Tokat’ta çok sayıda kişinin mide ve bağırsak şikâyetleriyle sağlık kuruluşlarına başvurmasıyla gündeme gelen norovirüs, bulaşıcı özelliği ve kısa sürede yayılabilmesiyle dikkat çekiyor. Kusma, ishal ve karın ağrısı gibi belirtilere neden olan virüsün nasıl bulaştığı ve nasıl korunulacağı merak ediliyor.
Norovirüs, mide ve bağırsak sistemini etkileyen, akut gastroenterite neden olan bulaşıcı bir virüstür. Her yaş grubunda görülebilen enfeksiyon, özellikle kapalı ve kalabalık ortamlarda kısa sürede yayılabilir. Hastalık çoğunlukla birkaç gün içerisinde iyileşse de özellikle çocuklarda, yaşlılarda ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde sıvı kaybına yol açabilir.
Norovirüs nedir?
Norovirüs, mide ve bağırsakları etkileyerek bulantı, kusma ve ishal gibi şikâyetlere neden olan bir virüs türüdür. Yılın farklı dönemlerinde görülebilen enfeksiyon, salgınlara yol açabilmesi nedeniyle halk sağlığı açısından önem taşıyor.
Virüsün farklı türleri bulunduğundan bir kişi norovirüs enfeksiyonunu birden fazla kez geçirebilir. Enfeksiyonun belirtileri genellikle virüse maruz kaldıktan 12 ila 48 saat sonra ortaya çıkar.
Norovirüs nasıl bulaşır?
Norovirüs, oldukça kolay bulaşabilen enfeksiyonlar arasında yer alıyor. Virüsün temel bulaşma yolları arasında kirlenmiş yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi, enfekte kişilerle yakın temas ve virüs bulunan yüzeylere dokunulmasının ardından ellerin ağıza götürülmesi bulunuyor.
Özellikle hijyen kurallarına dikkat edilmeyen ortak kullanım alanları, tuvaletler, yemekhaneler ve kalabalık ortamlar bulaşma riskini artırabiliyor. Enfekte kişilerin kusmuğu veya dışkısıyla temas da virüsün yayılmasına neden olabiliyor.
Kirlenmiş suyla yıkanan sebze ve meyveler ile çiğ veya az pişmiş kabuklu deniz ürünleri de norovirüs açısından risk oluşturabiliyor.
Norovirüs belirtileri nelerdir?
Norovirüs enfeksiyonunda belirtiler çoğunlukla aniden başlıyor. En sık görülen belirtiler şunlar:
-
Mide bulantısı
-
Kusma
-
Sulu ishal
-
Karın ağrısı ve kramplar
-
Halsizlik ve yorgunluk
-
Hafif ateş
-
Baş ağrısı ve kas ağrıları
Belirtiler genellikle 1 ila 3 gün sürüyor. Ancak enfeksiyon sırasında gelişen sıvı kaybı, bazı kişilerde daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Ağız kuruluğu, baş dönmesi, idrar miktarında azalma ve belirgin halsizlik sıvı kaybının işaretleri arasında yer alıyor. Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda bu belirtilerin görülmesi durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.
Norovirüs nasıl tedavi edilir?
Norovirüse karşı hastalığı doğrudan ortadan kaldıran özel bir ilaç tedavisi bulunmuyor. Tedavide temel amaç, kusma ve ishal nedeniyle kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konulması ve belirtilerin hafifletilmesi oluyor.
Hastaların bol sıvı alması, dinlenmesi ve tolere edebildikleri besinleri tüketmesi öneriliyor. Sıvı kaybının ciddi olduğu durumlarda sağlık kuruluşunda damar yoluyla sıvı verilmesi gerekebiliyor.
Antibiyotikler virüslere karşı etkili olmadığından doktor önerisi olmadan kullanılmamalı. İshalin şiddetli olması, sıvı tüketememe, idrarın belirgin azalması, kanlı dışkılama veya şiddetli karın ağrısı gibi durumlarda tıbbi değerlendirme gerekiyor.
Norovirüsten korunmak için neler yapılmalı?
Norovirüsün yayılmasını önlemek için kişisel hijyen ve gıda güvenliği kurallarına dikkat edilmesi gerekiyor. Korunmak için şu önlemler alınabilir:
-
Eller su ve sabunla en az 20 saniye yıkanmalı.
-
Meyve ve sebzeler temiz suyla iyice yıkanmalı.
-
Deniz ürünleri yeterince pişirilmeli.
-
Tuvaletler ve sık dokunulan yüzeyler uygun ürünlerle temizlenmeli.
-
Kusmuk ve dışkıyla kirlenmiş alanlar dikkatli şekilde dezenfekte edilmeli.
-
Hastalık belirtileri yaşayan kişiler yemek hazırlamaktan kaçınmalı.
-
Hastalık sırasında başkalarıyla yakın temasa ve ortak eşya kullanımına dikkat edilmeli.
Norovirüs geçiren kişiler, belirtiler sona erdikten sonra da bir süre virüsü yayabilir. Bu nedenle belirtiler düzeldikten sonra da el hijyenine dikkat edilmesi ve özellikle yemek hazırlama konusunda tedbirli olunması gerekiyor.
Tokat’ta yaşanan vakaların nedenine ilişkin değerlendirmelerde ise resmî kurumların açıklamaları esas alınmalı. Norovirüsün tespit edilmesi tek başına salgının kaynağının şebeke suyu veya belirli bir gıda olduğunu kanıtlamıyor.
