu vurguladı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, yaz aylarında sıcaklıkların artmasıyla birlikte sağlık riski oluşturabilecek durumlar hakkında bilgi verdi.

Sıcaklık yükseldikçe mikroorganizmalar da hızla çoğalıyor

Yaz mevsiminin yalnızca insanlar için değil, hastalık yapıcı mikroorganizmalar için de uygun bir yaşam ortamı oluşturduğunu belirten Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Sıcak ve nemli havalar birçok bakteri türünün çoğalmasını hızlandırır.” dedi.

Özellikle Salmonella, E. coli, Campylobacter, Shigella ve bazı Vibrio türlerinin yaz aylarında daha sık görüldüğünü vurgulayan Dr. Mamçu, “İyi pişirilmemiş etler, çiğ tavuk ürünleri, açıkta bekletilen yiyecekler ve hijyenik olmayan su kaynakları enfeksiyonların en önemli bulaş yolları arasında yer alır. Pikniklerde veya açık hava organizasyonlarında saatlerce güneş altında bekleyen yiyecekler de ciddi sağlık riski oluşturur. Sıcak havalarda gıdaların bozulma süresi önemli ölçüde kısalıyor. Güvenli görünen bir yiyecek bile kısa süre içerisinde enfeksiyon kaynağına dönüşebiliyor.” şeklinde konuştu.

Yazın en sık karşılaşılan sorunu gıda zehirlenmeleri!

Yaz döneminde acil servislere başvuruların önemli bir bölümünü gıda kaynaklı enfeksiyonların oluşturduğuna işaret eden Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, ateş ve halsizlik gibi belirtilerin hafife alınmaması gerekir.” dedi.

Özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde sıvı kaybının çok daha hızlı gelişebildiğine dikkat çeken Dr. Mamçu, “Bazı vakalarda hastaneye yatış ve yoğun tedavi gereksinimi oluşabilir. Mayonez içeren ürünler, tavuk yemekleri, deniz ürünleri, krema bazlı tatlılar ve soğuk zinciri korunmamış gıdalar yaz aylarında ekstra dikkat gerektirir. Tüketicilerin özellikle açıkta satılan yiyeceklere karşı temkinli olması önerilir.” ifadelerini kullandı.

Serinlemek için girilen sular hastalık kaynağına dönüşebiliyor!

Yaz sıcaklarında serinlemek amacıyla tercih edilen bazı göl, dere ve kontrolsüz su kaynaklarının çeşitli enfeksiyonların bulaşmasına neden olabileceğini aktaran Dr. Dilek Leyla Mamçu, şunları söyledi:

“Kirli sularda çok sayıda virüs, bakteri ve parazit bulunabilir. Norovirüs, Rotavirüs, Adenovirüs, Giardia ve Cryptosporidium gibi etkenler özellikle sindirim sistemi enfeksiyonlarına yol açabilir ve bu mikroorganizmalar ishal, kusma, karın ağrısı ve ateş gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Sadece bağırsak enfeksiyonları değil, göz ve cilt enfeksiyonları da yaz döneminde artış gösterir. Güvenilir olmayan sularda yüzmek bazı kişilerde ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.”

Havuzlar her zaman masum değil!

Toplumda havuzların denize göre daha güvenli olduğu yönünde yaygın bir algı bulunduğunu dile getiren Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Düzenli dezenfekte edilmeyen havuzlar enfeksiyon açısından önemli riskler taşır.” dedi.

Yetersiz klorlama yapılan havuzlarda kulak enfeksiyonları, göz enfeksiyonları, mantar hastalıkları ve çeşitli bağırsak enfeksiyonlarının daha sık görüldüğünü kaydeden Dr. Mamçu, “Özellikle çocuklar havuz suyunu yutmamalı. Aileler havuz seçiminde işletmenin hijyen uygulamalarını sorgulamalı. Ortak kullanım alanlarında kişisel havlu kullanımı da önemli bir koruyucu önlemdir.” diye konuştu.

Kenelere karşı bilinçsiz müdahaleden kaçınılmalı!

Yaz aylarında artan kamp, piknik ve doğa yürüyüşlerinin beraberinde kene temaslarını da artırdığına dikkat çeken Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Özellikle çalılık, uzun otluk ve ormanlık alanlarda daha dikkatli olunması gerekir. Her kene hastalık taşımaz ancak riskin göz ardı edilmemesi gerekir. Doğa aktivitelerinden sonra vücut dikkatlice kontrol edilmeli. Kene tespit edilmesi durumunda bilinçsiz müdahalelerden kaçınılmalı. Sağlık kuruluşlarına başvurularak uygun şekilde çıkarılması önem taşır.” açıklamasını yaptı.

Parazitler yaz aylarında daha kolay yayılıyor!

Yaz mevsiminde yalnızca bakteriyel ve viral enfeksiyonların değil, parazit kaynaklı hastalıkların da artış gösterdiğine değinen Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Yıkanmamış sebze ve meyveler, kirli su kaynakları ve yetersiz hijyen koşulları parazit bulaşını kolaylaştırıyor.” dedi.

Uzun süren ishal, karın ağrısı, kilo kaybı, halsizlik ve sindirim sistemi problemlerinin bazı parazit enfeksiyonlarının habercisi olabileceğini hatırlatan Dr. Mamçu, belirtilerin uzun sürmesi halinde mutlaka uzman değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.

Çocuklar ve yaşlılar için risk daha büyük!

Yaz enfeksiyonlarının her yaş grubunda görülebileceği ancak bazı bireylerde çok daha ağır sonuçlara yol açabileceği uyarısını yapan Dr. Mamçu, “Özellikle 5 yaş altı çocuklar, 65 yaş üzeri bireyler, hamileler, diyabet hastaları, kanser tedavisi görenler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler daha dikkatli olmalı. Bu gruplarda enfeksiyonlar daha hızlı ilerleyebilir ve sıvı kaybı ciddi sonuçlar doğurabilir. Yüksek ateş, şiddetli ishal, sürekli kusma, kanlı dışkılama veya belirgin halsizlik durumlarında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.” şeklinde konuştu.

Basit önlemlerle büyük risklerin önüne geçilebilir…

Yaz enfeksiyonlarının önemli bir bölümünün doğru hijyen uygulamalarıyla önlenebileceğini belirten Dr. Dilek Leyla Mamçu, sözlerini şöyle tamamladı:

“Yaz aylarında enfeksiyon riskini tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da doğru önlemlerle büyük ölçüde azaltmak mümkündür. El hijyenine dikkat etmek, güvenilir su tüketmek, gıdaların saklama koşullarına özen göstermek, sebze ve meyveleri iyi yıkamak, şüpheli gıdalardan uzak durmak ve doğa aktiviteleri sonrasında kene kontrolü yapmak oldukça önemlidir. Basit görünen bu uygulamalar hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından ciddi koruma sağlar.”

Gerçekleşen ziyarette eğitim çalışmaları ve kamu hizmetlerine ilişkin genel konular üzerine görüş alışverişinde bulunuldu. Mehmet Uğur Dilipak, İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nün yürüttüğü çalışmalar hakkında bilgi alırken, eğitim alanındaki faaliyetlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İl Millî Eğitim Müdürü Turan Akpınar, ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirerek Mehmet Uğur Dilipak’a teşekkür etti.

Ziyaret, karşılıklı iyi dileklerin sunulmasının ardından sona erdi.

Necip Fazıl Kısakürek'ten Cahit Zarifoğlu'na, Nuri Pakdil'den Rasim Özdenören'e kadar Türk edebiyatına yön veren pek çok önemli ismi yetiştiren Kahramanmaraş, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na "Edebiyat Şehri" olarak kabul edilerek kültürel birikimini uluslararası ölçekte tescilledi. Yüzyıllara yayılan güçlü edebiyat geleneği, yaşayan kültür hayatı ve bu mirası geleceğe taşıma vizyonuyla dikkat çeken şehir, artık dünyanın sayılı edebiyat şehirleri arasında yer alıyor.

Kahramanmaraş'ın UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı Edebiyat Şehri unvanına uzanan yolculuğu, şehrin sahip olduğu kültürel zenginlikler ve bu unvanın geleceğe dönük kazanımları, 19 Haziran 2026 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlenecek uluslararası tanıtım toplantısında kapsamlı şekilde ele alınacak. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel'in katılımıyla gerçekleştirilecek programda, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı sürecinin detaylarının yanı sıra edebiyat turizmi, kültür ekonomisi, uluslararası iş birlikleri ve Kahramanmaraş'ın kültürel vizyonu da kamuoyuyla paylaşılacak.

UNESCO'nun Kazandırdığı Yeni Dönem Masaya Yatırılacak

Toplantıda, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'nın Kahramanmaraş'a sağlayacağı kültürel, sosyal ve ekonomik fırsatlar kapsamlı şekilde değerlendirilecek. Şehrin uluslararası görünürlüğünün artırılması, kültürel iş birliklerinin geliştirilmesi ve dünya edebiyat şehirleriyle kurulacak yeni bağlantılar hakkında bilgiler paylaşılacak.

UNESCO Edebiyat Şehri unvanının yalnızca bir prestij göstergesi değil, aynı zamanda kültür temelli kalkınma açısından önemli bir fırsat sunduğu vurgulanacak.

Edebiyat Turizmi ve Kültür Ekonomisi Gündemde

Programın önemli başlıklarından birini de Kahramanmaraş'ın edebiyat turizmi potansiyeli oluşturacak. Şehrin yetiştirdiği şairler, yazarlar ve düşünürler etrafında şekillenecek kültür rotaları, edebiyat etkinlikleri ve yeni projelerin turizme sağlayacağı katkılar değerlendirilecek.

Ayrıca yayıncılık, kültürel etkinlikler, yaratıcı endüstriler ve kültür ekonomisi alanlarında UNESCO Yaratıcı Edebiyat Şehri unvanının oluşturacağı yeni fırsatlar da toplantının gündeminde yer alacak.

Kahramanmaraş'ın Edebi Mirası Dünyaya Anlatılacak

Yüzyıllardır Türk edebiyatına yön veren isimler yetiştiren Kahramanmaraş, sahip olduğu güçlü kültürel mirası uluslararası ölçekte tanıtmayı hedefliyor. Program kapsamında şehrin edebiyat geleneği, kültürel kimliği, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı sürecine dahil olma hikâyesi ve bu unvanın Türkiye'nin kültürel tanıtımına sağlayacağı katkılar da paylaşılacak.

Basının önde gelen temsilcileri, akademisyenler, kültür-sanat dünyasının önde gelen isimleri ve sektör paydaşlarını bir araya getirmesi beklenen programda, edebiyatın toplumları birleştiren gücü, kültürel hafızanın korunmasındaki rolü ve bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik çalışmalar da gündeme gelecek. Toplantı, Kahramanmaraş'ın UNESCO Edebiyat Şehri olarak üstleneceği yeni rolün ve dünya edebiyat şehirleri arasındaki konumunun kamuoyuna aktarılacağı önemli bir buluşma niteliği taşıyacak.

Gerçekleşen ziyarette eğitim alanında yürütülen çalışmalar ve toplumsal farkındalık projeleri üzerine görüş alışverişinde bulunuldu. KADEM heyeti, il genelinde yapılabilecek ortak çalışma ve projelere ilişkin önerilerini İl Millî Eğitim Müdürü Turan Akpınar’a iletti.

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Müdür Akpınar, eğitim alanında iş birliğinin önemine dikkat çekerek, katkı sunan tüm kurum ve sivil toplum kuruluşlarına teşekkür etti.

Görüşme, karşılıklı iyi dileklerin sunulmasının ardından sona erdi.

“Sahadayız, dinliyoruz, planlıyoruz” anlayışıyla çalışmalarını sürdüren Başkan Gürbüz, mahallelerde yürütülmesi planlanan altyapı ve üstyapı projeleri hakkında yetkililerden bilgi aldı. Yapılan incelemelerde, vatandaşların ihtiyaçları ve talepleri de değerlendirildi.

Yeşilyurt ve Pınarbaşı mahallelerinde gerçekleştirilen saha ziyaretlerinde, önümüzdeki günlerde hayata geçirilecek yol düzenleme ve kaldırım çalışmalarının planlaması ele alındı.

Elbistan Belediyesi’nin ilçe genelinde ulaşım konforunu artırmaya yönelik çalışmalarını aralıksız sürdürdüğü belirtildi.

Valilik makamında gerçekleşen ziyarette, sağlık alanında yürütülen çalışmalar ve mesleki faaliyetlere ilişkin konular ele alındı. Kahramanmaraş Tabip Odası Başkanı Dr. Mehmet Akif Sarıca ve yönetim kurulu üyeleri, kentte sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik görüş ve önerilerini Vali Ünlüer’e iletti.

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Vali Mükerrem Ünlüer, sağlık çalışanlarının toplum sağlığı açısından önemli bir görev üstlendiğini belirterek, yürütülen çalışmalarda başarılar diledi.

Görüşme, karşılıklı iyi dileklerin sunulmasının ardından sona erdi.

Valilik makamında gerçekleşen ziyarette Vali Mükerrem Ünlüer ile Hâkim Berhan Oflaz bir süre sohbet etti. Ziyaret sırasında konuşan Vali Ünlüer, Hâkim Oflaz’a Kahramanmaraş’ta görev yaptığı süre boyunca adalet hizmetlerine sunduğu katkılardan dolayı teşekkür etti.

Vali Ünlüer, Hâkim Berhan Oflaz’a yeni görev yeri olan Sivas’ın Suşehri ilçesinde başarılar dileyerek, görev hayatında kolaylıklar temenni etti.

Samimi bir ortamda gerçekleşen ziyaret, günün anısına hatıra fotoğrafı çekilmesiyle sona erdi.