Danimarka’nın ülkelerine gönüllü olarak dönmek isteyen sığınmacılara 1,5 milyon lirayı aşan ödeme yapacağı yönündeki haberler, Türkiye’deki geri dönüş uygulamalarını yeniden gündeme taşıdı. Peki, Türkiye’de ülkesine dönmek isteyen mültecilere ne tür destekler sağlanıyor?
Avrupa’da göç politikaları ve sığınmacıların ülkelerine dönüş süreçleri tartışılmaya devam ederken, Danimarka’nın gönüllü geri dönüşü teşvik etmek amacıyla sunduğu mali destekler dikkat çekti. Ülkelerine dönmeyi kabul eden ve belirlenen şartları karşılayan kişilere sağlandığı belirtilen ödemeler, Türk lirasıyla yaklaşık 1,5 milyon TL seviyesine kadar ulaşıyor.
Danimarka’daki uygulamanın gündeme gelmesiyle birlikte Türkiye’deki gönüllü geri dönüş şartları ve sığınmacılara sunulan imkânlar da merak konusu oldu.
Danimarka’dan gönüllü geri dönüşe mali teşvik
Danimarka’da Geri Dönüş Kanunu kapsamında yürütülen uygulamada, şartları karşılayan ve ülkelerine gönüllü olarak dönmeyi kabul eden kişilere mali destek sağlanıyor. Haberde yer alan bilgilere göre, kişi başına yapılan ödemenin yaklaşık 15 bin ila 28 bin avro arasında değişebildiği belirtiliyor.
Bu tutar, döviz kuru üzerinden hesaplandığında yaklaşık 828 bin TL ile 1 milyon 545 bin TL arasında bir miktara karşılık geliyor. Ancak ödeme miktarı ve yararlanma koşulları kişinin durumuna ve ilgili mevzuata göre değişebiliyor. Bu nedenle söz konusu tutar, ülkeden ayrılan herkese koşulsuz olarak verilen sabit bir ödeme şeklinde değerlendirilmemeli.
Danimarka’nın uygulamasında mali yardımın yanı sıra geri dönen kişilere yönelik bazı sağlık ve uyum desteklerinin de bulunduğu ifade ediliyor.
Türkiye’de geri dönüş yapmak isteyenlere hangi destekler sunuluyor?
Danimarka’daki uygulamanın aksine, Türkiye’de gönüllü geri dönüş süreci kapsamında her sığınmacıya 1,5 milyon TL’ye varan nakit ödeme yapıldığına ilişkin genel bir uygulama bulunmuyor.
Türkiye’de gönüllü geri dönüş süreçleri, kişinin hukuki statüsü ve ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülüyor. Süreçte gerekli işlemler, seyahat ve geçiş belgeleri ile ulaşım gibi konular gündeme gelebiliyor. Uluslararası kuruluşların ve ilgili kurumların desteği ise yürütülen programın kapsamına ve kişinin durumuna göre değişebiliyor.
Bu nedenle Türkiye’de gönüllü geri dönüş yapmak isteyen herkese ulaşım, barınma ve diğer ihtiyaçların mutlaka ücretsiz karşılandığı yönünde genel bir değerlendirme yapmak da doğru değil.
Türkiye ile Danimarka arasındaki fark ne?
Danimarka örneğinde öne çıkan unsur, belirli şartları sağlayan kişilere yüksek miktarda mali teşvik sunulması. Türkiye’de ise gönüllü geri dönüş süreci, kişilerin hukuki durumlarına ve yürürlükteki uygulamalara göre şekilleniyor.
Danimarka’da geri dönüş yapan bazı kişilere tanındığı belirtilen yeniden ülkeye dönme hakkı da belirli koşullara bağlı. Bu hakkın bütün sığınmacılar için geçerli olduğu düşünülmemeli.
Sonuç olarak, Danimarka’nın mali teşvik modeliyle Türkiye’deki gönüllü geri dönüş uygulamaları arasında önemli farklılıklar bulunuyor. Türkiye’de geri dönmek isteyen kişilerin yararlanabileceği destekler konusunda en doğru bilgi, Göç İdaresi Başkanlığı ve ilgili resmî kurumların güncel açıklamalarından edinilebiliyor.
