“7 gün boyunca ağladı”
Bülent Karabulut, yaşanan bir vakayı şöyle anlattı:

Bir meme kanseri hastasının PET taraması sonucunda akciğerde görülen milimetrik nodüller, yapay zeka tarafından “metastaz olabilir” şeklinde yorumlandı. Oysa bu bulguların Covid sonrası sık görülebilen ve genellikle iyi huylu olduğu biliniyor.

Hastanın bu yorum sonrası 7 gün boyunca büyük korku yaşadığı ve ciddi psikolojik sıkıntı çektiği ifade edildi.

“Yapay zeka doktor değildir”
Uzman Karabulut, yapay zekanın tıpta yardımcı araç olduğunu ancak tek başına karar mekanizması olamayacağını vurguladı:

“Yapay zeka iyi bir doktordan daha zeki değil. Tıpta karar, klinik değerlendirme ile birlikte verilmelidir.”

Uzmanlardan uyarı
Onkoloji uzmanları, özellikle şu noktalara dikkat çekiyor:

Yapay zeka tıbbi tanı koyamaz

Klinik değerlendirme olmadan sonuçlar yanlış yorumlanabilir

Hastalar gereksiz kaygıya kapılabilir.

Hantavirüs Nedir, Nasıl Bulaşır?

Hantavirüs, genellikle kemirgenler tarafından taşınan ve insanlara onların idrarı, dışkısı veya salyasının kuruyup havaya karışmasıyla bulaşan tehlikeli bir virüs grubudur. Nadir durumlarda ısırık veya tırmalama yoluyla da geçebilir.

İki Ölümcül Hastalığa Yol Açabiliyor
🫁 Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS)

Erken belirtiler grip benzeri başlar: ateş, kas ağrısı ve yorgunluk. İlerleyen aşamada solunum yetmezliğine dönüşebilir. Ölüm oranı yaklaşık %38.

Kanamalı Ateşle Seyreden Renal Sendrom (HFRS)

Daha çok böbrekleri etkiler. Düşük tansiyon, iç kanama ve akut böbrek yetmezliği görülebilir.

Dünya Genelinde Durum

Her yıl dünya genelinde yaklaşık 150 bin HFRS vakası rapor ediliyor. Vakaların büyük bölümü Asya’da, özellikle Çin’de görülüyor. “Seoul” suşu ise Norveç sıçanı aracılığıyla küresel yayılım göstermiş durumda.

Dikkat Çeken Örnek Vaka

2025 yılında, ünlü oyuncu Gene Hackman’ın eşi Betsy Arakawa’nın da hantavirüs nedeniyle hayatını kaybettiği bildirilmişti. Vakada kemirgen teması dikkat çekmişti.

Tedavi Var mı?

Hantavirüse karşı özel bir antiviral tedavi bulunmuyor. Tedavi süreci destekleyici yöntemlere dayanıyor:

Oksijen tedavisi
Solunum cihazı desteği
Gerekli durumlarda diyaliz

Nasıl Korunulur?

Uzmanlara göre alınması gereken önlemler hayati önem taşıyor:

Kemirgenlerle temastan kaçının
Bodrum ve çatı gibi alanları yalıtın
Temizlik sırasında maske ve eldiven kullanın
Kirli alanlarda toz solumamaya dikkat edin

Yapılan atamalarla hastaneye 1 çocuk hastalıkları uzmanı, 1 göğüs hastalıkları uzmanı, 1 üroloji hekimi ve 3 tabip olmak üzere 6 yeni doktor göreve başlayacak. Yeni hekimlerin göreve başlamasıyla birlikte hastanenin hizmet kapasitesinde önemli bir artış yaşanması bekleniyor.

Gerçekleştirilen bu takviyeyle özellikle yoğunluk yaşanan polikliniklerde hasta bekleme sürelerinin azaltılması, teşhis ve tedavi süreçlerinin daha hızlı ilerlemesi hedefleniyor. Aynı zamanda farklı branşlarda sunulan sağlık hizmetlerinin çeşitliliğinin artmasıyla birlikte vatandaşların çevre il ve ilçelere sevk edilme oranlarının da düşmesi öngörülüyor.

Böbrek taşlarının, idrardaki mineraller ve tuzların kristalleşerek böbrekte birikmesiyle oluştuğunu belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Üroloji Uzmanı Op. Dr. Elnur Allahverdiyev, “Küçük taşlar çoğu zaman fark edilmeden vücuttan atılabilir. Ancak taş büyüdüğünde şiddetli ağrı, bulantı, idrarda kanama ve enfeksiyonlara yol açabilir. Tedavi edilmediğinde ise kalıcı böbrek hasarı riski ortaya çıkar” diye konuştu. Böbrek taşlarının toplumda oldukça yaygın görüldüğünü vurgulayan Op. Dr. Allahverdiyev, “Araştırmalar, bireylerin yaklaşık yüzde 10–15’inin yaşamı boyunca en az bir kez böbrek taşıyla karşılaştığını ve erkeklerde daha yaygın görüldüğünü ortaya koyuyor. En yüksek oran ise 30–50 yaş arasındaki erkeklerde. Özellikle sıcak iklimde yaşayan ve yeterli su tüketmeyen kişilerde de risk artıyor” dedi. Böbrek taşlarının kimyasal yapısına göre farklı tiplerde oluşabildiğini anlatan Op. Dr. Allahverdiyev, en sık kalsiyum taşları ile karşılaştıklarını belirterek “Vücutta fazla ürik asit birikmesi ile oluşan ve idrarın asidik olduğu durumlarda görülen ürik asit taşları, idrar yolu enfeksiyona bağlı gelişen ve hızla büyüyebilen struvit taşları son olarak da genetik kökenli hastalığa bağlı gelişen sistin taşları diğer tipler olarak sıralanabilir” diye konuştu.

En büyük risk yetersiz su tüketimi

Taş oluşumunun en önemli nedenlerinden birinin susuz kalmak olduğuna dikkat çeken Op. Dr. Allahverdiyev, “Yetersiz sıvı alımı, yüksek tuz ve protein tüketimi, genetik yatkınlık ve idrar yolu enfeksiyonları taş oluşumunu tetikleyen başlıca faktörler olarak sıralanabilir. Bu durum, idrardaki mineral dengesini bozarak kristalleşmeyi kolaylaştırır” dedi. Böbrek taşlarından korunmak için günlük alışkanlıkların önemine değinen Op. Dr. Allahverdiyev, “Günlük en az 2–2,5 litre su içmek, tuz ve protein tüketimini sınırlamak, dengeli beslenmek ve düzenli hareket etmek taş oluşum riskini azaltır” dedi. Op. Dr. Allahverdiyev daha önce taş düşürmüş kişilerin düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğine dikkat çekti.

Belirtileri hafife almayın

Belirtiler hakkında bilgi veren Op. Dr. Allahverdiyev, “Küçük taşlar çoğu zaman sessiz ilerler. Ancak taş hareket etmeye başladığında veya idrar yolunu tıkadığında şiddetli yan ve bel ağrısı ortaya çıkar. İdrarda kan, bulantı, kusma, idrar yaparken yanma ve enfeksiyon durumunda ateş de tabloya eşlik edebilir. Bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden bir sağlık merkezine başvurulması önemli” diye konuştu.

Mini-PCNL ile büyük taşlarda bile yüksek başarı

Tedavi yöntemlerinin taşın boyutu, konumu ve hastanın şikayetine göre şekillendiğini belirten Op. Dr. Allahverdiyev, “Küçük taşları çoğunlukla sıvı tedavisi ve ağrı kontrolü ile düşürebiliyoruz. Ancak daha büyük veya zor konumlu taşlarda cerrahi yöntemler gerekli olabilir” dedi. Modern yöntemler arasında Supin Mini Perkütan Cerrahi (Mini-PCNL)’in öne çıktığını anlatan Op. Dr. Allahverdiyev, “Bu tekniği özellikle 1 cm’den büyük, zor konumlu veya multipl taşlarda tercih ediyoruz. 2-3 cm ve daha üzeri büyük ya da kompleks taş yapılarını bu yöntemle güvenli ve etkin şekilde tedavi edebiliyoruz. Yöntem minimal invaziv olmasıyla hastanın konforunu artırıyor, komplikasyon riskini düşürüyor ve hastanede kalış süresini azaltıyor” diye konuştu.

Taşı çıkarmak yetmez, tekrarını önlemek gerekir

Böbrek taşı tedavisinde uzun vadeli yaklaşımın önemine dikkat çeken Op. Dr. Allahverdiyev, “Taşın çıkarılması tedavinin sadece bir kısmı. Asıl önemli olan taşın neden oluştuğunu anlamak ve tekrarını önlemek. Bu nedenle taş analizi ve metabolik değerlendirme önemli. Taşın kimyasal yapısını analiz ederek kişiye özel önlemler alabiliyoruz. Kan ve idrar testleriyle yapılan metabolik analizler sayesinde hastaya özel diyet ve tedavi planı oluşturuyoruz” dedi.

Ülkemizde bu yıl 24 - 30 Nisan 2026 tarihleri arasında düzenlenmesine karar verilen “Dünya Aşı Haftası” Ülkemizde “Her nesilde aşılar işe yarıyor” olarak belirlenmiş ve Aşı Haftası etkinliklerinde, “her güne bir nesil” teması ile gerçekleştirecektir.

“ Dünya Aşı Haftası” etkinlikleri ile “aşılama konusunda sağlık personelinin duyarlılığının ve toplumun farkındalığının arttırılması yolu ile öncelikle eksik aşılı ve aşısız ile 5 yaş altı çocukların aşılarının tamamlanması ve erişkinlerde de aşılanma talebinin artırılması” hedeflenmektedir.

Aşılar sadece çocuklar için değildir. Bu nedenle bağışık olmayan tüm yetişkinler yaşlarına uygun olarak Tetanoz, Difteri, Grip, Pnömokok, Hepatit B hastalıklarına karşı aşılanmalıdır. Bazı hastalıklar için risk grubunda kabul edilen erişkinler de sağlık kuruluşlarına başvurarak yapılması gereken aşılar konusunda bilgi edinmeli ve aşılarını yaptırmalıdır.

Aşı uygulamaları, aile sağlığı merkezlerine ve hastanelerde yapılmaktadır. Aşılar Sağlık Bakanlığı kurum ve kuruluşlarında ücretsiz olarak uygulanmaktadır.

Sizlerden Beklentilerimiz;

* Aşılamanın önemini her fırsatta vurgulayalım.

* Çocuklarımızın aşılanmasını sağlayalım. Aşılanma şansını kaçıranlar var ise aşılanmaları için Sağlık kuruluşlarına götürelim.

* Sağlıklı bir toplumun gereği için aşılama hizmetinin vazgeçilemez olduğu bilincini tüm kesimlere ulaştıralım.

* Aşılama ile sağlıklı bir geleceğe doğru çocuklarımızla birlikte sağlıklı adımlar atalım.

* Erişkinlerde ve risk gruplarındaki bağışıklama çalışmalarını destekleyelim.

Kene Tutunması Sonrası Rahatsızlandı

Olay, Tokat’ın Zile ilçesine bağlı Evren köyünde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre Süleyman Gülsün’e yaklaşık 10 gün önce kene tutundu.

Bir süre sonra rahatsızlanan Gülsün, yakınları tarafından önce Tokat’taki hastaneye götürüldü.

Sivas’a Sevk Edildi, Yoğun Bakıma Alındı

Durumunun ağırlaşması üzerine Gülsün, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi’ne sevk edildi.

Burada Anestezi Yoğun Bakım Servisi’nde KKKA şüphesiyle tedavi altına alınan genç için doktorlar yoğun çaba sarf etti.

Tüm Müdahalelere Rağmen Kurtarılamadı

Yapılan tüm tıbbi müdahalelere rağmen Süleyman Gülsün hayatını kaybetti. Ölüm haberi ailesi ve yakın çevresinde büyük üzüntüye neden oldu.

Cenazesi Köyünde Defnedilecek

Gülsün’ün cenazesinin, memleketi Zile ilçesine bağlı Evren köyünde toprağa verileceği öğrenildi.

KKKA Vakaları Tekrar Gündemde

Yaşanan bu olay, özellikle yaz aylarında artış gösteren Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) riskini bir kez daha gündeme taşıdı.

Uzmanlar, kene teması sonrası erken müdahalenin hayati önem taşıdığını vurguluyor.

“Kendimi iyi hissediyorum” hatasına düşmeyin!

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yavuzer, ilerleyen yaşla birlikte organ ile sistem rezervlerinde yaşanan azalma ve değişimlerin düzenli kontrolleri çok daha önemli hale getirdiğini vurguluyor. “Kendimi iyi hissediyorum, doktora gitmeme gerek yok” düşüncesinin ileri yaşlardaki en büyük yanılgılardan biri olduğunu ifade eden Prof. Dr. Hakan Yavuzer, kalp-damar ve kanser gibi ciddi hastalıkların uzun süre hiçbir belirti vermeden sessizce ilerlediğine dikkat çekerek, “Bu nedenle test yaptırmak için şikayetlerin başlamasını beklemek büyük bir risk taşımaktadır. Düzenli yapılan tarama programları hastalıkları henüz belirti vermedikleri dönemde tespit etmektedir. Tedaviye erken başlanması sayesinde komplikasyonlar önlenebilmekte ve hayati riskler önemli ölçüde azaltılmaktadır” diye konuşuyor. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yavuzer, 50 yaşından itibaren asla aksatmamanız gereken testleri ve tarama programlarını anlattı; önemli öneriler ve uyarılarda bulundu!

METABOLİK SİSTEM DEĞERLENDİRMESİ

Diyabet, insülin direnci ile tiroit hastalıkları, ilerleyen yaşla birlikte metabolizma hızının düşmesi ve ailesel genetik faktörlerin de etkisiyle ortaya çıkabiliyor. Özellikle açlık glukoz, üç aylık glukoz ortalaması (HbA1c), insülin direnci (HOMA-IR), kan lipid düzeyleri, tiroit fonksiyonları, karaciğer ve böbrek fonksiyonları ile B12 vitamin düzeylerinin tespit edilmesi büyük önem taşıyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Obezite sorununda ve hastalık tespit edilen durumlarda yılda 2-3 kez test tekrarları öneriliyor.

KARDİYOLOJİK DEĞERLENDİRME

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sağlıklı bir yaşam için günlük tuz tüketimini 5 gramın altı olarak belirlese de ülkemizde kişi başı günlük ortalama tuz tüketimi yaklaşık 10,2 gram civarında seyrediyor. Prof. Dr Hakan Yavuzer, “Bu yüksek tüketim özellikle 50 yaş üzerinde damar sertliği, hipertansiyon ve buna bağlı kalp krizi ile inme riskini artırıyor” uyarısında bulunuyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Hiçbir şikâyet olmasa bile düzenli kan basıncı ölçümü, EKG (Elektrokardiyografi), Efor Testi, Ekokardiyografi ve yılda bir kez rutin kalp- damar kontrolleri hayat kurtarıyor. Risk faktörleri ve ek hastalıklara göre kontrol sıklığı artırılabiliyor.

KANSER TARAMASI

İlerleyen yaşla birlikte kanserin görülme riske de artıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yavuzer, bu nedenle kanser tarama programlarının 50 yaş sonrasında daha da önemli hale geldiğine dikkat çekiyor.

Kolon kanseri: Kolonoskopi kolon kanserinin erken tespit edilmesinde “altın standart yöntem” olarak nitelendiriliyor. Bunun yanı sıra dışkıda gizli kan testine de başvurulabiliyor. Kolon kanserinin en önemli özelliği tarama programıyla erken yakalanabilmesi, hatta kolonoskopi yönteminde saptanan poliplerin kansere dönüşmeden çıkarılması sayesinde önlenebilmesi.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Risk faktörü bulunmuyorsa 50 yaşından itibaren 10 yılda bir kolonoskopi öneriliyor. Polip ve benzeri riskli durumlar varsa yıllık kolonoskopi kontrolleri önem kazanıyor. Ailedeki risk durumuna göre kolonoskopi yöntemine daha erken yaşlarda da başlanabiliyor.

Akciğer kanseri: Özellikle uzun yıllar sigara öyküsü olan kişilerde düşük doz bilgisayarlı tomografi öneriliyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Ailede kanser öyküsü bulunmuyorsa yılda bir kez düşük doz bilgisayarlı tomografi taramaları yeterli oluyor. Risk tespit edildiği durumlarda bu tarama daha sık talep edilebiliyor.

Kadınlar için meme ve rahim ağzı kanseri: Yaş ilerledikçe meme ve rahim ağzı kanseri riski de artıyor. Bu nedenle mamografi ve pap smear ile HPV (Human Papilloma Virüsü) taraması yaşamsal önem taşıyor. Düzenli taramalar ile her iki kanser türü erken dönemde tespit edilebiliyor. Daha da önemlisi, rahim ağzı kanserinde kanser öncesi hücresel değişiklikler yakalanabiliyor ve tedavi sayesinde kanser gelişimi önlenebiliyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? 40 yaşından itibaren mamografi ve 65 yaşına kadar hekimin önerdiği sıklıkta pap smear ile HPV taraması içeren kadın doğum muayenesinin aksatılmaması gerekiyor.

Erkekler için prostat kanseri: Prostat kanserinin erken tespitinde prostat spesifik antijen (PSA) testi ve ürolojik muayene büyük önem taşıyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Ürolojik muayenenin 1-2 yılda bir tekrar edilmesi yaşam kurtarıyor.

KEMİK TARAMASI

Kadınlarda menopozla birlikte hormonal eksilmelere bağlı olarak osteoporoz (kemik erimesi) başlıyor. Bunun sonucunda ileri yaşlarda boy kısalması, yaygın kemik ağrısı ve kemik kırıkları riski oluşuyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Kemik yoğunluğu ve D vitamini seviyelerinin ölçümünün yıllık olarak tekrar edilmesi öneriliyor.

BİLİŞSEL VE RUHSAL DEĞERLENDİRME

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yavuzer, yaşlılıkta unutkanlığın normal bir durum olarak kabul edilmesinin en büyük yanlışlardan biri olduğuna işaret ediyor. Prof. Dr. Hakan Yavuzer, “Eşyaların yerini karıştırma, para hesabı yapmakta zorlanma ve isimleri unutma gibi günlük yaşamı etkileyecek şekilde unutkanlıkta artış olması uyarıcı olmalıdır” diyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? Erken evre demans (bunama) ile normal yaşlanmaya bağlı bellek değişimlerinin mental durum testleri ile yılda bir kez değerlendirilmesi gerekiyor. Aynı zamanda yaşlılık depresyonu gençlerden farklı olarak üzüntüyle değil, bedensel ağrılar, isteksizlik veya unutkanlıkla maskelenmiş olarak görülüyor. Bu nedenle şüphe edilen durumlarda depresyon tarama ölçekleri ile yıllık değerlendirme yapılması son derece önem taşıyor.

İŞİTME VE GÖRME TARAMALARI

Derinlik algısını bozan görme sorunları dengeyi olumsuz etkileyerek düşmelere yol açabiliyor. Ayrıca yaşa bağlı işitme kayıpları beynin sesleri işleme kapasitesini zorlayarak bilişsel yükü artırabiliyor. Tedavi edilmeyen işitme sorunları, beyin yapısında değişikliklere ve bilişsel yeteneğin azalmasına yol açarak demans riskini artırabiliyor. Tüm bu görme ve işitme sorunları, sosyal bağların zayıflaması ve çevreye bağımlılığı artırarak yetersizlik hissi oluşturabiliyor.

Hangi sıklıkta yaptırmalı? İşitme muayenesi, glokom (göz tansiyonu) ve katarakt taramasının yıllık olarak yapılması öneriliyor. Erken teşhis edilebilen durumlarda tedavinin düzenlenmesi, işitme cihazı veya gözlük kullanımı gibi destekleyici çözümlerin sağlanması sorunların ilerlemesinin önüne geçiyor.

Sayar, TAP tarafından '17. Uluslararası Psikofarmakoloji ve Çocuk-Ergen Psikofarmakolojisi / Psikoterapi Kongresi' için geldiği Antalya'da, AA muhabirine, gençlerin okul eğitiminde öfke denetimi ve empati başta olmak üzere mutlaka bazı terbiyeleri almaları gerektiğini söyledi.

Çocuk ve gençlerin belirli değerlerle büyütülmesinin önemine işaret eden Sayar, aileden alınmamış bazı hasletlerin, özelliklerin, okul, eğitim ortamında gençlere kazandırılması gerektiğini vurguladı.

Gençlere dürtüleri, öfkeyi kontrol edebilme becerisi kazandırmak gerektiğini kaydeden Sayar, 'Halden anlamak, bir başkasının halinden anlamak önemli. Adabımuaşereti bilmesi, toplum içinde nasıl davranmasıyla ilgili temel yaşam bilgilerine sahip olması gerekiyor. Hayat bilgisi dersini, ailenin, öğretmenlerin, kurumların, eğitim camiasının gençlere aktarması mecburiyettir.' diye konuştu.

- 'Şefkatle, empatiyle gençleri yetiştirip topluma kazandırmak gerekiyor'

İnsanların hazza götürecek şeyleri tercih ettiğini belirten Sayar, şöyle konuştu:

'Dünyada dürtüsellikte artış var. Aklımıza geleni hızlı şekilde uygulamak yönünde nesiller geçtikçe giderek kolaylaşan eğilim var. Bu, daha haz odaklı bir toplum olmamızla alakalı. Dopamin devreleri çok hızlı çalışıyor. Bizi çabuk hazza götürecek şeyleri tercih ediyoruz. Bilgisayar oyunlarının, ekrandan hızlı gelen onaylanmaların bunda oynadığı pay çok büyük. Dijital kültür bizi adeta dopamin bağımlısı yaptı. Dolayısıyla insanlar kendilerine engel koymakta giderek zorlanıyor. Kendimize engel koyabilmek, uzun vadeli düşünebilmek, yakın vadedeki hazzı erteleyebilmek demektir. Dopamin bağımlısı haline geldikçe maalesef bu giderek zorlaşıyor.'

Sayar, gençlerin içinde dürtüsel problemler arttıkça daha kolay şiddete başvurabildiklerine, bu nedenle ruh sağlığı hizmetinin önemine işaret etti.

Aile ortamları iyi olmayan, ailede yeterince sevgi, şefkat, anlayış bulunmayan gençlerin daha kolay şiddet olaylarına yönelebildiğini ifade eden Sayar, sosyal hizmet anlayışını çok iyi yerleştirmek gerektiğini söyledi.

Sorunu yerinde tespit edip, kaynağından çözmek gerektiğine dikkati çeken Sayar, 'Şefkat, adalet, merhamet, empatiyle gençleri yetiştirip, topluma kazandırmak gerekiyor.' ifadelerini kullandı.

İzmir Hasta Çocuk Evleri Derneği tarafından bu yıl 7'ncisi düzenlenen 'Geleneksel 23 Nisan Çocuk Koşusu ve Şenliği', Karşıyaka ilçesindeki Sema Aksu Atletizm Parkı'nda gerçekleştirildi.

'Koşamayan kardeşlerim için koşuyorum' sloganıyla düzenlenen etkinliğe 4-15 yaş arasında çocuklar katıldı. Yaş gruplarına göre kategorilerin olduğu etkinliğin geliri, kanser tedavisi gören çocuklar için kullanılacak.

Dernek başkanı Sevil Ozan, AA muhabirine hem yetişkinlerde hem çocuklarda farkındalık oluşturmayı amaçladıklarını söyledi.

Çocuklarda, aynı yaştaki bir arkadaşının hastanede tedavi gördüğünü bilmenin empati sağladığını ifade eden Ozan, dernek olarak İzmir'de 9 evlerinin bulunduğunu, bu evlerde hastanelerde tedavi gören çocukların ailelerinin geçici olarak barındığını, koşu için alınan sembolik ücretin de tedavi gören çocuklar için kullanılacağını anlattı.

Muğla'nın Ortaca ilçesinden tedavi için İzmir'e gelen ve dernek evinde kalan Ersoy Tufan ise yaklaşık 1,5 aydır derneğin evinde kaldıklarını belirtti. Hasta oğlunu da tekerlekli sandalyeyle etkinlik alanına getiren baba Tufan, yardımları ve ilgileri için derneğe teşekkür etti, etkinliğin hem kendileri hem de çocuklar için moral olduğunu dile getirdi.

Etkinliğe Deniz Uras ve Anıl Aras adlı çocuklarıyla katılan Handan Arda Keskin de her yıl sosyal sorumluluk projelerinde yer aldıklarını belirterek, 'Koşamayan çocuklar için koşmak ve onların sesi olmak bizim için çok değerli. Bu imkanı sağlayan derneğe teşekkür ediyoruz.' dedi.

Koşuya katılan 7 yaşındaki Derin Mila ise 'Hasta olanlar, yataklardan kalkamayanlar için koşuyorum. Onlar için hem mutlu hem de hüzünlü oluyorum. Umarım hepsi sağlığına kavuşur.' dedi.

Kız ve erkeklerde 4-6, 7-9, 10-12 ve 13-15 yaş kategorilerinde düzenlenen yarışlarda çocuklara madalya verildi.

Ankara Üniversitesi (AÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Botanik Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Nur Münevver Pınar, küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki önemli etkilerinden birinin alerjik hastalıklardaki artış olduğunu söyledi.

İklim değişikliğine bağlı olarak geçmişte daha çok bahar aylarında görülen polen sezonunun artık yılın daha erken dönemlerinde başladığını belirten Pınar, normalde şubat ve martta yoğun görülen bazı ağaç polenlerinin, ocak ayının ikinci haftasında atmosferde tespit edilmeye başlandığını ifade etti.

Pınar, "İklim değişikliğine bağlı olarak mevsimler 2 ila 4 hafta öne çekildi. Aynı zamanda bitkilerin polen saçma dönemleri uzadı. Dünya çapındaki çalışmalarda polen sezonlarının yüzde 60 uzadığı, atmosferdeki polen miktarının ise yüzde 70 arttığı görülüyor. Bu da alerji hastalarının daha uzun süre ve daha yoğun alerjenle karşılaşmasına neden oluyor." diye konuştu.

Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 30'unun önemli alerjik reaksiyonlardan etkilendiğini belirten Pınar, Türkiye'de bu oranın yüzde 25 ila 30 arasında değiştiğini, çocuklarda ise daha yüksek seviyelerde görüldüğünü söyledi.

Alerjinin çağın hastalıklarından biri olduğunu vurgulayan Pınar, "Yaşam şekilleri, çevresel etkenler ve beslenme alışkanlıkları nedeniyle önümüzdeki yıllarda her dört kişiden biri alerjik hastalıklardan birinden etkilenecek." dedi.

Gök gürültülü sağanakların da alerji açısından ayrı riski oluşturduğuna dikkati çeken Pınar, yağış sırasında parçalanan polenlerin akciğerlerin en uç noktalarına kadar ulaşabilen çok küçük alerjen parçacıkları oluşturduğunu, bunun da "fırtına astımı" olarak adlandırılan tabloya yol açabildiğini belirtti.

"Özellikle huş ağacı yüksek alerjik özellik taşıyor"

AÜ Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Aydan Acar Şahin de şu anda polen açısından kritik bir döneme girildiğini belirterek, doğanın uyanmasıyla birlikte havadaki ağaç polenlerinin hem çeşitliliğinin hem de yoğunluğunun arttığını söyledi.

Geçen haftalarda kavak ve akçaağaç polenlerinin yoğun görüldüğünü aktaran Şahin, bu türlerin azalırken meşe, çınar ve huş ağacı polenlerinin öne çıkmaya başladığını, özellikle huş ağacının (Betula) yüksek alerjik özellik taşıdığını ifade etti.

Şahin, "Bir ağaç bir sezonda milyarlarca poleni atmosfere bırakabiliyor. Havada düşük yoğunlukta bulunan polenler bile hassas bireylerde hapşırık, burun akıntısı, gözlerde sulanma ve kaşıntıya yol açabiliyor." diye konuştu.

Huş polenlerinin çapraz reaksiyona da neden olabildiğini belirten Şahin, "Betula polenine duyarlılığı olan kişiler, kivi, şeftali, kiraz ve fındık gibi bazı gıdaları tükettiklerinde dudakta şişme, kaşıntı ve kızarıklık yaşayabiliyor. Buna oral alerji sendromu diyoruz." dedi.

Yıl boyunca farklı polen türlerinin etkili olduğunu dile getiren Şahin, "Kış aylarında servigiller, ilkbaharda ağaç polenleri, mayıs-haziranda çayır ve buğdaygil grubu, yaz sonu ile sonbaharda ise yabani ot polenleri öne çıkıyor." bilgisini verdi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü ile Ankara Üniversitesi işbirliğinde hazırlanan "Ankara Polen Alerji Bülteni"nde 3 günlük polen tahminlerinin paylaşıldığını hatırlatan Şahin, alerjik bireylerin günlük planlarını bu verilere göre yapabileceklerini sözlerine ekledi.

Derneğin kuruluşunun 59. yılı kapsamında Belek Turizm Merkezi'ndeki bir otelde düzenlenen kongreye, 300'ü aşkın erişkin ve pediatrik hematoloğun yanı sıra hematoloji alanında çalışan temel bilimci hekimler ve araştırmacılar katılıyor. Kongrede ayrıca yurt dışından yaklaşık 25 bilim insanı yer alıyor.

Program kapsamında 27 bilimsel oturum, 5 sözlü sunum oturumu ve 6 uydu sempozyumu düzenlenirken, alanındaki güncel bilimsel gelişmeler ele alınıyor.

Türk Hematoloji Derneği Başkanı ve Kongre Başkanı Prof. Dr. Özgür Mehtap, yaptığı açıklamada, kök hücre nakli ve hücresel tedavi uygulamalarının güçlü bir ekip çalışması gerektirdiğini belirtti.

Mehtap, 'Bu sürecin vazgeçilmez unsurlarından hemşireler ve teknisyenlere kongre kapsamında bu programlar düzenlenmekte, sahada görev yapan sağlık profesyonellerine güncel bilgi ve uygulamaların aktarılması hedeflenmektedir.' dedi.

Kongrede öne çıkan başlıklardan birinin de CAR-T hücre tedavileri olduğunu dile getiren Mehtap, şöyle konuştu:

'CAR-T tedavisinde en önemli sorunlardan birisi yüksek maliyet ve teknolojiye erişim. Ülkemizde son 1 yıl içinde Sağlık Bakanlığımızın girişimleriyle bu tedaviye ulaşım için önemli adımlar atılmıştır. Mart itibarıyla CAR-T üretebilecek seviyeye gelinmiş bazı hastalar bu tedaviye ulaşmıştır. Önümüzdeki yıllar içerisinde de bu tedavi giderek yaygınlaşacaktır.'

Türk Hematoloji Derneği Genel Sekreteri ve Kongre Sekreteri Prof. Dr. Elif Birtaş Ateşoğlu ise kök hücrelerin, kemik iliğinde bulunan ve kan hücrelerini üreten ana hücreler olduğunu belirtti.

Naklin hastanın kendi hücreleriyle yapılması durumunda 'otolog', sağlıklı bir donörden alınan hücrelerle yapılması halinde ise 'allojeneik' olarak adlandırıldığını anlatan Ateşoğlu, bu yöntemin özellikle bazı kan hastalıkları ve kemik iliği yetmezliğinde uygulandığını ifade etti.

- Türkiye'de nakil sayıları artıyor

Türk Hematoloji Derneği Saymanı Prof. Dr. Oral Nevruz da Türkiye'de kök hücre nakillerine ilişkin verileri paylaştı.

Nevruz, Türkiye'de ilk otolog naklin 1984'te, ilk allojeneik naklin ise 1985'te gerçekleştirildiğini kaydederek, 2025 yılında 1681 allojeneik, 2534 otolog nakil sayısına ulaşıldığını dile getirdi.

Ülkede 115 pediatrik ve erişkin nakil merkezinde hizmet verildiğini belirten Nevruz, nakil sayılarının gelecek yıllarda artmasının beklendiğini ifade etti.

Türk Hematoloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. İnci Alacacıoğlu ise CAR-T hücre tedavilerindeki güncel gelişmelere değinerek, özellikle dirençli ve nüks eden kan kanserlerinde önemli başarılar elde edildiğini söyledi.

Alacacıoğlu, yeni nesil yaklaşımlar arasında çoklu hedefli CAR-T hücreleri, daha düşük toksisiteye sahip CAR-NK hücreleri ve in-vivo CAR-T teknolojilerinin yer aldığını anlatarak, bu tedavilerin gelecekte daha geniş hasta gruplarına ulaşmasının hedeflendiğini kaydetti.

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji Uzmanı Prof. Dr. Ali Hakan Kaya, hemofilinin genetik geçişli bir kanama hastalığı olduğunu belirterek, erken tanının hem hastalığın kontrol altına alınmasında hem de yaşam kalitesinin korunmasında kritik rol oynadığını bildirdi.

Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Kaya, hastalığın yalnızca çocukluk döneminde değil, yetişkinlikten ileri yaşlara kadar hayatın her evresinde tanı alabilen klinik bir tablo olduğunu aktardı.

Prof. Dr. Kaya, çocukluk döneminde ortaya çıkan bazı belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, şu bilgileri verdi:

"Hemofili genetik geçişli bir kanama hastalığıdır. Erken tanı ve düzenli tedaviyle hastalar sağlıklı bir yaşam sürdürebilir. Hemofili, kanın pıhtılaşmasını sağlayan faktörlerin eksikliği nedeniyle ortaya çıkar. Çocukların cildinde kolay morarma masum olmayabilir. Sık tekrarlayan morluklar, nedensiz oluşan şişlikler ve uzun süren kanamalar hemofili açısından önemli sinyaller verebilir. Özellikle diş çekimi sonrası durmayan kanamalar, burun kanamaları ve küçük yaralanmalarda kanamanın uzun sürmesi göz ardı edilmemelidir. Bu tür durumlarda vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi yapılması çok önemlidir."

Erken dönemde tanı konulmayan hemofili vakalarında eklem içi kanamaların ciddi sorunlara yol açabileceğini belirten Kaya, "Tekrarlayan eklem kanamaları zamanla kalıcı hasarlara neden olabilir. Bu durum çocuğun hareket kabiliyetini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir." değerlendirmesinde bulundu.

Kaya, hemofili tedavisinde eksik olan pıhtılaşma faktörlerinin yerine konduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

"Günümüzde uygulanan tedavi yöntemleri sayesinde hemofili hastaları normal bir yaşam sürdürebiliyor. Ancak bunun için düzenli takip ve tedaviye uyum büyük önem taşıyor. Aile öyküsünde hemofili bulunan çocukların yakından izlenmesi gerekiyor. Erken tanı hem hastalığın kontrol altına alınmasında hem de yaşam kalitesinin korunmasında kritik rol oyuyor."

Roche İlaç Türkiye'den yapılan açıklamaya göre, kanın pıhtılaşmasını sağlayan faktörlerin eksikliğine bağlı gelişen genetik bir hastalık olan hemofili, bireylerin yaşamının farklı evrelerinde önemli zorluklara yol açabiliyor.

Tedavi edilmediğinde, henüz bebeklik döneminden itibaren sık damar yolu açılması gerekliliği, çocukluk çağında eğitim hayatında yaşanan güçlükler, gençlik döneminde sosyal hayata katılımın kısıtlanması ve erişkinlikte çalışmayla aile kurma gibi temel yaşam hedeflerine ulaşmada yaşanan zorluklar, hastalığın yaşam boyu etkisini ortaya koyuyor.

Hemofili nadir görülen bir hastalık olmakla birlikte, dünya genelinde yaklaşık her 10 bin doğumdan 1'inde ortaya çıkarken, hemofili A tipi yaklaşık her 5 bin erkek doğumdan birinde görülüyor.

Türkiye'de ise yaklaşık 6 bin kayıtlı hemofilik birey bulunuyor. Bu kapsamda, 17 Nisan Dünya Hemofili Günü, hemofili ile yaşayan bireylerin ihtiyaçlarını görünür kılmak ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik farkındalığı güçlendirmek açısından önemli bir fırsat sunuyor.

Türkiye Hemofili Derneği, Hemofili Dernekleri Federasyonu, Roche İlaç Türkiye 17 Nisan Dünya Hemofili Günü kapsamında, hemofili bakımında güçlenen işbirliği modeline ve hemofilik bireylerin daha bağımsız ve aktif bir yaşam sürdürebilmesine katkı sağlayan dönüşüme dikkati çekti.

- Türkiye, hemofili tedavisinde dünya standartlarında

Hemofili alanında güçlü sağlık altyapısı ve uzman hekim kadrosuyla dünya standartlarında bulunan Türkiye, kamu kurumları ve hekimler başta olmak üzere sağlık çalışanları, hasta ve hekimlerin birlikte olduğu dernekler ile özel sektörün oluşturduğu güçlü yapı, hemofili bakımını sürdürülebilir kılıyor.

Tedavi alanındaki gelişmeler ise hemofili yönetiminde önemli bir dönüşümü beraberinde getiriyor. Özellikle yenilikçi tedavi yaklaşımları, hemofilik bireylerin günlük yaşamlarını daha bağımsız ve aktif şekilde sürdürebilmelerine katkı sağlıyor.

Hemofili alanında son yıllarda kaydedilen bilimsel ve klinik ilerlemeler, hemofilik bireylerin yaşam kalitesini köklü biçimde dönüştürürken, erken tanı, düzenli takip ve yenilikçi tedavi yaklaşımları bu dönüşümün temelini oluşturuyor.

- 'Gelişmeler, hemofili bakımında önemli bir paradigma değişimini temsil ediyor'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türkiye Hemofili Derneği Başkanı ve İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Bülent Zülfikar, erken tanı ve düzenli takip sayesinde hemofilik bireylerin yaşam süresi ve kalitesinin geçmişe kıyasla belirgin şekilde iyileştiğini belirtti.

Zülfikar, hemofilinin, erken tanı ve düzenli tedaviyle yönetilebilen bir hastalık olmasına rağmen, geçmişte hemofilik bireylerin yaşam kalitesinin oldukça sınırlı olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Günümüzde ise koruyucu profilaktik tedavi yaklaşımları ve gelişen yenilikçi tedavi yaklaşımları sayesinde hemofilik bireyler çok daha aktif bir yaşam sürdürebiliyor. Bu tedavi yaklaşımlarının sağladığı kazanımların, gelecekte tüm hasta gruplarının en güncel tedavi seçeneklerine erişebilmesini sağlayacak şekilde yaygınlaşması, hemofili bakımındaki ilerlemenin doğal bir devamı olacaktır. Bu kapsamda yenilikçi tedavi yaklaşımları, hemofilik bireylerin tedaviye uyumunu artırırken, günlük yaşamlarını da önemli ölçüde kolaylaştırıyor. Bunun yanı sıra, öğrencilerin okula devamlılığını artırarak akademik başarılarına katkı sağlıyor. Bu gelişmeler, hemofili bakımında önemli bir paradigma değişimini temsil ediyor.'

- 'Yenilikçi tedavilere erişimin artmasıyla hemofilik bireylerin yaşam kalitesi iyileşti'

Hemofili Dernekleri Federasyonu Başkanı Prof. Dr. Kaan Kavaklı da hemofili alanındaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, hasta derneklerinin rolü ve işbirliği modelinin önemini vurguladı.

Türkiye'de hemofili alanında son yıllarda önemli bir ilerleme kaydedildiğini aktaran Kavaklı, 'Uzman merkezlerin yaygınlaşması ve multidisipliner yaklaşımın benimsenmesi bu sürecin temelini oluşturuyor. Türkiye'deki hasta dernekleri ise hem farkındalık hem de hasta hakları konusunda son derece güçlü bir yapı sunuyor. Kamu, hekimler, hasta dernekleri ve sektör arasındaki stratejik uyum sayesinde hemofili bakımında sürdürülebilir bir başarı yakalandı. Yenilikçi tedavilere erişimin artmasıyla birlikte hemofilik bireylerin yaşam beklentisi ve yaşam kalitesi de belirgin şekilde iyileşti.' değerlendirmesinde bulundu.

Kavaklı, yenilikçi tedavi yaklaşımlarının, hemofilik bireylerin çalışma hayatı ve aile kurma gibi temel yaşam süreçlerinde karşılaştıkları engellerin azalmasına katkı sağladığını vurgulayarak, tıbbi gelişmelerin, bireylerin toplumsal yaşama katılımını kolaylaştırarak sosyal ve ekonomik üretkenliği destekleyen bir zemin oluşmasına destek olduğunu anlattı.

Roche İlaç Türkiye Genel Müdürü Farid Bidgoli ise amaçlarının, bilimsel yeniliklerin hemofilik bireylere en hızlı ve sürdürülebilir şekilde ulaşmasını sağlamak olduğunu aktardı.

Bidgoli, 'Hemofili alanındaki bilimsel gelişmeler, hemofilik bireylerin günlük yaşamlarını daha özgür ve bağımsız şekilde sürdürebilmelerine de olanak tanıyor. Türkiye'de paydaşların ortak çabaları, ortak bir hedefte birleşmeleri sayesinde önemli bir ilerleme kaydedildi. Biz de Türkiye'de üstlendiğimiz sorumlulukla elde edilen bu ilerlemenin, tüm hemofilik bireylere eşit şekilde ulaşması için paydaşlarımızla birlikte çalışmaya devam ediyoruz.' ifadelerini kullandı.

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, dünya genelinde birçok insanı etkileyen ve sıklığı giderek artan nörolojik hastalıklar arasında yer alan Parkinson, toplumda çoğunlukla titremeyle ilişkilendirilse de erken dönemde koku kaybı, kabızlık ve uyku bozuklukları gibi farklı belirtilerle ortaya çıkabiliyor.

Yaşam süresinin uzamasıyla birlikte görülme sıklığı artan bu hastalık, yalnızca hareket sistemiyle sınırlı kalmayan, çok yönlü etkileri olan bir tablo olarak öne çıkıyor.

Parkinson hastalığının erken belirtileri çoğu zaman farklı sağlık sorunlarıyla karıştırılabildiğinden hastalar uzun süre farklı şikayetlerle çeşitli branşlara başvurabiliyor.

Koku alma duyusundaki azalma genellikle yaşa bağlı bir durum olarak değerlendirilirken, kabızlık ise beslenme alışkanlıklarına bağlanabiliyor. Uyku sırasında bağırma, ani hareketler veya rüya görme davranışlarının artması da çoğu zaman önemsenmiyor.

Parkinson hastalığının yönetiminde yalnızca medikal tedaviler değil, yaşam tarzı düzenlemeleri de önemli bir yer tutarken, düzenli egzersiz, dengeli beslenme ve sosyal yaşamın sürdürülmesi hastalığın etkilerini azaltmada destekleyici rol oynuyor.

Erken belirtilerin bilinmesi, tanı sürecinin hızlanmasına ve hastalığın daha etkin yönetilmesine katkı sağlarken, özellikle koku kaybı, kabızlık ve uyku bozuklukları gibi yaygın ancak göz ardı edilen bulguların dikkate alınması, erken dönemde uzman değerlendirmesine yönlendirilmesi açısından önem taşıyor.

- 'Yalnızca ilaç tedavisiyle sınırlı olmayan çok yönlü bir süreç'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Doç. Dr. Mehmet Güney Şenol, Parkinson hastalığında en çok bilinen bulguların titreme, hareketlerde yavaşlama ve kaslarda sertlik olduğunu, ancak hastalık sürecinin çoğu zaman bu belirtilerden çok daha önce başladığını vurguladı.

Şenol, hastalığın erken dönemine dikkati çekerek, 'Parkinson yalnızca hareket sistemiyle ilgili bir hastalık değildir. Beyinde dopamin üreten hücrelerin kaybıyla ortaya çıkan bu tablo, motor bulgular oluşmadan yıllar önce bazı ipuçları verebilir. Özellikle koku alma duyusunda azalma, kronik kabızlık ve uyku sırasında görülen hareket bozuklukları erken dönemin önemli habercileri arasında yer alır.' ifadelerini kullandı.

Koku kaybı, kabızlık ve uyku bozuklukları gibi belirtilerin birlikte değerlendirilmesinin önemine değinen Şenol, 'Bu tür bulgular tek başına Parkinson tanısı koydurmaz ancak bir araya geldiğinde önemli bir risk göstergesi olabilir. Özellikle bu şikayetlere zamanla hareketlerde yavaşlama veya titreme eklendiğinde, mutlaka nörolojik değerlendirme yapılması gerekir.' değerlendirmesini yaptı.

Şenol, Parkinson hastalığında titreme ve hareket kısıtlılığı gibi belirtiler ortaya çıktığında, hastalığın belirli bir aşamaya ulaşmış olabileceğini aktararak, bu nedenle erken dönemde farkındalık oluşturulmasının büyük önem taşıdığını belirtti.

Hastalığın ilerleyici bir seyir izlediğini vurgulayan Şenol, şunları kaydetti:

'Motor bulgular ortaya çıktığında beyindeki dopamin üreten hücrelerin önemli bir kısmı kaybedilmiş olabilir. Bu nedenle erken belirtilerin fark edilmesi, hastalığın seyrini yönetmek açısından kritik bir rol oynar. Günümüzde Parkinson'u tamamen ortadan kaldıran bir tedavi yöntemi bulunmasa da erken tanı ile semptomların kontrol altına alınması ve yaşam kalitesinin korunması mümkün olabilmektedir. Fiziksel aktivite, kas sertliğini azaltmada ve hareket kabiliyetini korumada önemli katkı sağlar. Bunun yanı sıra psikolojik destek ve sosyal etkileşim de hastaların genel iyilik halini olumlu yönde etkiler. Parkinson yönetimi, yalnızca ilaç tedavisiyle sınırlı olmayan çok yönlü bir süreçtir.'

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, hızlı yaşam temposuyla artan dışarıdan yemek yeme alışkanlığı kalp ve damar sağlığını etkiliyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Yüksel Doğan, sağlıksız beslenmenin kalp ve damar sistemi üzerindeki yıkıcı etkilerine vurgu yaparak, sağlıklı yaşam için ev yemeklerinin önemine işaret etti.

Doğan, fast food ürünlerin genellikle işlenmiş gıdalardan oluştuğunu kaydederek, 'Bu tür yiyecekler yüksek kalori, aşırı tuz ve şeker içeriyor. Fast food ürünlerinde kullanılan yağlar çoğunlukla sağlıksız trans yağlardır. Bu gıdalar lif ve antioksidan açısından da oldukça fakirdir.' ifadelerini kullandı.

Fast food yiyeceklerin yüksek kalori ve tatlandırıcı içeriği nedeniyle iştah artırdığını ve daha sık yemek yemeye yönlendirdiğini anlatan Doğan, bu durumun zamanla kilo artışı ve obeziteye yol açtığına dikkati çekti.

- 'Uzun vadede diyabet gelişimine zemin hazırlar'

Doğan, fast food tüketiminin kısa ve uzun vadede birçok sağlık sorununa neden olabileceğini belirterek, 'Fast food ürünlerindeki şekerler kan şekerinin hızla yükselmesine neden olur. Bu durum kısa vadede halsizlik ve uyku hali oluştururken uzun vadede diyabet gelişimine zemin hazırlar.' değerlendirmesini yaptı.

Aşırı tuz tüketiminin ise hipertansiyon riskini artırdığını vurgulayan Doğan, şunları kaydetti:

'Yüksek kalorili işlenmiş gıdalar obeziteye yol açarken birçok hastalığın da kapısını aralıyor. Obezite, hipertansiyon, diyabet, kolesterol yüksekliği ve uyku apnesi gibi birçok hastalığın bir arada görüldüğü metabolik sendromun ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu durum da kalp damar hastalıkları riskini ciddi şekilde artırır. Sağlıklı beslenme kalp sağlığının korunmasında önemli rol oynamaktadır.

Ev yemekleri işlenmiş gıdalar değildir. Evde hazırlanan yemeklerde tuz ve şeker miktarını kontrol edebilir, katkı maddelerinden uzak durabilirsiniz. Sağlıklı bir yaşam için gerçek gıdaları tercih etmek ve işlenmiş gıdalardan uzak durmak gerekir. Mevsiminde tüketilmeyen gıdalar da bazı riskler taşıyabiliyor. Mümkün olduğunca doğal ve mevsiminde yetişen ürünler tercih edilmeli.'

Hastanenin onkoloji bölümünde sekreter olarak görev yapan Tülay Tuncer'e, geçen yıl haziran ayında multipl miyelom (ilik kanseri) tanısı konuldu.

Tuncer, ilik naklinin ardından yaklaşık 10 ay süren tedavisinin ardından sağlığına kavuştu.

Çalışma arkadaşları, taburcu edilen Tuncer'e sürpriz yaparak hastane önünde gökyüzüne balon bıraktı.

Tuncer, AA muhabirine, taburcu edildiği için mutlu olduğunu anlattı.

Taburcu edildiği sırada arkadaşlarının organize ettiği etkinliğin kendisi için sürpriz olduğunu dile getiren Tuncer, 'Sağ olsunlar beni bir an bile yalnız bırakmadılar. Hematoloji bölümündeki tüm ekibi ve hocalarıma teşekkür ediyorum, iyi ki varlar.' dedi.

Türk Pediatri Kurumu tarafından düzenlenen kongre, Kurum Başkanı Prof. Dr. Özgür Kasapçopur ve Kongre Başkanı Prof. Dr. Bülent Karadağ'ın ev sahipliğinde gerçekleştiriliyor.

Organizasyon kapsamında dijital çağın çocuk sağlığı üzerindeki etkileri, beslenme sorunları ve bilinçsiz takviye kullanımı gibi güncel konular masaya yatırılıyor.

- 'Dijital oyunlar şiddeti körüklüyor'

Kasapçopur, kongrede yaptığı konuşmada, dijitalleşmenin çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerine dikkati çekti.

Şiddet içerikli oyunların çocuklar için evrensel bir sorun haline geldiğini belirten Kasapçopur, 'Dijital oyunlar çocuklara şiddet aşılıyor. Bu oyunlarda can aldıkça kazanma algısı oluşturuluyor. Çocuklarımızı bu tip içeriklerden korumak zorundayız.' ifadelerini kullandı.

Türk Pediatri Kurumu Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Fügen Çullu Çokuğraş da ebeveynlerin vakit geçirmek için çocuklara telefon ve tablet vermesinin gelişimsel riskler taşıdığını vurguladı.

- Bilinçsiz vitamin kullanımı karaciğer yetmezliği riski taşıyor

Çocuk Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ertuğrul Kıykım, kontrolsüz gıda takviyesi ve vitamin kullanımının ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını kaydetti.

Vitamin zehirlenmelerine karşı uyarıda bulunan Kıykım, şu değerlendirmeyi yaptı:

'Özellikle ABD'de ilaca bağlı karaciğer yetmezliklerinde 10 katına varan bir artış söz konusu. Bunun temel sebebi gıda takviyelerinin bilinçsiz kullanımıdır. Denetimden geçmemiş, 'merdiven altı' olarak tabir edilen ve sadece etiketlenerek piyasaya sürülen ürünler çocuk sağlığını tehdit ediyor. Sosyal medyadaki özendirici yorumlar bu tehlikeli kullanımı artırıyor.'

Çocuk sağlığına dair geniş bir yelpazede bilimsel oturumların gerçekleştirileceği kongre, 21 Nisan'da sona erecek.

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, likit biyopsi yönteminde, tümörden kana karışan hücreler veya tümöre ait DNA parçaları incelenerek kanserin genetik yapısına ilişkin veriler elde edilebiliyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Doç. Dr. Levent Emirzeoğlu, yöntemin son yıllarda onkoloji alanında daha sık gündeme geldiğini ve tümörün genetik yapısının ayrıntılı değerlendirilmesine imkan tanıdığını aktardı.

Emirzeoğlu, likit biyopsinin yalnızca tanı aşamasında değil, tedavi sürecinin izlenmesi, hedefe yönelik tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi ve tedaviye karşı gelişebilecek direnç mekanizmalarının saptanmasında da kullanılabildiğini belirtti.

Yöntemin temel çalışma prensibine değinen Emirzeoğlu, klasik doku biyopsisine kıyasla tekrarlanabilir bir yöntem olması sayesinde hastalığın seyrinin takibinde klinik açıdan destekleyici rol üstlenebildiğini vurguladı.

Emirzeoğlu, söz konusu süreçte kanda dolaşan tümör hücreleri (CTC) ile tümöre ait DNA parçalarının (ctDNA) analiz edildiğini aktararak, tümörün genetik profilinin değerlendirilebildiğini ve hastalığın biyolojik özelliklerine ilişkin bilgi edinilebildiğini kaydetti.

- 'Likit biyopsiyle değişiklikler takip edilebilmektedir'

Likit biyopsinin girişimsel işlem gerektirmeyen yöntemlerden biri olduğuna işaret eden Emirzeoğlu, yöntemin rutin kan tahliline benzer şekilde koldan alınan bir tüp kan örneğiyle gerçekleştirildiğini aktardı.

Emirzeoğlu, 'Alınan örnek laboratuvar ortamında yeni nesil dizileme (NGS) gibi güncel teknolojiler kullanılarak incelenmektedir. Bu yaklaşım doku örneği alınmasının uygun olmadığı bazı durumlarda hekim değerlendirmesine destek sağlayabilmektedir.' ifadelerini kullandı.

Likit biyopsinin yalnızca tanı sürecinde değil, tedavi planlamasında da klinik karar sürecine katkı sunduğunu vurgulayan Emirzeoğlu, yöntemin özellikle hedefe yönelik tedavilerin değerlendirilmesinde kullanılabildiğinin bilgisini paylaştı.

Kanser tedavisinde hastalığın tedaviye verdiği yanıtın izlenmesinin önemine de dikkati çeken Emirzeoğlu, şöyle devam etti:

'Tümörün genetik mutasyonlarının belirlenmesi sayesinde hastaya uygun tedavi seçenekleri hekim tarafından değerlendirilmekte ve bu yaklaşım kişiselleştirilmiş tedavi planlamasına katkı sağlayabilmektedir. Bazı tümörler zaman içinde genetik değişiklikler geçirerek mevcut tedavilere karşı direnç geliştirebilmektedir. Likit biyopsiyle bu değişiklikler takip edilebilmektedir. Ayrıca tedavi sonrasında kanda saptanan tümör DNA'sındaki değişimler, hastalığın yeniden ortaya çıkma ihtimaline ilişkin klinik değerlendirmede destekleyici veri sağlayabilir.'

Emirzeoğlu, klasik doku biyopsisinin cerrahi müdahale, biyopsi iğnesi veya endoskopi gibi girişimsel işlemler gerektirebildiğini hatırlatarak, likit biyopsinin ise yalnızca kan örneğiyle uygulanabildiğini belirtti.

Likit biyopsinin, doku biyopsisinin uygun olmadığı veya tekrarlanmasının güç olduğu bazı hasta gruplarında tamamlayıcı bir seçenek olarak değerlendirilebildiğini aktaran Emirzeoğlu, yöntemin akciğer, meme, kolon ve prostat kanserlerinde, özellikle ileri evre hastalarda tedavi seçiminin değerlendirilmesinde hekimler tarafından başvurulan yöntemlerden biri olduğunu vurguladı.

Emirzeoğlu, likit biyopsinin gelecekteki kullanım alanlarından birinin erken evre kanserlerin saptanması olduğunu belirtti.

Likit biyopsi alanındaki bilimsel çalışmaların sürdüğünü vurgulayan Emirzeoğlu, şunları kaydetti:

'Erken evre kanserlerde kanda dolaşan tümör DNA'sı miktarının düşük olması nedeniyle, bu yöntemin rutin tarama testi olarak kullanımı halen sınırlıdır ancak gelişen teknolojilerle birlikte bu alanda yeni çalışmalar devam etmektedir. Likit biyopsisi özellikle belirli hasta gruplarında klinik açıdan değerlendirilebilmektedir. Doku biyopsisinin riskli görüldüğü hastalarda, tümöre ulaşmanın güç olduğu durumlarda, doku örneğinin yetersiz kaldığı vakalarda ve tedaviye direnç gelişen hastalarda hekim kararı doğrultusunda kullanılabilmektedir. Ayrıca tedavi sonrasında kalıntı hastalığın takibinde de bu yöntemin değerlendirilebilmektedir.'

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, tıp dergisi 'The Lancet Gastroenterology&Hepatology'de yayımlanan ve 'Küresel Hastalık Yükü' (GBD) 2023 verilerine dayanan bir araştırmada, metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı (MASLD) vakalarının 1990-2023 döneminde yüzde 143 arttığı anlaşıldı.

Halihazırda yaklaşık 1,3 milyar kişinin hastalıkla yaşadığı tahmin edilirken, belirti vermeden ilerleyen karaciğer yağlanması her 6 kişiden 1'ini etkiliyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Öztürk, metabolik karaciğer hastalığının hızla yayıldığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Mevcut eğilimler devam ederse 2050 yılında yaklaşık 1,8 milyar kişinin bu hastalıkla yaşayacağı öngörülüyor. Bu tablo, karaciğer yağlanmasının artık küresel bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini gösteriyor. Artışın en önemli nedenleri modern yaşam alışkanlıkları. Hareketsiz yaşam, yüksek kalorili beslenme, obezite ve diyabet gibi faktörler karaciğer yağlanmasının en önemli tetikleyicileri arasında yer alıyor. Özellikle insülin direnci ve yüksek kan şekeri hastalığın gelişiminde belirleyici rol oynuyor.'

Öztürk, hastalığın çoğu zaman sessiz ilerlediğine dikkati çekerek, erken dönemde alınacak önlemlerle sorunun ilerlemesinin büyük ölçüde engellenebildiğini aktardı.

Karaciğer yağlanmasının basit bir durum olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Öztürk, 'Tedavi edilmediğinde bu hastalık karaciğerde iltihaplanma, fibrozis ve siroz gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu yüzden düzenli takip büyük önem taşıyor.' ifadelerini kullandı.

Öztürk, kan testleri ve ultrason gibi yöntemlerle karaciğer yağlanmasının erken dönemde tespit edilebildiğine, özellikle risk grubundaki bireylerin yılda en az bir kez kontrol yaptırması gerektiğine dikkati çekti.

Dengeli beslenme, düzenli egzersiz, kilo kontrolü ve kan şekeri yönetiminin hastalıkla mücadelede en etkili yöntemler olduğunu vurgulayan Öztürk, toplum olarak yaşam alışkanlıklarının değiştirilmesi gerektiğini belirtti.

Türkiye Hemofili Derneği ve Hemofili Federasyonu tarafından bu yıl 23'üncüsü düzenlenen 'Türkiye Hemofili Kongresi', Antalya'nın Serik ilçesindeki Belek Turizm Merkezi'nde doktorlar, akademisyenler, kalıtsal kanama bozukluğu olan hastalar ve ailelerinin katılımıyla başladı.

Kongre kapsamında hemofili alanında yeni tedavi olanakları, yapılan bilimsel çalışmalar, hasta öyküleri başta olmak üzere farklı konular ele alınıyor.

Dernek Başkanı Prof. Dr. Zülfikar, Hemofili Dernekleri Federasyonu Başkanı ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematolojisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaan Kavaklı ve Lyon Üniversitesi Hemofili Merkezi ve Hemostaz Ünitesi Başkanı Prof. Dr. Yeşim Dargaud, basın toplantısı düzenledi.

Zülfikar, hemofili konusunda son yıllarda Türkiye'de yapılan toplantıların, sosyal ve bilimsel faaliyetlerin önemine işaret etti. Ülkelerin gelişmişliğinin ölçüsünün, nadir hastalıklar alanındaki çalışmalara ve tedavi olanaklarına verilen önemle ilgili olduğunu vurgulayan Zülfikar, dünyada 7 binden fazla nadir hastalık olduğunu anlattı.

Yeni tedavi olanaklarının geliştiğine değinen Zülfikar, şunları kaydetti:

'SGK tarafından ilaçların geri ödemesinin olması büyük avantaj sağlıyor. Dünyada hemofili alanında 1102 klinik çalışma yapılıyor ve Türkiye bunun 121'inde yer alıyor. Türkiye, dünyada yapılan klinik çalışmaların yüzde 10'undan daha fazlasında bulunuyor. Türkiye'nin gerçek anlamda klinik araştırmalardaki oranı yüzde 5'in altında. Hemofilide yüzde 10'un üzerine çıkabilmek özgün bir çalışmadır. Hastalara şifa olabilmek, bilgiyi derinleştirmek, yeni bilgiyi üretebilmek önemlidir. Bu araştırma geliştirme çalışmalarını yayına dökebilmek, tıp dünyasına, hastaların kullanımına sunabilmek önemli.'

Kanamalara zamanında müdahale edilmesinin önemine işaret eden Zülfikar, 'Hemofiliye bağlı kanamayı durdurmak hepimizin sorumluluğundadır. Hemofili 10 binde bir kişide görülüyor. Türkiye'de bu hastalıktan 120 bin civarında hasta etkileniyor.' dedi.

- 'Yeni tedaviler sayesinde hemofili hastaları futbol bile oynayabiliyor'

Hemofili Dernekleri Federasyonu Başkanı Prof. Dr. Kavaklı ise deri altına uygulanan yeni ilaçlar sayesinde hastaların yaşam kalitesinin arttığını söyledi.

Eskiden hemofili hastası çocukların yasak olduğu için kaçak futbol oynayabildiğini anlatan Kavaklı, 'Eskiden çocuklar kaçak futbol oynar, eklemlerinde kanamalar olurdu. Çocuklar artık sağlıklı şekilde akranları gibi top peşinde koşturabiliyor. Bu önemli bir şey, akranları tarafından dışlanmıyor, daha da sosyalleşiyor.' dedi.

Lyon Üniversitesi Hemofili Merkezi ve Hemostaz Ünitesi Başkanı Prof. Dr. Dargaud da hemofilinin tedavisinde yeni ürünler çıktığını ve bunun çok önemli gelişmeler olduğunu vurguladı.

Son 10 yılda tedavi olanaklarının çok değiştiğini ifade eden Dargaud, hastanın ilaçlar sayesinde yaşam süresinin uzadığını, gen tedavisi üzerine çalışmalar yapıldığını kaydetti.

Kongre, yarın sona erecek.