Ekonomist ve Hazine eski Müsteşarı Dr. Mahfi Eğilmez, Big Mac Endeksi üzerinden yaptığı hesaplamayla Türk Lirası’nın satın alma gücüne göre dolar kurunun 65 TL olması gerektiğini belirtti. Temmuz 2026 sonu verilerini değerlendiren Eğilmez, piyasa kuru ile satın alma gücü paritesine göre hesaplanan kur arasında 17,50 TL fark bulunduğuna dikkat çekti.
Mahfi Eğilmez, “Kendime Yazılar” adlı blogunda “Dolar Kuru Gerçeği Ne Kadar Yansıtıyor?” başlıklı bir yazı yayımladı. Eğilmez, analizinde Big Mac Endeksi üzerinden Türkiye’deki fiyatların dolar karşılığını ve Türk Lirası’nın satın alma gücünü değerlendirdi.
BIG MAC ENDEKSİNE GÖRE DOLAR KURU 65 TL
Eğilmez'in hesabına göre 30 Temmuz 2026 tarihli verilerde Big Mac'in dünya ortalama fiyatı yaklaşık 5 dolar, Türkiye'deki fiyatı ise 325 TL olarak ele alındı.
Piyasa kurunun 47,50 TL olduğu dönemde Türkiye'deki 325 TL'lik Big Mac'in dolar karşılığı yaklaşık 6,84 dolar seviyesine geliyor. Böylece Türkiye'deki Big Mac, piyasa kuru üzerinden dünya ortalamasına göre yaklaşık yüzde 37 daha pahalı görünüyor.
Big Mac fiyatlarını eşitleyen satın alma gücü paritesi (SAGP) kuru ise şu şekilde hesaplanıyor:
325 TL / 5 dolar = 65 TL/dolar
Buna göre Eğilmez, Big Mac Endeksi'ne göre Türk Lirası'nın satın alma gücünü esas alan dolar kurunun Temmuz 2026 sonunda yaklaşık 65 TL olduğunu belirtti.
Piyasa kuru olan 47,50 TL ile bu hesaplama arasındaki fark ise 17,50 TL olarak ortaya çıkıyor.
BIG MAC ENDEKSİ NEDİR?
Big Mac Endeksi, farklı ülkelerde satılan McDonald's Big Mac hamburgerinin fiyatını karşılaştırarak para birimlerinin satın alma gücü hakkında fikir vermeyi amaçlayan bir gösterge.
Eğilmez, Big Mac'in birçok ülkede büyük ölçüde standart bir ürün olması nedeniyle ülkeler arasındaki fiyat ve satın alma gücü farklarını kabaca değerlendirmeye yardımcı olduğunu belirtti.
Ancak satın alma gücü paritesine göre hesaplanan kurun, piyasadaki gerçek döviz kuruyla aynı olmak zorunda olmadığını da vurguladı.
DOLAR KURUNUN 65 TL OLMASI NE ANLAMA GELİYOR?
Mahfi Eğilmez, kurun 47,50 TL yerine 65 TL seviyesinde olmasının yalnızca dolar cinsinden milli gelir rakamlarını değiştirmeyeceğine dikkat çekti.
Türkiye'nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle enerji, ara malları ve diğer ithal girdilerin maliyetlerinin de artabileceğini belirten Eğilmez, bunun enflasyon üzerinde ek baskı oluşturabileceğini ifade etti.
Eğilmez'in hesaplamasına göre 47,50 TL'lik kur üzerinden Türkiye'nin GSYH'si yaklaşık 1 trilyon 658 milyar dolar, kişi başına gelir ise 18 bin 621 dolar seviyesinde bulunuyor.
Aynı TL büyüklüklerinin 65 TL'lik kur üzerinden dolara çevrilmesi halinde ise GSYH yaklaşık 1 trilyon 189 milyar dolara, kişi başına gelir de yaklaşık 13 bin 745 dolara geriliyor.
“PARAYI GÜÇLÜ GÖSTERMEK ÜLKEYİ ZENGİNLEŞTİRİR Mİ?”
Eğilmez, analizinin sonunda önemli bir tartışmaya dikkat çekti. Bir ülkenin para biriminin güçlü görünmesinin, ülkeyi otomatik olarak zenginleştirip zenginleştirmediğinin sorgulanması gerektiğini belirtti.
Ekonomik gerçeklikten uzun süre uzak tutulan kur politikalarının zaman içerisinde farklı kanallardan maliyet yaratabileceğini ifade eden Eğilmez, özellikle milli gelir, kişi başına gelir ve faiz maliyeti üzerindeki etkilerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Big Mac Endeksi, dolar kurunun “olması gereken” kesin seviyeyi belirleyen bir yöntem değil; satın alma gücü üzerinden yapılan karşılaştırmalı bir gösterge niteliğinde. Mahfi Eğilmez'in 65 TL'lik hesaplaması da bu çerçevede değerlendirilmesi gerekiyor.
