Sivil toplum ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla tanınan Osman Kavala, 20 Eylül 2026 itibarıyla 3 bin 246 gündür cezaevinde bulunuyor. Gezi Parkı olaylarıyla ilgili davada ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan Kavala'nın tutukluluğu ve mahkûmiyeti, uzun yıllardır Türkiye ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) arasındaki hukuki gündemin başlıklarından biri.
Kavala hakkında son dönemdeki en önemli gelişme ise 25 Ağustos 2026'da AİHM Büyük Dairesi tarafından verilen karar oldu. Mahkeme, Türkiye'nin Kavala'yı en kısa sürede serbest bırakması ve mahkûmiyetinin sonuçlarını ortadan kaldırması gerektiğine hükmetti.
Osman Kavala ne zaman tutuklandı?
Osman Kavala, 18 Ekim 2017'de Gaziantep'te gözaltına alınarak İstanbul'a götürüldü. Soruşturmanın gizli yürütüldüğü belirtilirken, Kavala 1 Kasım 2017'de tutuklandı.
Tutuklamaya ilişkin süreçte Gezi Parkı olayları kapsamında "hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs" ve 15 Temmuz darbe girişimi kapsamında "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçlamaları gündeme geldi.
AİHM 2019'da Kavala'nın serbest bırakılmasını istemişti
Kavala'nın tutukluluğuyla ilgili ilk önemli AİHM kararı 10 Aralık 2019'da geldi.
AİHM, Kavala'nın özgürlük ve güvenlik hakkıyla ilgili ihlaller bulunduğuna ve tutukluluğun sona erdirilmesi gerektiğine karar verdi. Mahkeme ayrıca tutukluluğun siyasi amaçlarla kullanıldığı sonucuna vardı.
Ancak Kavala'nın cezaevindeki süreci sona ermedi.
Beraat etti, tahliye edilmeden yeniden tutuklandı
Kavala, 18 Şubat 2020'de Gezi davasında beraat etti ve tahliyesine karar verildi.
Ancak tahliye işlemi gerçekleşmeden hakkında başka bir soruşturma kapsamında gözaltı kararı bulunduğu açıklandı. Kavala daha sonra yeniden tutuklandı.
Bu süreçte "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" ve daha sonra "siyasal veya askeri casusluk" suçlamaları da dava dosyasına dahil edildi.
2022'de ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası aldı
İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 25 Nisan 2022'de Gezi Parkı davasında Osman Kavala'yı "hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.
Aynı davada bazı sanıklara da uzun süreli hapis cezaları verildi.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi daha sonra kararı hukuka uygun buldu. Yargıtay ise 28 Eylül 2023'te Kavala hakkında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını onadı.
Kavala'nın yeniden yargılanma talebi de Mayıs 2024'te reddedildi.
AİHM Büyük Dairesi 2026'da yeniden karar verdi
Kavala dosyasında son önemli gelişme 25 Ağustos 2026'da yaşandı.
AİHM Büyük Dairesi, Kavala'nın 2019 tarihli AİHM kararından sonraki tutukluluğu ve Gezi Parkı davasında verilen mahkûmiyetine ilişkin başvuruyu karara bağladı.
Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında çeşitli ihlaller bulunduğuna hükmetti. AİHM, Türkiye'nin Kavala'nın en kısa sürede serbest bırakılmasını sağlaması ve mahkûmiyetinin sonuçlarını ortadan kaldırması gerektiğini belirtti.
AİHM'nin resmi açıklamasına göre mahkûmiyetin, Sözleşme hukuku bakımından geçersiz kabul edilmesi gerektiği de kararda belirtildi.
Kavala yeniden yargılanma talebinde bulundu
AİHM'nin 25 Ağustos 2026 tarihli kararının ardından Osman Kavala'nın avukatları İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ne başvurarak yeniden yargılanma talebinde bulundu.
Kavala'nın cezaevindeki durumu ve AİHM kararının uygulanmasına ilişkin süreç ise 20 Eylül 2026 itibarıyla devam ediyor.
