Mersin Valisi Atilla Toros, MEÜ Akdeniz Kültür ve Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen etkinliğin açılışında, Cumhuriyet'in ikinci asrının, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu güçlü vizyonla 'Türkiye Yüzyılı' olarak yükseldiğini söyledi.

Bu yüzyılın ana ekseninin, tam bağımsızlık, yüksek teknoloji ve milli üretim gücü olduğunu dile getiren Toros, 'Gücün yeniden tarif edildiği bir çağın içindeyiz. Havacılık ve uzay teknolojilerindeki her başarı, bir milletin özgüvenidir. Yapay zeka alanındaki her gelişme, dijital egemenliğin teminatıdır.' dedi.

Toros, Türkiye'nin, kritik teknolojilerini kendi imkanlarıyla geliştirebilen, üretebilen ve dünyaya sunabilen bir ülke konumuna geldiğini belirterek, şöyle konuştu:

'Ülkemizin bilim, savunma sanayi ve teknoloji alanında sergilediği bu başarıda Mersin olarak en ön sıralarda olmak istiyoruz. Ticareti, lojistiği ve sanayisi başta olmak üzere her sektörde sahip olduğumuz güçlü potansiyeli bu alanda da değerlendirme azmindeyiz. Bu çerçevede, ülkemizi nükleer enerjiden elektrik üreten ülkeler ligine taşıyacak Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin ilimizde hayata geçiriliyor olması, Mersin'in stratejik rolünü daha da güçlendirmektedir. TEKNOFEST'e en çok başvuru yapan iller arasında yer almamız, gençlerimizin bu alana ilgisini açıkça ortaya koymaktadır. Uzaya açılan ilk adımı atan Mersinli hemşerimiz Alper Gezeravcı da bu yolda yürüyen gençlerimiz için güçlü bir ilham kaynağıdır.'

MEÜ Rektörü Prof. Dr. Erol Yaşar da milli teknoloji hamlesinin, 'Türkiye Yüzyılı' rotasının en stratejik güvencesi olduğunu vurguladı.

Teknoloji yolculuğuna çıkan her gencin arkasında olduklarını dile getiren Yaşar, şunları kaydetti:

'TEKNOFEST yarışmalarına başvuran her bir öğrencimize 5 bin lira destek sağlıyoruz. Üstelik bu desteği sadece başlangıç olarak görüyor, takımlarımız yarışma aşamalarında ilerledikçe sağladığımız maddi katkıyı da kademeli olarak artırıyoruz. Gençlerimizin araştırma ve geliştirme potansiyelini fiziksel imkanlarla da taçlandırmaya devam ediyoruz.'

Konuşmaların ardından düzenlenen panele konuk olan Türkiye Uzay Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Kıraç ile Türk Havacılık ve Uzay Sanayii Genel Müdür Yardımcısı Yavuz Emir Beyribey, havacılık ve uzay teknolojileri hakkında bilgilendirme yaptı, öğrencilerin sorularını yanıtladı.

Anadolu Ajansının (AA) 'Global İletişim Ortağı' olduğu Beşinci Antalya Diplomasi Forumu (ADF2026), Antalya'nın Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde devam ediyor.

Foruma katılan AK Parti Bilgi ve İletişim Teknolojilerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı İleri, AA muhabirine dünyada uluslararası düzen ile aynı zamanda teknoloji alanında da çok ciddi değişimlerin yaşandığını belirtti.

Bu değişimlerin bazen düzeni de sarsıcı hale geldiğine işaret eden İleri, bunun en güzel örneğinin yapay zeka olduğunu dile getirdi.

Geleceğin dünyasını inşa ederken Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dediği gibi, daha adil bir dünyanın oluşturulmasına odaklanılması gerektiğine dikkati çeken İleri, şöyle konuştu:

'Bizim medeniyetimiz de bizi aslında bu istikamete yönlendiriyor. Daha adil bir dünyaya yani haklının daha güçlü olduğu, güçlünün her daim haklı görülmediği bir dünyaya doğru ilerlememiz gerekiyor. Bu açıdan baktığımızda teknoloji dünyasının da üzerine düşen görevler var. Teknolojinin de daha en baştan itibaren doğru şekilde yönlendirilmesi, tasarlanması, insanların zaaflarını suistimal etmek noktasında değil de insanları koruma noktasında kullanılabilecek teknolojilerin ortaya konması önemli.'

Daha adil bir dünyanın daha adil teknoloji ekosistemleri üzerinden yükseleceğini dile getiren İleri, forumda yapay zekanın gidişatı, nasıl yönlendirilmesi gerektiği, ne gibi riskler ne gibi fırsatlar sunduğu ve uluslararası camianın bu süreci nasıl yönetmesi gerektiği noktasında fikir alışverişlerinde bulunduklarını söyledi.

İleri, şöyle devam etti:

'Forumda Türkiye'nin ortaya koyduğu 'Milli Teknoloji Hamlesi' ve yine bu doğrultuda gündemine aldığı 'Adil Teknoloji Ekosistemi' üzerine görüşlerimizi, vizyonlarımızı paylaştık. Türkiye, birçok alanda atılımlara imza attığı gibi teknoloji alanında gerçekten itici bir güç haline gelecek. Sadece teknoloji geliştirmekle kalmayacak, o bahsettiğimiz adil teknoloji ekosisteminin hayata geçmesi noktasında yeni bir teknoloji kültürü oluşturacak. Bunu görüyoruz, bunun belirtilerini, emarelerini hissediyoruz.'

- 'Türkiye'nin aldığı rol çok farklı olacak'

Türkiye'nin savunma sanayisinde geldiği noktanın başlangıç olduğuna dikkati çeken İleri, Türkiye olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yepyeni bir teknoloji kültürünü hayata geçireceklerini söyledi.

Dünyada yapay zekanın rekabet alanı oluşturduğuna işaret eden İleri, 'Ülkeler, bir taraftan bu alanda kuvvetli olmaya çalışıyorlar. Bir rekabet söz konusu ama diğer taraftan da yapay zekanın getirdiği bir belirsizlik de var, malum. O belirsizliği yönetmek noktasında da işbirliği yapmak durumunda kalıyorlar yani hakikaten bir taraftan rekabetin ama diğer taraftan işbirliğinin olduğu zorlu bir dinamikle karşı karşıyayız. Böyle bir ortamda Türkiye'nin aldığı rol çok farklı olacak çünkü az önce de ifade ettiğim gibi teknoloji dünyasının doğru yönlendirilmesi noktasında bizim medeniyet kodlarımızın çok önemi var.' diye konuştu.

Türkiye'nin iş kültürünün, yönetim tarzının ve teknolojiye bakışının çok önemli olduğunu vurgulayan İleri, bu alandaki büyük boşluğu dolduracağını ve bu alanda lider ülkelerden olacağını dile getirdi.

Teknolojide sadece tekniği iyi kullanmanın yanında doğru ürünleri, iş modellerini ve kurguları hayata geçirmenin önemine değinen İleri, sözlerini şöyle tamamladı:

'Bunu da başarabilecek potansiyele, bilgiye, teknik donanıma ve tecrübeye sahip ama aynı zamanda kültürel normlara sahip ülke Türkiye'dir. Yabancı diplomatlar da Türkiye'nin teknoloji alanında yaptığı atılımları görüyorlar. Türkiye'nin bu alanda sadece uluslararası ilişkilerde, jeopolitik konularda ya da sadece mazlumun yanında olmak noktasında değil yeni bir teknoloji kültürü inşa etmekte olduğunu görüyorlar. Sadece yeni yazılımlardan değil yeni kavramlardan, ürünlerden, iş modellerinden bahsediyorum. Hakkaniyetli, insan odaklı bir kültürün, teknoloji kültürünün burada ayağa kalkmakta olduğunu görüyorlar. Türkiye'nin bu alanda oluşturacağı adeta bir düzenleyici rolünün gerçekleşeceğini bugünden gördüklerini düşünüyorum.'

Şirketten yapılan açıklamaya göre, 19 Nisan'a kadar sürecek CI BLOOM'un 'Art TV partneri' olan Samsung, yeni nesil Art TV serisiyle ziyaretçilere farklı bir sanat deneyimi yaşattı. Etkinlikte, dünyanın önde gelen koleksiyonlarından birçok sanat eseri 'The Frame', 'Micro RGB' ve 'Neo QLED 8K' ekranlarda detaylıca sergilendi.

Ziyaretçiler, Art TV serisinde sunulan 'Samsung Sanat Mağazası'nın özel koleksiyonlarını da izleme fırsatı bularak fiziksel ve dijital sanatın birlikte harmanlandığı bir deneyim yaşama fırsatı buluyor. Dünyaca ünlü müze, galeri ve sanatçılardan oluşan 5 binden fazla esere ev sahipliği yapan mağaza sayesinde ziyaretçiler, Art Basel'den Tate Müzesi'ne sergilenen başyapıtları çarpıcı 4K çözünürlükte keşfetme imkanı yakaladı.

Şirketin yaşam alanlarını kişisel sanat galerisine dönüştüren Art TV serisi, başta ikonik tasarımıyla dikkati çeken The Frame olmak üzere, birçok modeliyle estetik ve teknolojiyi dengede sunuyor.

Sanat deneyimini dijital ekranın ötesine taşıyan seride, şirketin ilk parlama yapmayan ekran sertifikasına sahip 'Yansımasız Ekran' teknolojisi öne çıkıyor.

Söz konusu teknoloji, gün ışığında veya yoğun aydınlatmalı ortamlarda dahi yansımaları minimize ederek, ekrandaki eserlerin dokusunu ve renklerini, tuval gerçekliğinde yansıtıyor.

Gelişmiş yansıma engelleme teknolojisi sayesinde ekran kapalıyken bile seçkin sanat eserlerini sergileyen tuvale dönüşürken, kişiselleştirilebilir çerçeve seçenekleri ve ortamın ışığına göre parlaklığı ayarlayan yapay zeka destekli akıllı sensörler, izleyiciye ev konforunda küratör titizliğinde sanat deneyimi yaşatıyor.

- 'Ekranları birer sanat platformuna dönüştürdük'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Samsung Electronics Türkiye TV, Monitör ve Ses Sistemleri Grubu Kıdemli Direktörü Ulaş Soytürk, Art TV serisiyle, ekranları birer cihaz olmanın ötesine taşıyarak, sanat platformuna dönüştürdüklerini belirtti.

Yapay zekayı günlük yaşama taşıyan inovasyonlarının, kullandıkları cihazlarda performansın yanı sıra estetik ve yaşam tarzına uyumu da birincil tüketici tercihi haline geldiğini aktaran Soytürk, 'Samsung olarak, ekran teknolojilerindeki 20 yıllık global pazar liderliğimizi, televizyonu bir cihazdan bir sanat platformuna dönüştüren Art TV kategorisiyle yeni bir boyuta taşıyoruz. Türkiye'de giderek yükselen 'kişiselleştirilmiş teknoloji' trendine, sanatla etkileşimimizi dönüştüren inovasyonlarımızla yanıt veriyoruz.' ifadelerini kullandı.

Soytürk, önemli olanın, yalnızca teknolojiyi geliştirmek değil, teknolojiyi anlamlı deneyimlere dönüştürmek olduğunu vurgulayarak, geliştirdikleri ekran teknolojileriyle Art TV kategorisini yaratarak televizyonu yalnızca ekran olmaktan çıkardıklarını, dünyanın dört bir yanında kullanıcıların evlerini kişisel galerilere dönüştürmelerini mümkün kıldıklarına işaret etti.

Samsung Türkiye Ses ve Görüntü Sistemleri İş Birimi Pazarlama Direktörü İbrahim Akdağ da The Frame ile sadece televizyon değil, teknolojinin sanatla kusursuz uyumunu temsil eden inovasyon sunduklarına dikkati çekti.

Söz konusu deneyimin merkezinde, ekranı gerçek bir tuval hissine yaklaştıran, gelişmiş parlama önleyici teknolojisiyle yansımasız ekran (Glare Free) özelliğinin yer aldığını belirten Akdağ, şunları kaydetti:

'Bu teknoloji sayesinde, günün her saatinde sanat eserlerini dokusuna kadar hissedebildiğiniz bir netlikle izleyebiliyorsunuz. Vision AI teknolojimiz, ortamın ışığını ve atmosferini analiz ederek eserin renklerini ve parlaklığını saniyeler içinde optimize ediyor. Sanat eserleri Pantone onaylı renk doğruluğuyla birleştiğinde evler, dünyanın en seçkin müzelerine dönüşüyor. The Frame ile 'siyah ekran' dönemini kapatıyor, sanatı en gerçekçi haliyle yaşam alanlarına taşıyoruz.'

Atasever, öğrencilerle buluşmak için geldiği Isparta'da AA muhabirine, Türkiye'nin uzay alanında büyük hedefleri olduğunu söyledi.

Türkiye'nin Ay'a yönelik iki aşamalı bir görev planı bulunduğunu anlatan Atasever, ilk aşamada robotik bir 'sert iniş' gerçekleştirileceğini, ikinci aşamada ise yüzeye 'kontrollü iniş' hedeflendiğini ifade etti.

Atasever, bu görevlerden elde edilecek bilimsel ve teknolojik kazanımların, uzun vadede Mars başta olmak üzere derin uzay hedeflerine ulaşmada kritik rol oynayacağını vurguladı.

Program kapsamında dikkati çeken projelerden birinin de uzay limanı kurulması olduğunu belirten Atasever, uluslararası işbirlikleriyle Somali'de bir uzay limanı inşa edilmesinin planlandığını kaydetti.

Bu sayede Türkiye'nin daha büyük roket ve uyduları bağımsız şekilde uzaya gönderebilme kapasitesine ulaşmasının hedeflendiğini dile getiren Atasever, uzay sanayisinin giderek büyüyen ekonomik hacmine dikkati çekti.

Türkiye'nin bu ekosistemde daha etkin yer alması için teknoloji geliştirme bölgeleri ve girişimcilik merkezleri kurulacağını bildiren Atasever, 'Ticarileştikçe korkunç katma değer yaratan bu uzay sanayisinin içerisinde biz de teknogirişimlerimizle olmak, müteşebbislerimizi, girişimcilerimizi o alana kanalize etmek için adeta bir uzay kuluçkası, kuluçka merkezi inşa ediyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

- 'Derin uzayda biz de Türkiye olarak güçlü bir şekilde var olacağız'

Milli Uzay Programı'nın uzun soluklu bir vizyon olduğuna işaret eden Atasever, şunları kaydetti:

'Milli Uzay Programı'mız Türk Astronot ve Bilim Misyonu'yla sonlanmadı. Süreç devam ediyor olacak. Milli Uzay Programı'nda halihazırda ortaya konulmuş olan hedefleri tamamladıktan sonra da tabii ki durmayacağız. İnsanlığın kaçınılmaz macerası, kaçınılmaz kaderi olan uzayda, derin uzayda biz de Türkiye olarak güçlü bir şekilde var olacağız. Bunun teminatı olan en önemli unsurlardan bir tanesi de gençlerimiz.'

Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen etkinlikte konuşan Atasever, uzay yolculuğu süreci ve deneyimlerine ilişkin bilgi verdi.

Türk Astronot ve Bilim Misyonu kapsamında 2024 yılı içerisinde iki insanlı uzay görevi gerçekleştirdiklerini belirten Atasever, bu görevler sırasında mikro yer çekimi koşullarında toplam 20 bilimsel çalışma yürüttüklerini ifade etti.

Uluslararası Uzay İstasyonu hakkında bilgi aktaran Atasever, istasyonun Dünya'nın yaklaşık 410 kilometre üzerinde bulunduğunu ve saatte 27 bin kilometre hızla hareket ettiğini söyledi.

İstasyonun yapım sürecinin 12 yıl sürdüğünü dile getiren Atasever, '100 milyar dolardan fazla para harcanmış, insanlığın belki de bugüne kadar inşa ettiği en kompleks mühendislik yapısı, esasında bir bilimsel deney laboratuvarı. Biz uzayda, mikro yer çekimi koşullarında bu yapının, bu laboratuvarın içerisinde bilimsel deneyler gerçekleştiriyoruz.' dedi.

Uzay yolculuklarının amaçlarına değinen Atasever, Türkiye'deki bilim insanlarının ortaya koyduğu çalışmaların mikro yer çekimi ortamında test edilmesini hedeflediklerini kaydetti.

Atasever, ayrıca ABD, Almanya ve Japonya'da katıldığı eğitim programlarına ilişkin deneyimlerini öğrencilerle paylaştı.

Acil durum eğitimlerinin önemine dikkati çeken Atasever, mikro yer çekimi koşullarında yangın, basınç kaybı ve amonyak sızıntısının en kritik riskler arasında yer aldığını, bu durumlara karşı çeşitli tatbikat ve simülasyonlarla hazırlık yaptıklarını anlattı.

Programa katılan öğrenciler de Atasever'e merak ettikleri konularda sorular sordu.

Isparta İl Milli Eğitim Müdürlüğünce Isparta Kültür Merkezi'nde düzenlenen programa katılan Atasever, öğrencilere uzay yolculuğu ile bilim ve teknoloji alanındaki deneyimlerini anlattı.

Programda Atasever, öğrencilerle ABD, Almanya ve Japonya'da katıldığı eğitim programları hakkında bilgiler paylaştı.

Atasaver, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun dünyanın 410 kilometre yukarısında olduğunu söyledi.

İstasyonun saatte 27 bin kilometrelik hızla seyahat ettiğini anlatan Atasever, 'Trans yapısının genişliği 100 metre, solar panellerin genişliği ise 70 metre, bir futbol sahasından daha büyük bu yapı, saniyede 7,5 kilometrelik bir hızla seyahat ediyor.' diye konuştu.

İstasyonun yapım sürecinin 12 yıl sürdüğünü dile getiren Atasever, '100 milyar dolardan fazla kaynak ayrılmış, bugüne kadar insanlığın inşa etmiş olduğu en kompleks mühendislik yapısı. Her bir modülün içerisinde çeşitli deney donanımları var. Aslında bir bilimsel deney laboratuvarı.' ifadelerini kullandı.

Konuşmasının ardından Atasever, öğrencilerin sorularını cevapladı ve öğrencilerle fotoğraf çektirdi.

Programa, İl Milli Eğitim Müdürü Recai Ocak, öğretmenler ve öğrenciler katıldı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Türk Telekom Yönetim Kurulu Başkanı Dr. İsmail İlhan Hatipoğlu'nun katılımıyla, Türk Telekom CEO'su Şahin'in ev sahipliğinde Antalya'nın Serik ilçesindeki Belek Turizm Merkezi'nde 'Gelecek Seninle Değerli' temasıyla 'Türk Telekom İş Ortakları Toplantısı' gerçekleştirildi.

Türk Telekomun 81 ildeki iş ortakları ve teknoloji ekosisteminin önde gelen markalarının bir araya geldiği etkinlikte, şirketin 'Herkes için 5G' vizyonu kapsamında 5G çağına yönelik hedefleri ve Türkiye'nin yarınını şekillendirecek stratejik yol haritası paylaşıldı.

Şahin, toplantıda yaptığı konuşmada, Türk Telekom'un 185 yıllık devasa bir çınar olduğunu belirterek, 2025'in kendileri için 'başarı yılı' olduğunu kaydetti.

Şahin, 2025'te mobilde tarihi bir rekora imza attıklarını ifade ederek, Türkiye'nin en çok mobil abonesine sahip ikinci operatörü konumunda olduklarını söyledi.

Bu başarının asla tesadüf olmadığına dikkati çeken Şahin, şöyle konuştu:

'Bu başarı sahadaki alın terinin, cesaretin, kararlı bir duruşun ve sarsılmaz inancın sonucudur. 1 Nisan itibarıyla 'Herkes için 5G' dedik ve bu teknolojiyi 81 ilimize ulaştırdık. 5G'nin gücüyle fiber istasyon oranımızı yüzde 61'e kadar çıkararak dünya standartlarının üzerine taşıdık. 5G döneminde de Sayın Cumhurbaşkanımızın yerlilik vizyonu, bizim pusulamız. 5G'de işimiz bitmedi, aksine, hikayemiz yeni başlıyor. Sahada en güçlü, mobilde oyun kurucu aktör yine biz olacağız. Herkes için 5G anlayışıyla Türkiye'nin her noktasında en kapsayıcı mobil deneyimini biz sağlamak istiyoruz. 5G için en iyi kampanyaları, en güçlü ürünleri, en iyi deneyimi, Türkiye'nin en büyük operatörü olarak biz sunacağız.'

Hep birlikte yeni bir başarı hikayesi daha yazacaklarını belirten Şahin, Türk Telekomun, kurulduğu günden bu yana Türkiye'nin iletişim hikayesini yazan ve ülkeyi geleceğe taşıyan en özel kurumların başında geldiğini dile getirdi.

Şahin, fiber hane kapsamının 34 milyonun, mobil abone sayısının ise 32 milyonun üzerinde olduğuna dikkati çekerek, bu başarının altında özveriyle çalışan bir ekibin emeğinin yattığını kaydetti.

Mobil pazarda sıralamayı değiştirdiklerini ve oyun kurucu konumlarını güçlendirdiklerinin altını çizen Şahin, şunları ifade etti:

'Bunu lütfen sadece bir sıralama meselesi olarak görmeyin. Biz sadece hedef bir rakama koşmuyoruz, gelecek nesillerin de konuşacağı başarı hikayesini beraber yazıyoruz. 5G'nin gelişiyle birlikte özellikle, dijital servisler ve cihaz kampanyaları tarafında çok ciddi fırsatlar sunuyoruz. Bu fırsatları müşterilerimize doğru anlatan ve onları doğru yönlendiren bayilerimizin her zaman kazanacağını, sizlerle birlikte birçok kez ispatladık. Bu başarıyı daha da geliştirerek sürdüreceğiz. Mobil pazarda yükselişimizi sürdürürken bir yandan da fiberde pazar liderliğimizi koruyacağız.'

Şahin, artık sadece satış yapmanın yetmediğini, doğru müşteri, doğru teklif, doğru irtibatın önemli olduğunu vurgulayarak, 'Sektörün en çok yatırım yapan şirketiyiz. Son 20 yılda Türkiye'nin iletişim altyapısına 23 milyar doların üzerinde yatırım yaptık. İmtiyaz hakkımızın yenilenmesi ile birlikte önümüzdeki 25 yıl boyunca Türkiye ekonomisine yine 20 milyar dolar doğrudan katkı sağlayacağız.' ifadesini kullandı.

Şahin, 5G ihalesiyle elde ettikleri güçlü pozisyon karşılığında ülke ekonomisine 1 milyar doların üzerinde katkı sunacaklarını aktardı.

- 'Güçlü iletişim altyapısı, güçlü geleceğin temelidir'

Türk Telekom Yönetim Kurulu Başkanı Hatipoğlu da Türk Telekom ailesi olarak, bir teknoloji şirketi olmanın ötesinde ülkenin geleceğine yön veren stratejik bir yapının temsilcileri olduklarını söyledi.

Türk Telekomun gerçekleştirdiği her yatırımın Türkiye'nin kazanımı olduğunu belirten Hatipoğlu, 'Bugün fiber altyapıdan mobil iletişime, veri merkezlerinden yeni nesil teknolojilere kadar attığımız her adım, ülkemizin rekabet kabiliyetini yükselten ve ekonomik kalkınmasına katkı sağlayan stratejik hamlelerdir. Çünkü biz biliyoruz ki güçlü iletişim altyapısı, güçlü ekonominin ve güçlü geleceğin temelidir. Bu bakış açısıyla hareket ederken, en büyük önceliklerimizden biri de yerli ve milli duruşumuzdur.' diye konuştu.

Hatipoğlu, teknolojide dışa bağımlılığı azaltan, kendi mühendislerinin emeğini merkeze alan ve yerli ekosistemi büyüten bir anlayışla ilerlediklerini vurguladı.

Teknolojiyi sadece kullanan değil, geliştiren ve dünyaya ihraç eden Türkiye'nin inşasına katkı sağlamayı amaçladıklarını kaydeden Hatipoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

'Bu vizyon doğrultusunda gerçekleştirdiğimiz her çalışma, aslında ülkemizin dijital bağımsızlığına atılmış güçlü bir adımdır. Tüm bu vizyonun en somut yansımalarından biri de 5G alanındaki çalışmalarımızdır. 5G, Türkiye'nin dijital geleceğinde stratejik bir eşik noktasıdır. Biz bu teknolojiyi yalnızca bir hız artışı olarak değil, ülkemizin rekabet gücünü belirleyecek bir kaldıraç olarak görüyoruz. Türk Telekom olarak yerli ve milli yaklaşımımızla güçlendirdiğimiz güçlü altyapımız ve fibere bağlı baz istasyonlarımızla 5G dönüşümüne de biz öncülük ediyoruz.'

Antalya'nın Kaş ilçesine bağlı 3 köyde yayılış gösteren Likya orkidesi, yaklaşık 30-40 santimetreye kadar boylanabiliyor.

Son derece dar bir yayılış alanına sahip bu endemik tür, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) koruma kategorisinde 'kritik tehlikede' olarak değerlendiriliyor.

Nisanda çiçeklenen bitki, aynı gövde üzerinde 7-8 çiçeğe kadar ulaşabiliyor. Pembe ve menekşe tonlarındaki çiçekleriyle öne çıkan türün çiçek dudağı kısmı ise kırmızı, kahverengi bir görünüme sahip. Toprak altında iki yuvarlak yumru bulunduran Likya orkidesi, çiçeklenme döneminin ardından kuruyarak yaşamını bir sonraki yıla kadar toprak altında sürdürüyor.

Kaçak sökümler, turizm ve yapılaşma baskısı, pestisit kullanımı ile habitat tahribatı, tür üzerinde geri dönüşü olmayan etkiler yaratıyor. Doğal popülasyonların sürdürülebilirliğini tehdit eden kontrolsüz hasat faaliyetleri, türün ekolojik dengedeki rolünü de riske atıyor.

Yürütülen çalışmalarla, türün doğadan kaçak toplanmasının önüne geçilmesi, yerinde koruma alanlarının genişletilmesi ve doku kültürü gibi yöntemlerle kontrollü üretimin yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Bu kapsamda, Akdeniz Koruma Derneği ile Ege Üniversitesi işbirliğinde 'Endemik Bir Tür Olan Ophrys lycia'nın Tozlaşma Biyolojisi, İn Vitro Koşullarda Çoğaltılması ve Korunması' projesi yürütülüyor.

- 'Tür sayısı son 20 yılda 1000'lerden 200'e kadar indi'

Projenin yürütücüsü Akdeniz Koruma Derneği Denetim Kurulu Üyesi Nejdet Bozkurt, AA muhabirine, Likya orkidesi tohumunu elde etme aşamasından başlayarak yeniden doğaya kazandırılmasına kadar geçen tüm süreçlerin laboratuvar koşullarında yürütülmesi üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Bozkurt, Likya orkidesinin korunmasının yalnızca bir bitki türünün değil, Akdeniz'in doğal ve kültürel mirasının korunması anlamına geldiğine işaret ederek, 'Tür sayısı son 20 yılda 1000'lerden 200'e kadar indi. Tür büyük bir baskı altında ve müdahale edilmezse yok olacak diye düşünüyoruz. Yani yok olmanın eşiğine gelmiş bir türü korumak amacıyla bu projeyi gerçekleştirdik.' dedi.

Türkiye'deki orkidelerin yalnızca doğanın bir parçası olmadığını, aynı zamanda önemli bir biyokültürel miras taşıdığını belirten Bozkurt, şöyle devam etti:

'Bunların toprak altındaki iki yuvarlak yumrusu aslında bizim evlerimize kadar gelen bir bitkiyi ifade ediyor. Orkidelerin yumrularından salep elde ediliyor. Kış aylarında sıcak içecek olarak tükettiğimiz salebin ham maddesinde orkide yumrusu var. Aynı şekilde yediğimiz dondurmalarda da kıvam artırıcı olarak orkide yumrularından elde edilen etken maddeler kullanılıyor. Yumrulu orkideler doğadan kaçak olarak sökülüyor. Her yıl ülkemizde yaklaşık 100 milyon kök orkide yok ediliyor.'

Türkiye'de geleneksel olarak yumrudan çoğaltma yönteminin yaygın olduğuna dikkati çeken Bozkurt, ancak bunun sürdürülebilirlik açısından tartışmalı olduğunu, bu nedenle tohumdan çoğaltma yöntemiyle laboratuvar üretimi başlattıklarını dile getirdi.

- Tohumlar nasıl elde edildi?

Bozkurt, toz zerresi kadar küçük olan orkide türleri tohumlarının, doğadan güvenli şekilde toplanmasının oldukça zorlu bir süreç olduğunu belirtti.

Tohum elde etme sürecinde öncelikle popülasyonları tespit edip güçlü bireyleri ebeveyn olarak seçtiklerini dile getiren Bozkurt, tohumları tek tek tozlaştırıp takip ettiklerini ve laboratuvar testlerinde canlı ve verimli olduklarını doğrulayarak değerli bir genetik materyal elde ettiklerini anlattı.

Bozkurt, Türkiye'de daha önce yapılmamış tohumdan orkide çoğaltma yöntemini uygulayarak genetik çeşitliliği korumayı ve doğadan kaçak sökümlere bağlı baskıyı azaltmayı amaçladıklarını kaydederek, 'Bu çalışmayla doğada 200 kökün altına inmiş Likya orkidesinin ilk kez tohumdan üretimini başarıyla gerçekleştirdik. Elde ettiğimiz tohumları Ulusal Tohum Bankasına göndererek genetik materyalimizin bir miras olarak gelecek nesillere aktarılmasını da sağlamış olduk.' diye konuştu.

Laboratuvarda geliştirilen fidelerin doğada 4 aydır canlı kalmayı başardığını bildiren Bozkurt, milimetrenin onda biri büyüklüğündeki bir tohumun kontrollü koşullarda gelişerek yumru oluşturan bir bitkiye dönüşmesinin, türün geleceği açısından önemli ve umut verici bir kilometre taşı olduğunu söyledi.

Bozkurt, çalışma kapsamında 400 günlük laboratuvar sürecinin ardından tohumları toprakla buluşturduklarını belirterek, tohumların şu anda canlı filizler olarak yaşamlarına devam ettiğini ve biraz daha gelişim gösterdikten sonra doğal ortamlarına, Kaş'taki 3 köye transfer edileceğini sözlerine ekledi.

Bitki Koruma Bölümü bünyesinde 2002 yılında kurulan koleksiyon, özellikle Isparta ve Göller Yöresi'nden toplanan örneklerle bölgenin biyolojik çeşitliliğine ışık tutuyor. Koleksiyon, akademik araştırmaların yanı sıra eğitim faaliyetleri kapsamında da ilgi görüyor.

ISUBÜ Genel Sekreter Yardımcısı Fırat Can Çınar, gazetecilere, tarımsal üretimin vazgeçilmez unsurlarından biri olan böceklerin gıda güvenliği ve sürdürülebilirlik açısından önemli olduğunu söyledi.

Böcekler olmadan üretimi sürdürmenin mümkün olmadığına işaret eden Çınar, 'Günümüzde gıda arzı ve güvenliği stratejik bir konu haline gelmiştir. Bu nedenle çocuklara erken yaşta doğa ve üretim bilincini aşılamak büyük önem taşıyor.' dedi.

Koleksiyonun aynı zamanda toplumdaki böceklere yönelik önyargıların kırılmasına katkı sağladığını ifade eden Çınar, ziyaretçilerden olumlu dönüşler aldıklarını kaydetti.

Böceklerin yalnızca zararlı canlılar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Çınar, 'Örneğin, bombus arılarının bulunmadığı bir ortamda tarımsal üretim oldukça zorlaşır. Bu türler ekosistemin dengesinde önemli rol oynar. Ayrıca, biyolojik mücadelede kullanılan birçok faydalı tür de bulunmaktadır.' diye konuştu.

ISUBÜ Bitki Koruma Bölümü Araştırma Görevlisi ve koleksiyon sorumlusu Ramazan Aktürk ise örneklerin büyük bölümünün Isparta ve çevresinden toplandığını belirtti.

Koleksiyonda 30 binden fazla örnek bulunduğunu, bunların yaklaşık 15 bininin teşhisli olduğunu aktaran Aktürk, 'Taksonomi alanında yapılan çalışmalarla Türkiye ve dünya için yeni tanımlanan türler de koleksiyonumuzda yer alıyor.' bilgisini verdi.

Koleksiyonda nesli tehdit altında bulunan Apollo kelebeğinin de bulunduğunu dile getiren Aktürk, bu türün özellikle çocuklara doğa bilinci kazandırmak amacıyla öne çıkarıldığını bildirdi.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, iş dünyasının farklı alanlarından paydaşları aynı platformda buluşturarak sektörlerin teknoloji odaklı dönüşümünü ele alan etkinlikte yapay zekadan bulut çözümlerine, veri altyapılarından bilişim uygulamalarına kadar birçok başlık sektör temsilcileriyle değerlendirildi.

Üretim, finans, eğitim, perakende ve sağlık gibi alanlara özel oturumların düzenlendiği programda, dijitalleşmenin kurumların iş yapış biçimleri üzerindeki etkisi görüşüldü. Yapay zeka destekli çözümler, veri altyapılarının stratejik rolü, bulut teknolojilerinin sunduğu imkanlar ve sürdürülebilir teknoloji yatırımları, etkinlik boyunca öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Katılımcılar, etkinlikte hem küresel teknoloji trendlerine ilişkin görüşleri dinledi hem de sektör liderleriyle doğrudan temas kurdu. Ana oturumlarda ise kamunun dijital dönüşüm perspektifi, yapay zekanın endüstriler üzerindeki etkisi, veri çağında kurumların dönüşümü, 5G ile akıllı endüstriler ve şirketin yapay zeka vizyonu ele alındı.

İkinci bölümde ekosistem iş ortakları, üretim ve perakende, finans, eğitim ve sağlık başlıklarında sektöre özel oturumlar gerçekleştirilirken, senaryo bazlı çözümler, müşteri başarı hikayeleri, iş ortaklarının deneyimleri ve farklı sektörlere yönelik uygulama örnekleri katılımcılarla paylaşıldı.

Bu yıla ait yeni ortaklık politikasının ekosistem ortaklarına aktarıldığı zirve kapsamında özel bir ödül töreni de gerçekleştirilerek, 2025'te başarı gösteren ortaklara ödülleri verildi.

- 'Kurumlar için yapay zeka, geleceğe hazırlanmanın temel unsurlarından biri'

Açıklamada etkinlikteki konuşmasına yer verilen Huawei Türkiye Operatör İş Grubu Teknik Üst Yöneticisi (CTO) Atahan Altuntaş, kurumlar için yapay zekanın sadece teknolojiye uyum sağlama süreci değil, geleceğe hazırlanmanın temel unsurlarından biri olarak öne çıktığını belirtti.

Yapay zeka çağında farkı oluşturanın yalnızca modeller olmadığını, onları ölçekli ve verimli şekilde çalıştırabilecek altyapının da önemli olduğunu kaydeden Altuntaş, 'Huawei olarak Atlas ve TaiShan platformlarımızla kurumların yapay zeka dönüşümünü hızlandıran güçlü bilişim temeli sunuyoruz. Huawei ICT Day programımızda, farklı sektörlerin ihtiyaçlarını ve dönüşüm alanlarını birlikte değerlendirme fırsatı bulduk. Türkiye'de dijital dönüşümü destekleyen işbirliklerine katkı sunmayı sürdüreceğiz.' ifadelerini kullandı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, performansı, uzun pil ömrü ve gelişmiş kullanıcı deneyimiyle öne çıkan serinin POCO X8 Pro Max modeli, Dimensity 9500s işlemcisiyle yüksek performans sunarken, POCO X8 Pro, Dimensity 8500-Ultra ile güçlü ve verimli bir deneyim sağlıyor.

'Ray tracing' desteği ve 'WildBoost' optimizasyonu sayesinde oyunlarda daha akıcı ve gerçekçi bir deneyim sunulurken, gelişmiş soğutma sistemleri yoğun kullanımda performansı koruyor.

POCO X8 Pro Max, 8 bin 500 mAh bataryasıyla iki güne kadar kullanım sunarken, POCO X8 Pro, 6 bin 500 mAh bataryasıyla uzun ömürlü performans sağlıyor. Her iki modelde de 100W hızlı şarj ve 27W ters şarj desteği bulunuyor.

Seride yüksek parlaklık sunan ekranlar dış mekanda net görüntü sağlarken, Dolby Atmos destekli çift hoparlör sistemi güçlü bir ses deneyimi yaşatıyor. Premium tasarım, RGB ışık detayları ve dayanıklı yapısıyla seri, hem şık hem de sağlam bir kullanım vadediyor.

Serinin kamera tarafında 50 megapiksel ana kamera ve yapay zeka destekli özellikler sayesinde net ve canlı fotoğraflar çekilebiliyor. Xiaomi HyperOS 3, HyperConnect ve yapay zeka destekli özelliklerle daha akıllı ve bağlantılı bir deneyim sağlanıyor.

- Marvel işbirliğiyle geliştirildi

POCO X8 Pro-Iron Man Edition, Marvel işbirliğiyle geliştirilen özel tasarımıyla dikkati çekiyor. Siyah ve altın detaylara sahip cihaz, 'Arc Reactor'dan ilham alan tasarımı ve özel arayüzüyle farklı bir kullanıcı deneyimi sunuyor.

Serinin üst modeli POCO X8 Pro Max, beyaz, siyah ve mavi renk seçenekleriyle satışa sunulurken, 12 GB RAM ve 256 GB depolama alanına sahip versiyonu 38 bin 999 lira, 12 GB RAM ve 512 GB depolama alanına sahip versiyonu ise 42 bin 999 lira fiyatla kullanıcılarla buluşuyor.

POCO X8 Pro modeli de siyah, beyaz ve mint yeşili renk seçenekleriyle sunuluyor. Cihazın 8 GB RAM ve 256 GB depolama alanına sahip versiyonu 28 bin 999 liradan, 12 GB RAM ve 512 GB depolama alanına sahip versiyonu 34 bin 999 liradan müşterilerle buluşacak.

Özel tasarımlı POCO X8 Pro-Iron Man versiyonu ise 12 GB RAM ve 512 GB varyantıyla 36 bin 999 lira fiyat etiketiyle satışa çıktı.

Lansmana özel olarak 20 Nisan'a kadar devam edecek 3 bin ve 4 bin liralık indirim kuponları, Xiaomi Türkiye'nin çevrim içi satış kanallarında kullanıcılara sunuluyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen POCO Global Kıdemli Ürün Pazarlama Müdürü Kang Lou, serinin ileri teknolojiyi daha ulaşılabilir hale getirdiğini ve performans sınırlarını bir adım öteye taşıdığını belirtti.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, kampanya boyunca Huawei, Club üyelerine sunduğu özel fırsatlarla, teknolojiye ulaşmayı sadece daha avantajlı değil, aynı zamanda daha kişisel bir deneyime dönüştürüyor.

Kampanya kapsamında kullanıcılar, farklı ürün gruplarında oluşturacakları akıllı sepet kombinasyonlarıyla tam 6 farklı indirim kuponundan yararlanarak Huawei ekosistemini daha avantajlı fiyatlarla deneyimleme şansı buluyor.

Kampanya kapsamında yalnızca akıllı saat, kulaklık, 'router' ve aksesuarlarda geçerli iki özel kupon bulunuyor. Kullanıcılar, 6 bin lira ve üzeri alışverişlerinde 500 lira indirim kazanırken, bu eşiği örneğin Huawei Watch Fit 4 akıllı saat ile birlikte FreeBuds SE 2 veya FreeBuds SE 4 kulaklık modellerini aynı sepete ekleyerek kolayca aşabiliyor.

Daha üst düzey bir deneyim arayanlar ise Huawei Watch GT 6 ve FreeBuds 6i kulaklığı bir arada tercih ederek 11 bin lira sepet tutarına ulaşıp bin lira net indirimin sahibi oluyor.

Huawei, birden fazla kategorideki ürünleri birleştirerek kendi teknoloji ekosistemini kurmak isteyenler için genel ürün gruplarında geçerli üç farklı dev kupon seçeneği sunuyor. 20 bin lira üzerine uygulanan bin 800 lira indirimden faydalanmak isteyen tüketiciler, yeni MatePad 11.5 2025 tablet, FreeBuds SE 4 kulaklık ve 100W şarj cihazından oluşan bir çalışma paketi oluşturabiliyor veya Watch GT 6 Pro Titanyum akıllı saat ile FreeBuds SE 3 kombinasyonunu değerlendirerek bu indirimi yakalayabiliyor.

Üretkenliğini artırmayı hedefleyen kullanıcılar ise MatePad 12x 2025, M-Pencil Pro ve Huawei Mouse ürünlerini birlikte sepetlerine ekleyerek 30 bin lira sınırını aştıklarında 3 bin 600 liralık indirim fırsatını elde ediyor.

Kampanyanın en dikkati çekici eşiklerinden biri olan 40 bin lira üzerine 4 bin 800 lira indirim kuponu, iki güçlü senaryo ile öne çıkıyor. Kullanıcılar, MatePad Pro 12.2 tabletin yanına FreeBuds 6 eklediklerinde 40 bin lira sınırını geçerek, üst düzey kulaklığa yalnızca 199 lira farkla sahip olabiliyor. Akıllı telefonunu yenilemek isteyenler ise nova 14 Pro ve FreeBuds 6'yı birlikte aldıklarında, kulaklık maliyeti bu dev kuponla birlikte yalnızca 998 liraya geliyor.

Huawei'nin en yenilikçi ürün grubu olan katlanabilir akıllı telefonlar, Club Week'in yıldızı konumunda yer alıyor. Yalnızca bu kategoriye özel tanımlanan 99 bin 999 lira üzeri alışverişlerde geçerli 15 bin lira indirim kuponu, mobil teknolojinin zirvesini hedefleyenler için eşsiz bir fırsat yaratıyor. Özellikle 99 bin 999 lira satış fiyatına sahip olan yeni Huawei Mate X6 modeli, yanında hediye edilen FreeClip 2 kulaklık avantajının üzerine bir de net 15 bin lira indirimle tüketicilerle buluşarak katlanabilir telefon deneyimini çok daha ulaşılabilir kılıyor.

Tüketicilerin dikkatine sunulan kampanya koşullarına göre, toplamda 6 farklı kuponun yer aldığı Club Week fırsatları, 'Flaş İndirim' ürünleri, Watch GT Runner 2, Watch Ultimate 2 eSIM modeli ve Band 11 modellerinde geçerli olmuyor.

Şirket, kullanıcıları için alışveriş deneyimini daha hızlı ve konforlu hale getirmek adına hayata geçirdiği yeni operasyonel düzenlemeyle cuma günü 15.00'ten cumartesi 15.00'e kadar verilen siparişleri de cumartesi günü kargoya vererek en erken pazartesi günü teslim edilmesini mümkün kılıyor.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, Sakıp Sabancı'nın vasiyeti üzerine hayata geçirilen ve bu yıl 'Sınırlar Ötesi Yönetişimi Yeniden Düşünmek' temasıyla düzenlenen etkinlikte, 2026 yılı ödüllerinin sahipleri belli oldu.

Sabancı Center'da Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Hayri Çulhacı, Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi Melisa Sabancı Tapan ile çok sayıda konuğun katılımıyla gerçekleştirilen törende, Jüri Özel Ödülü'ne Cornell Üniversitesinde siyaset bilimci olarak görev yapan Prof. Dr. Peter Katzenstein layık görüldü.

Programda 2026 yılı Makale Ödülü'ne, 'Gezegensel Muhalefet: Küresel Hareketler, Koruyucu Suçlaştırma ve Egemenliğin Tükenmişliği' çalışmasıyla Lincoln Üniversitesi Sosyal ve Siyasal Bilimler Fakültesinden Doç. Dr. Barış Çaylı Messina ile 'Yapay Zeka Düzenlemesine Avrupa Yaklaşımı: Temel Değerlerden Ödün Vermeden Teknolojik İnovasyonu Gerçekleştirmenin Olası Yolu' çalışmasıyla Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Özel Hukuk Bölümü Bilişim ve Teknoloji Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Esra Demir değer bulundu.

Sakıp Sabancı Uluslararası Araştırma Ödülleri, 2006 yılından bu yana gündeme uygun temalarla düzenleniyor. Ödül programı ile 2026 yılında iklim krizi, dijital bilgi rejimleri, pandemiler, uzay kaynaklarının paylaşımı gibi sorunlara yer veriliyor.

Program kapsamında 2027'de 'Zekayı Düzenlemek: Dijital Çağda Demokrasi, Piyasalar ve Küresel Düzen' konusuna odaklanan araştırmalar değerlendirilecek. Bu kapsamda, dijital dönüşümün demokratik yönetişim, piyasa yapıları ve dönüşen uluslararası sisteme etkilerini, siyasal, ekonomik ve toplumsal sonuçlarını ele alan sosyal bilimlere ve farklı alanlarından fikirlere yer verilmesi planlanıyor.

- 'Sakıp Sabancı'nın mirası bizim için geleceğe yön veren bir sorumluluktur'

Açıklamada törendeki görüşlerine yer verilen Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Hayri Çulhacı, Sakıp Sabancı'nın, her an tutkulu ve heyecanlı yapısıyla çok başarılı bir iş insanı olduğunu belirtti.

Çulhacı, 'Tutkuları çoğu zaman yaptığı işin ötesine geçerdi. En büyük iki tutkusundan ilki Sakıp Sabancı Müzesi, diğeri ise Sabancı Üniversitesi idi. Her ikisini de sağlığında başarıyla gerçekleştirdi. Gönül isterdi ki üniversitemizin bugün geldiği noktayı da görebilseydi. İnanıyorum ki duyduğu gurur katlanırdı. Sakıp Sabancı'nın mirası bizim için geleceğe yön veren bir sorumluluktur. Bize düşen görev de bu mirası çağın gereklilikleriyle ileri taşımaktır.' ifadelerini kullandı.

Sabancı Üniversitesinin kuruluşundan bu yana 26 yıl geçtiğine dikkati çeken Çulhacı, geldikleri noktada binlerce mezunun, binlerce bilimsel yayının ve güçlü akademi-sanayi işbirliklerinin bulunduğunu anlattı.

Çulhacı, üniversitenin hem ülkede hem de uluslararası alanda saygın bir konuma ulaştığını vurgulayarak, 'Sabancı Üniversitesi, ülkemiz ve dünya için bilgi üreten, düşünce geliştiren bir yapıdır. Sakıp Sabancı Uluslararası Araştırma Ödülleri de bu anlayışın önemli bir parçasıdır.' değerlendirmesinde bulundu.

Belirsizliklerin arttığı, sınırların yeniden tanımlandığı ve küresel dengelerin yeniden kurulduğu dönüşüm sürecinde bilimsel düşünceye, özgür araştırmaya ve disiplinler arası bakış açılarına her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Çulhacı, şunları kaydetti:

'Sabancı Üniversitesi olarak bilimin rehberliğinde, eleştirel düşünceyi ve özgür akademik ortamı koruyarak geleceğe katkı sunmaya kararlıyız. Belirsizlik çağlarında en büyük gücümüz, akla ve bilime duyduğumuz bağlılıktır. Ve biliyoruz ki bilime yapılan yatırım, en yüksek getirili yatırımdır. Çünkü etkisi yalnızca bugünü değil, nesilleri dönüştürür.'

- 'Hepimiz birbirimize bağlıyız'

Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi Melisa Sabancı Tapan da 'Hepimiz birbirimize bağlıyız. Aramızda sınırlar ötesi, güvene dayanan bir sözleşme var. Sakıp Sabancı'nın birlik ve beraberlik anlayışı da bu düşünceden besleniyordu. Onun adına verdiğimiz ödüller, bu bağın ve ortak sorumluluğun devamını temsil ediyor.' ifadelerini kullandı.

Tapan, yapay zekadan veri mimarisine uzanan dönüşümün, demokrasinin, emeğin ve küresel düzenin merkezinde yer aldığını belirterek, 'Bu gücü hakkaniyetle yönlendiremezsek, bağlarımızı güçlendirmek yerine yeni eşitsizlikler yaratma riskiyle karşı karşıya kalacağız.' uyarısında bulundu.

Teknolojiyi kullanmanın yeterli olmadığına dikkati çeken Tapan, onu insanlık onuruna ve ortak geleceğe hizmet edecek şekilde yönetmek zorunda olduklarını, bunun için bilimin rehberliğine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduklarını kaydederek, 'Varoluşumuzdan beri sorduğumuz soruya, bugün bir katman daha ekliyoruz. 'İnsan kalabilmek'. Sakıp Sabancı, 'Birlik ve beraberlik arayışını her işte ve her fırsatta sürdürün' derdi. Bugün burada bir arada olmamız, bu arayışın hala devam ettiğinin en somut göstergesi.' değerlendirmesini yaptı.

- 'Hepimiz belirsizlikten korkuyoruz'

Jüri Özel Ödülü sahibi siyaset bilimci Prof. Dr. Peter J. Katzenstein ise 'Sabancı' kelimesinin anlamının 'toprağı işlemek' olduğunu öğrendiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

'Hacı Ömer Sabancı, 1930'larda bir komisyoncu, tüccar ve tekstil üreticisi olmadan önce bir pamuk tarlasında pamuk toplayan bir işçi olarak çalıştı. Daha sonra Türkiye'nin en büyük iş holdinglerinden birini kurdu. Bir yüzyıl sonra ailesinin, ünlü bir vakıf ve birinci sınıf bir üniversite kurabilecek kadar yükseleceğini kesinlikle beklemiyordu. Her ikisi de eleştirel sorgulamaya, öğrenmeye ve demokrasi değerlerine derin bağlılığın kanıtıdır ve bunlar her zaman ve her yerde ciddi bir meydan okumaya açık değerlerdir. Cehaletimiz kaçınılmaz, giderilebilir ve sürprizlerle dolu. Sürpriz, şans olaylarıyla dolu bir dünyanın özelliğidir. Dünya siyaseti bilimi de dahil, sosyal bilimler, belirsizliği göz ardı ediyor. Bana öyle geliyor ki hepimiz belirsizlikten korkuyoruz çünkü kontrolü kaybetmekten korkuyoruz. Bunun yerine, her şeyin hesaplanabileceğine şiddetle inanıyoruz. Peki, sürprizlerle nasıl başa çıkmalıyız? Dünya tarihinde çok fazla zarar ve acıya neden olan büyük sıçramalar ve nihai çözümlerle değil.'

Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Başyazıcı, mimarlığın bir fikri gerçeğe dönüştürmek, defalarca denemek ve bu dönüşümü mümkün kılan süreci yönetmek anlamına geldiğini aktardı.

Mimarlığın yalnızca tekil yapılar üretmek değil, toplumsal yaşamın mekansal koşullarını kurmakla ilgili olduğuna değinen Başyazıcı, 'Mimarlıkta yerleşik bazı kabuller giderek sorgulanıyor. Artık mesele yalnızca ortaya çıkan bina değil. Mimarlık eğitimi boyunca yerleşen en köklü kabule göre, mimarlığı anlamak, ortaya çıkan yapıyı anlamaktır. Oysa bu çıktı, uzun ve çok katmanlı bir üretim sürecinin ürünü. Tasarım kararları, teknik gereklilikler, ekonomik koşullar ve farklı aktörlerin katkıları, bu sürecin parçası.' ifadelerini kullandı.

Başyazıcı, mimarlığı yalnızca tamamlanmış yapı üzerinden değerlendirmenin sınırlayıcı bir yaklaşım olduğunu, bir yapıyı anlamanın, onun nasıl tasarlandığını, hangi karar süreçlerinden geçtiğini ve hangi koşullar altında üretildiğini birlikte ele almayı gerektirdiğini, bu anlamda mimarlığın, tekil bir sonuçtan çok, farklı ölçeklerde işleyen süreçler bütünü olarak okunması gerektiğini vurguladı.

Mimarlıkta temsilin, yapının görsel ve biçimsel sunumunu, üretimin de onun nasıl inşa edildiğini ve hangi kararlarla şekillendiğini ifade ettiğini belirten Başyazıcı, 'Mimarlığı tasarım merkezli bir araştırma alanı olarak ele almak, bilgiyi malzemeden üretime uzanan farklı ölçeklerde genişletti. Ancak bu yaklaşım, çoğu zaman üretim süreçlerinin kendisini arka plana iter. Bir yapının nasıl göründüğünden ziyade, nasıl üretildiği ve hangi gerekçelerle bu biçimi aldığı kritik sorulardır. Bu sorular, mimarlığı sadece estetik bir nesne olmaktan çıkarıp, toplumsal yapı içinde konumlandırır.' değerlendirmesinde bulundu.

Başyazıcı, tasarımın çoğunlukla doğrusal olmayan, geri dönüşler ve yeniden tanımlamalar içeren bir süreç olduğuna, söz konusu durumun bireysel yaratıcılıktan çok bilgi üretiminin nasıl organize edildiğiyle ilgisi bulunduğuna değindi.

- Mimarlık eğitimi yeniden kurmaya odaklanmalı'

Denemeler ve revizyonların, bireysel hatalardan ziyade tasarım sürecinin yapısal özellikleri olduğunu vurgulayan Başyazıcı, şunları kaydetti:

'Bu süreç, farklı bilgi türlerinin karşılaşmasıyla şekillenir. Mimarlığın nesne odaklı bir çerçeveden süreç ve üretim odaklı bir yaklaşıma kayması, mimarlık eğitimine de yansıyor. Eğitim, yalnızca mevcut bilgiyi aktaran bir yapıdan ziyade, bilginin nasıl üretildiğini açığa çıkaran bir süreç olarak ele alınıyor. Mimarlık eğitimi, sonuç üretmekten çok üretim süreçlerini anlamaya ve yeniden kurmaya odaklanmalı. Öğrencinin rolü, hazır bilgiyi uygulamak değil, bu bilginin nasıl oluştuğunu sorgulamak.'

Başyazıcı, mimarlık pratiğinin yalnızca teknik yeterliliklerle tanımlanamayacağını, tasarımın içinde yer aldığı süreçleri kavrayan ve süreçlerdeki konumunu sorgulayabilen bir yaklaşımın belirleyici hale geldiğini ifade ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Mimarın rolü yalnızca tasarım yapmak değil, içinde yer aldığı üretim sistemini anlamak ve bu sistem içindeki konumuna dair eleştirel bir farkındalık geliştirmek. Yapay zeka, mimarlık üretiminde belirli aşamaları hızlandıran ve çeşitlendiren bir araç olarak kullanılıyor. Ancak bu araçlar henüz süreçlerin kendisini ortadan kaldırmıyor. Yapay zekanın mimarlık üretiminin bazı teknik ve operasyonel boyutlarını dönüştürmesi, aynı zamanda tasarım sürecinin diğer katmanlarını da yeniden görünür kılıyor. Bu dönüşüm, özellikle problemi tanımlama, bağlamı yorumlama ve eleştirel çerçeve kurma gibi alanların önemini daha belirgin hale getiriyor. Mimarlık bilgisinin nasıl yeniden dağılacağı, hala açık bir tartışma alanı olmaya da devam ediyor.​​​​​​​​​'

ANFAŞ Fuar ve Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen törene Antalya Valisi Hulusi Şahin, Sahil Güvenlik Eğitim ve Öğretim Komutanı Tuğamiral Gürkan Erkel, Sahil Güvenlik Grup Komutanı Yarbay Tolga Coşkun, Antalya Büyükşehir Belediyesi Danışmanı Lokman Atasoy, İMEAK Deniz Ticaret Odası Antalya Şube Başkanı Ahmet Çetin ile kurum ve sektör temsilcileri katıldı.

Vali Şahin, buradaki konuşmasında, Antalya'nın denizcilik sektörüne önemli katkılar sağlayan bir şehir olduğunu belirtti.

Fuarın her geçen gün büyüyüp güçlendiğini kaydeden Şahin, şunları dile getirdi:

'Antalya, denizcilik sektörüne hangi açıdan bakarsanız bakın, Türkiye'nin önde gelen şehirlerindendir. Biz marinaları, yat limanları ve limanları olan bir şehiriz. Suyla alakalı her türlü turistik faaliyetin, üretimin ve ekipmanın ana merkezi konumundayız. Aynı zamanda Türkiye'nin en önemli yat üretim şehirlerinden bir tanesiyiz. Antalya dediğiniz zaman denizle alakalı pek çok şeyi söylemiş oluyorsunuz. Dünya ticareti büyük oranda denizden dönüyor. Dolayısıyla denizle ilgili ne konuşacaksak aslında dünyayı konuşuyoruz demektir.'

Antalya'da deniz turizmini daha da güçlendirmeye yönelik önemli projelerin hayata geçirileceğini ifade eden Şahin, başlangıcını yaptıkları Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi'nin ilerleyen yıllarda Antalya'nın gündeminde önemli bir yer tutacağını kaydetti.

Özellikle COP31 konsepti kapsamında Antalya'nın ve Türkiye'nin iklim değişikliği, çevre bilinci ve sürdürülebilirlik alanlarında neler söyleyebileceğini ortaya koyacaklarını dile getiren Şahin, 'Burada en çarpıcı ve en çok vurgulayacağımız konuların başında deniz turizmi geliyor. Bu hususta Yacht Life Boat Show'un bize önemli katkılar sağlayacağına inanıyor.' diye konuştu.

Konuşmaların ardından Vali Şahin ve beraberindekiler fuarı gezerek sergilenen ürün ve hizmetleri inceledi.

Fuar, 12 Nisan'da sona erecek.

Hatay Merkez Salonu'nda gerçekleştirilen organizasyona 4 bin 67 öğrenci ve öğretmenden oluşan 1540 takım katıldı.

Öğrenciler 10 kategoride tasarladıkları robotlarla dereceye girebilmek için kıyasıya mücadele etti.

Yarışma sonunda dereceye giren öğrencilere ödüllerini ve hediyelerini Vali Mustafa Masatlı, Hatay Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Uğur Kandemir ile İl Milli Eğitim Müdürü Harun Tüysüz verdi.

Vali Masatlı, törende yaptığı konuşmada, 6 Şubat 2023'teki depremlerin ardından eğitim altyapısının özellikle fiziksel boyutunda önemli çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Eğitim yatırımlarıyla derslik sayısının deprem öncesine göre daha yüksek seviyeye ulaştığını ifade eden Masatlı, 'Eğitim Hatay'ımıza nefes oluyor' anlayışıyla kentin iyi olma haline destek olmak amacıyla çalışmalar gerçekleştirdiklerini belirtti.

Vali Masatlı, ikincisini gerçekleştirdikleri robot yarışmasının da bu çalışmalardan biri olduğunu vurguladı.

Hatay'ın bilim, teknoloji ve üretim alanında yeni bir döneme girdiğini belirten Masatlı, şöyle konuştu:

'Bu yarışma Türkiye'de örneği ve benzeri olmayan yarışmadır. Kategorisinde, alanında Türkiye'deki il ölçeğinde yapılmış en büyük yarışmadır. Bu bakımdan mutluyuz ve gururluyuz. Türkiye Yüzyılı'nda Sayın Cumhurbaşkanı'mızın bize göstermiş olduğu hedefler doğrultusunda ilimizi ve ülkemizi daha ileri boyuta taşımak için çaba sarf edeceğiz. Bugünün yapay zeka mühendisleri ve mucitleri bu tür yarışmalarla beraber ülkemizde, ilimizde daha da yaygınlaşacak.'

Vali Masatlı, yarışmaya katkı sunan kurumlara, öğretmenlere, velilere ve öğrencilere teşekkür ederek, organizasyonun gelecek yıllarda da devam edeceğini kaydetti.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, bilim dünyasının önde gelen dergilerinden Nature Communications'ta yayımlanan araştırma, geliştirilen özgün kimyasal yöntemle enerji, çevre ve malzeme teknolojilerinde yeni uygulamaların önünü açabilecek ışığa duyarlı polimerik (çok sayıda küçük molekülün birleşmesiyle oluşan uzun zincirli yapıdaki madde) malzemelerin sentezlenmesini sağlayacak.

Koç Üniversitesi Kimya Bölümü'nden Prof. Dr. Önder Metin liderliğinde Prof. Dr. Sermet Koyuncu, Dr. Melek Sermin Özer ve Dr. Zafer Eroğlu'nun yer aldığı ekip, çok sayıda küçük molekülün birleşmesiyle oluşan uzun zincirli yapıdaki ışığa duyarlı polimerik malzemelerin üretimi için çevre dostu ve düşük maliyetli yeni bir kimyasal sentez yöntemi geliştirdi.

Gündelik hayatta kullanılan plastik gibi polimerik malzemeler, üretildikten sonra uzun süre kararlı kalan ve çevresine tepki vermeyen yapılar olarak öne çıkıyor. Bu malzemelere alternatif arayan araştırmacılar ise ışık, sıcaklık ya da elektrik gibi dış etkilere yanıt verebilen 'akıllı' malzemelere odaklanıyor.

Koç Üniversitesinden araştırmacıların geliştirdiği yeni kimyasal polimerik malzeme sentez yöntemi, bu tür gelişmiş malzemelerin daha kolay ve çevreci yöntemlerle üretilebilmesine olanak tanıyor. Öte yandan üretim süreci, pahalı metal katalizörler ya da yüksek sıcaklıklar gerektirmeden, güneş ışığı kullanılarak oda koşullarında gerçekleştiriliyor.

Araştırmada geliştirilen malzemeler, rasyonel olarak seçilen çok küçük moleküler yapı taşlarının bir araya gelmesiyle oluşan ve yapısında milyonlarca boşluk barındıran özel polimerler olarak tanımlanıyor.

Sahip oldukları moleküler yapı ve boşluklar sayesinde hem ışıkla etkileşebilen hem de kimyasal reaksiyonları katalizleyen yüklü parçacıklar üretebilen bu malzemeler, enerji üretiminden çevresel arıtmaya kadar geniş bir kullanım alanı sunuyor.

Gelişmiş malzemelerin en önemli sorunları arasında üretim süreçlerinin karmaşık, maliyetli ve çoğu zaman çevreye zararlı olması yer alıyor.

Bu çalışmada geliştirilen kimyasal sentez yöntemi ise pahalı metaller kullanılmadan, oda sıcaklığında ve ışıkla bu tür malzemelerin üretimini mümkün kılıyor.

Söz konusu yaklaşımın, gelecekte kendi kendini onaran yüzeylerden güneş ışığıyla çalışan enerji sistemlerine, tıbbi uygulamalardan esnek elektronik cihazlara kadar birçok teknolojinin daha erişilebilir hale gelmesine katkı sağlaması öngörülüyor.

- Yeni yöntemin geliştirilme süreci

Araştırmada, ışıkla aktive edilebilen iki boyutlu yarı iletken malzeme olan 'bizmuten' kullanılarak kimyasal reaksiyonlar başlatıldı ve rasyonel olarak seçilen moleküler yapı taşlarının kontrollü biçimde bir araya gelmesi sağlandı.

Bu yöntem, yüksek molekül ağırlıklı ve yapısı hassas biçimde ayarlanabilen malzemelerin elde edilmesine imkan tanırken, brom ve iyot gibi halojenlerin doğrudan yapıya entegre edilebilmesi de malzemelerin elektronik ve optik özelliklerinin incelikle ayarlanmasına olanak sağlıyor. Böylece, ışıkla etkileşim ve elektriksel iletim gibi kritik özellikler uygulamaya göre kontrol edilebiliyor.

Araştırmacılar, özel bir yarı iletken malzeme olan 'bizmuten' ile malzemeyi oluşturan küçük moleküler yapı taşlarını bir çözücü içinde bir araya getirerek ortama ışık verdi. Işığın 'bizmuten'i aktive etmesiyle kimyasal tepkimeler başlatılırken, yapı taşlarının birbirine bağlanması sağlandı.

Süreç ilerledikçe küçük moleküller birleşerek uzun zincirler oluşturdu ve gözenekli yeni polimerik malzemeler ortaya çıktı.

Elde edilen malzemeler, ışık altında kimyasal tepkimeleri hızlandırabilme özelliğiyle enerji üretimi, çevre temizliği ve sürdürülebilir kimya uygulamalarında kullanılabilecek potansiyel taşıyor.

Geliştirilen malzemelerin kimyasal tepkimeleri hızlandırma performansı da deneylerle ortaya konuldu. Söz konusu malzemeler, ışık altında gerçekleşen reaksiyonlarda yüksek verimle çalışarak ışık enerjisini kimyasal dönüşümleri başlatmak için kullanabiliyor.

Araştırma, sürdürülebilir kimya ve enerji teknolojileri açısından yeni bir üretim yaklaşımı ortaya koyuyor.

Bahtiyar Vahabzade Sosyal Bilimler Lisesi 11. sınıf öğrencisi Taştekin, plastik atıkların geri dönüştürülmesi yoluyla alternatif asfalt karışımı üretmek için proje geliştirdi.

Kimya öğretmeni Ayşe Ongun Yüce danışmanlığında yürüttüğü proje kapsamında Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) laboratuvarlarında yaklaşık bir yıl çalışma yapan Taştekin, plastiklerin asfalt tabakasının dayanıklılığını yüzde 25'e kadar artırabileceğini fark etti.

Taştekin, yüzde 95 oranındaki bitüme yüzde 5 oranında pet şişe, poşet ve deterjan kutuları karışımı ilave edip dayanıklılığı artırılmış asfalt üretti.

Projesiyle geçen yıl Tüm Mucitler İcat, İnovasyon ve Araştırma Derneğince düzenlenen '1 Fikir 1 Akdeniz' ve '1 Fikir 1 Türkiye' yarışmalarında birinci olan Taştekin, aynı yarışmanın uluslararası versiyonu olan '1 Fikir 1 Dünya'da da üçüncülük elde etti.

Habitat Derneği ve Halkbank işbirliğiyle yürütülen 'Bilim Kızlarla Gelecek Projesi'nden de üçüncülük ödülü alan Taştekin, finale kaldığı TRT Genç'te yayınlanan 'Bir Fikrin Mi Var?' yarışmasında birincilik hedefliyor.

- Hem çevreye hem ekonomiye katkı

Arzu Taştekin, AA muhabirine, daha fazla plastik atığın ekonomiye kazandırılmasını amaçladığını söyledi.

Asfalt dayanıklılığını artırmada başarılı olduğunu dile getiren Taştekin, şöyle konuştu:

'Bir tır geçtiğinde asfaltın dayanımı azalır. Yaklaşık bir ay sonra o asfalta çukurlar oluşmaya başlar. Yüzde 5 oranında plastik kullandığımızda asfaltın dayanımı artıyor ve daha güzel yollar elde ediyoruz. Bunun için pet şişeler, deterjan kutuları ve poşetleri kullandık. Asfaltın kalitesini yükseltip dayanımını artırdım. Hem çevreyi korudum hem de ekonomik olarak ülkeye katkı sağladım.'

Taştekin, projesini geliştirmeyi istediğini belirterek, 'Bu projeyi kişisel yapmadık, diğer arkadaşlarımıza da örnek olmayı amaçlıyoruz. Projeyi daha da geliştirip hem Türkiye hem de dünyada tüm mecralara ulaştırmayı hedefliyoruz.' dedi.

- 'Öğrenciler, laboratuvarlarımızı kullanarak kendi yeteneklerini ve zekalarını gösterdiler'

ÇÜ Rektörü Prof. Dr. Hamit Emrah Beriş de Adana'nın bilim, kültür, sanat ve spor hayatına katkıda bulunmaya devam ettiklerini dile getirdi.

İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile işbirliği yaptıklarını anlatan Beriş, şu ifadeleri kullandı:

'Öğrenciler, laboratuvarlarımızı kullanarak kendi yeteneklerini ve zekalarını gösterdiler. Duyduğumuzda hepimizi etkileyen ve memnun eden projeler ortaya koydular. Bu projelerle ülke çapında dereceye girmeleri bizim için ayrıca memnuniyet kaynağı oldu. Bunlar çok yeni ve yaratıcı fikirler. Ekonomik olarak ülkemize çok katkı sağlayacak, maliyetleri düşürebilecek ve bu şekilde hem çevre açısından daha az zarara yol açacak hem de ekonomik olarak daha hızlı hareket etmemizi sağlayacak yeni bir asfalt formasyonuna geçmiş olacağız. Bu yüzden bütün paydaşlarımızla hareket edip inşallah bu projenin geliştirilmesi, güçlendirilmesi ve ticarileşmesi noktasında hepimize düşen görevlerin gereğini yerine getireceğiz.'

Bahtiyar Vahabzade Sosyal Bilimler Lisesi Müdürü Mehmet Şahin Karakaş da liselilere kapılarını açan Rektör Beriş ve akademisyenlere teşekkür etti.

İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Balıkçılık ve Su Ürünleri İşleme Teknolojisi Bölümü Gıda Güvenliği Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Nuray Erkan ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği ve Hastalıkları Bölümü Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Gökhan Tunçelli tarafından yürütülen projede, mikroplastik maruziyetinin akuakültür balıkları üzerindeki etkisi araştırıldı.

Sonuçları, Aquaculture International dergisinde yayımlanan çalışmada, gökkuşağı alabalığı, tatlı su midyesi ve su mercimeğinden oluşan üçlü üretim sistemi (entegre çoklu trofik/çok katmanlı akuakültür modeli) modellenerek incelendi. Araştırmada 10-20 mikrometre boyutundaki polietilen mikroplastikler kullanıldı.

Deney kapsamında mikroplastikler yem yoluyla 100 gram yem başına 5 parçacık, su yoluyla ise litre başına 35 parçacık olacak şekilde sisteme verildi. Çalışma 45 günlük maruziyet ve ardından 45 günlük arınma (depurasyon) süreci şeklinde yürütüldü.

Bulgulara göre, mikroplastiklerin hem yem hem su yoluyla birlikte verildiği durumda sistemin toplam biyokütle üretiminde yüzde 18 düşüş tespit edildi. Kontrollü koşullarda mikroplastikle kontamine edilen balıklarda büyüme performansı bazı dönemlerde kontrol grubuna kıyasla gerilerken, su mercimeği üretiminde de azalma görüldü.

Midyelerin filtrasyon kapasitesinde belirgin ve sürekli bir düşüş gözlenmezken, üretim sisteminin genel verimliliğinin mikroplastik maruziyeti altında olumsuz etkilendiği belirlendi. Araştırmada ayrıca maruziyet sona erdiğinde organizmaların büyüme eğilimlerinin yeniden birbirine yaklaştığı ancak mikroplastiklerin üretim dağılımını ve sistem performansını değiştirdiği vurgulandı.

Çalışma, mikroplastiklerin sistemdeki türler arasında besin zinciri yoluyla taşınabildiğini ve üretim dengesini etkileyebildiğini de ortaya koydu.

- 'Sürdürülebilir gıda üretimi için yeni bir çığır açacak gibi gözüküyor'

Proje hakkında AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Nuray Erkan, çevre kirliliğinin akuatik gıda kaynaklarını tehdit ettiğini belirtti.

Dünya genelinde aşırı bir çevre kirliliğiyle karşı karşıya olunduğuna işaret eden Erkan, 'Bu çevre kirliliği en önemli kaynaklarımız olan akuatik gıda kaynaklarını tehdit ediyor. Mikroplastik tehlikesinin en büyük yükü karadan geliyor, bu yükün son noktası dereler, nehirler, denizler, okyanuslar kısaca akuatik çevre. Buradan çıkan balık ve diğer su ürünleri bizim en önemli gıda kaynaklarımız.' dedi.

Erkan, mikroplastiklerin yalnızca çevreyi değil, insan sağlığını da tehdit eden önemli bir unsur olduğunun altını çizdi.

Projede entegre, çok trofikli bir üretim sistemi kurduklarını aktaran Erkan, 'Projemizde doğal çevreyi modelledik. Burada kirletici mikroplastiklerin üç farklı trofik seviyede etkisini incelemeye çalıştık.' diye konuştu.

Sistemde balık, midye ve su bitkileri arasında doğal bir döngü kurduklarını belirten Erkan, bu sayede hem kirleticilerin tutulmasının hem de üretimin sürdürülebilirliğinin hedeflendiğini ifade etti.

Erkan, sistemin sürdürülebilir üretim açısından önemli sonuçlar verdiğini belirterek, 'Projenin çıktıları bu anlamda güzel sonuçlar verdi. Bu sürdürülebilir gıda üretimi için aslında yeni bir çığır açacak gibi gözüküyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Sistemin aynı zamanda su tasarrufu ve güvenli üretim açısından da katkı sağlayabileceğine dikkati çeken Erkan, az suyla çok üretim, güvenli üretim noktasında önemli çıktılar sunacaklarını dile getirdi.

- 'Mikroplastiklere engel olacak çalışmalar yapmak zorundayız'

Proje sürecini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Gökhan Tunçelli, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri tarafından desteklenen çalışma kapsamında çok katmanlı su ürünleri yetiştiriciliği sisteminde mikroplastik etkilerini incelediklerini söyledi.

Tunçelli, 'İlk çalışmalarımızı yayınladık. Sadece sistem verimine etkisine baktığımız yüzde 18'lik bir kayıp vardı, bunu tespit ettik, önemli bir bulguydu.' dedi.

Çalışmanın devam ettiğini ve ilerleyen aşamalarda polietilenin yanı sıra polipropilen ve polistiren gibi farklı mikroplastik türlerinin etkilerinin de araştırılacağını bildiren Tunçelli, sözlerini şöyle tamamladı:

'Mikroplastik kirliliği giderek artıyor. Önümüzdeki süreçte biz buna önlem almazsak, kirlilik artmaya devam ederse artık üretimde de sıkıntıya düşebiliriz. Dolayısıyla akuakültür ve çevre ilişkisi bakımından düşünüldüğünde kesinlikle mikroplastiklere engel olacak çalışmalar yapmak zorundayız. Mikroplastikler sadece balıkları değil, besin zincirindeki diğer canlıları da etkiliyor. Bu sorunlu bir mekanizmayı başlatıyor aslında. Balığın büyümesini etkiliyorsa, sindirimini etkiliyorsa bu besin değerlerini de etkileyecektir.'

Hatay Merkez Salonu'nda organize edilen yarışmaya 4 bin 67 öğrenci ve öğretmenden oluşan 1540 takım katıldı.

Vali Mustafa Masatlı, etkinliğin açılışında yaptığı konuşmada, 6 Şubat 2023'teki depremlerin ardından öğrencilerin 'Türkiye Yüzyılı'na yakışır projeler üretmesinin mutluluk verici olduğunu söyledi.

Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Öntürk de bir yandan afetin yaralarını sararken diğer yandan da çocuk ve gençlerin hayatlarına dokunmaya çalıştıklarını belirterek, 'Hatay ve ülkemizin geleceği bu gençlerimizle olacak. Gençler siz çalışın, biz her zaman yanınızda olacağız.' dedi.

Tasarladığı robotla yarışmaya katılan 14 yaşındaki Burak Bulut da etkinlik atmosferinin güzel ve heyecanlı olduğunu anlattı.

Valilik, Büyükşehir Belediyesi ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü işbirliğinde 10 kategoride düzenlenen '2. Hatay Robot Yarışması'nda takımlar, tasarladıkları robotlarla dereceye girmeye çalışacak.

Konser ve halk oyunları ekiplerinin gösterilerinin yer alacağı organizasyon, 4 Nisan'da final etabıyla tamamlanacak.