Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmalar sürerken, bilim insanlarından dikkat çeken bir çalışma geldi. Fareler üzerinde yapılan araştırmada, lif bakımından zengin beslenmenin bağırsaklardaki mikro ve nanoplastik parçacıklarının vücuttan atılmasına yardımcı olabileceği belirlendi. Fasulye, mercimek, nohut, yulaf ve brokoli gibi besinlerin öne çıktığı araştırma, günlük beslenme alışkanlıklarının plastik parçacıklarına karşı koruyucu bir rol oynayabileceğine işaret etti.
MİKROPLASTİKLERİ VÜCUTTAN ATAN BESİNLER HANGİLERİ?
South China Teknoloji Üniversitesi'nden bilim insanlarının yürüttüğü araştırmada, besin liflerinin sindirim sistemindeki mikroplastik ve nanoplastik parçacıklarını tutarak dışkı yoluyla vücuttan atılmalarına yardımcı olabileceği ortaya konuldu.
Hakemli bilimsel dergi Nature Communications'ta yayımlanan çalışmada, lif açısından zengin beslenen farelerin, düşük lif tüketen farelere kıyasla 24 saat içinde daha fazla plastik parçacığını vücutlarından attığı gözlemlendi.
Araştırmada öne çıkan lif bakımından zengin besinler şöyle:
Fasulye: Yüksek lif içeriğiyle sindirim sistemini destekliyor.
Mercimek: Bitkisel protein ve lif açısından zengin bir kaynak.
Nohut: Günlük lif ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlıyor.
Yulaf: Çözünür lif içeriğiyle öne çıkıyor.
Tam buğday ekmeği: Rafine tahıllara kıyasla daha fazla lif içeriyor.
Brokoli: Lif bakımından zengin sebzeler arasında bulunuyor.
Bezelye: Sindirim sistemini destekleyen lifler içeriyor.
Yeşil yapraklı sebzeler: Günlük lif tüketimini artırmaya yardımcı oluyor.
BİLİM İNSANLARI FARELER ÜZERİNDE TEST ETTİ
Araştırmacılar, besin liflerinin plastik parçacıkları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla fareleri düşük, orta ve yüksek lifli beslenme gruplarına ayırdı. Daha sonra hayvanlara belirli miktarda plastik parçacıkları verildi.
Sonuçlarda orta ve yüksek lif tüketen farelerin, düşük lifle beslenenlere göre 24 saat içerisinde vücutlarından belirgin şekilde daha fazla plastik attığı görüldü.
Araştırmacılar ayrıca bir hafta boyunca devam eden deneylerde, düşük lif tüketen farelerin bağırsak dokularında hasar belirtileri tespit etti.
Laboratuvar ortamındaki incelemelerde ise besin liflerinin doğal yapısının plastik parçacıklarını fiziksel olarak tutabildiği ve bunların dışkı yoluyla atılmasına yardımcı olabildiği gözlemlendi.
MİKROPLASTİKLER İNSAN SAĞLIĞINI NASIL ETKİLİYOR?
Mikroplastikler; gıda ambalajları, tek kullanımlık plastik şişeler, kahve bardakları ve çeşitli sentetik tüketim ürünlerinden çevreye yayılıyor. İnsanlar bu küçük plastik parçacıklarına yiyecekler, içecekler ve solunum yoluyla maruz kalabiliyor.
Daha önce yapılan araştırmalarda insan atardamarlarında da mikroplastik parçacıkları tespit edilmiş, bu parçacıkların bazı ciddi kalp ve damar sorunlarıyla ilişkili olabileceği bildirilmişti.
Bilim insanları, mikroplastiklerin insan vücudundaki etkilerini ve uzun vadeli sağlık risklerini anlamak için çalışmalarını sürdürüyor.
İNSANLARDA DA AYNI ETKİ GÖRÜLECEK Mİ?
Araştırmanın sonuçları umut verici olsa da bilim insanları önemli bir uyarıda bulunuyor. Çalışma henüz fareler üzerinde gerçekleştirildiği için aynı etkinin insanlarda da ortaya çıkıp çıkmayacağı kesin olarak bilinmiyor.
Deneylerde yüksek lif tüketen farelere verilen lif miktarının, insanların günlük beslenmesinde önerilen miktarın oldukça üzerinde olduğu belirtildi. Bu nedenle lif tüketiminin insanlarda mikroplastiklerin vücuttan atılmasını sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi için klinik araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.
Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS), yetişkinlerin günlük yaklaşık 30 gram lif tüketmesini öneriyor. Ancak Britanya Beslenme Vakfı verilerine göre ülkede her 100 kişiden yalnızca 4'ü bu hedefe ulaşabiliyor.
Araştırmacılar, mikroplastiklerin vücuttan atılması konusunda kesin sonuçlara ulaşmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu vurgularken, sebze, baklagil ve tam tahıllardan zengin beslenmenin genel sağlık açısından kanıtlanmış faydalarına dikkat çekiyor.
