15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri ile çok sayıda otoyolun 30 yıllığına işletme hakkının devredilmesini öngören kararın ardından kamuoyundaki “köprüler ve otoyollar satılıyor mu?” tartışmasına Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’ndan açıklama geldi. Bakanlık, mülkiyetin devlette kalacağını vurguladı.
Kamuoyunda son günlerde gündem olan köprü ve otoyolların özelleştirilmesi konusunda yeni gelişme yaşandı. Cumhurbaşkanı kararıyla Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) sorumluluğundaki bazı otoyol, bağlantı yolu ve Boğaz köprüleri özelleştirme kapsamına alındı.
Kararın ardından en çok merak edilen konu ise “Köprüler ve otoyollar satılıyor mu?” oldu.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından yapılan açıklamada, söz konusu işlemin kamu varlıklarının satışını ifade etmediği belirtildi.
Köprü ve otoyollar satılacak mı?
ÖİB açıklamasında, değerlendirilen modelin mülkiyetin devlette kalması şartıyla işletme hakkının belirli bir süre için devredilmesini esas aldığı belirtildi.
Buna göre köprü, otoyol ve bağlantı yollarının mülkiyeti devlette kalacak. İşletme hakkının ise 30 yıla kadar işletme hakkı devri, kiralama veya gelir ortaklığı gibi modellerle özel sektöre devredilmesi değerlendirilecek.
Cumhurbaşkanı kararı, doğrudan bir satış yapıldığı anlamına gelmiyor. Kararla birlikte ÖİB, söz konusu varlıklarla ilgili özelleştirme işlemlerini yürütmek üzere yetkilendirildi.
Hangi köprü ve otoyollar kapsamda?
Kararla birlikte Niğde-Pozantı Otoyolu, Gaziantep Çevre Otoyolu ve Bursa Çevre Otoyolu ile bunların bağlantı yolları ve hizmet tesisleri özelleştirme programına dahil edildi.
Daha önce 2010 yılında özelleştirme kapsamına alınanlar arasında ise:
15 Temmuz Şehitler Köprüsü
Fatih Sultan Mehmet Köprüsü
Edirne-İstanbul-Ankara Otoyolu
Pozantı-Tarsus-Mersin Otoyolu
Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolu
Toprakkale-İskenderun Otoyolu
Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu
İzmir-Çeşme Otoyolu
İzmir-Aydın Otoyolu
İzmir Çevre Otoyolu
Ankara Çevre Otoyolu
bulunuyor.
KGM denetlemeye devam edecek
Planlanan model kapsamında devir işlemleri tamamlanıncaya kadar otoyolların bakım ve onarım çalışmaları KGM tarafından yürütülecek.
İşletme hakkının devredilmesinin ardından ise KGM'nin denetleyici rol üstlenmesi planlanıyor.
“Yıllık 600 milyon dolar kâr ediyor” iddiasına yanıt
ÖİB, kamuoyunda otoyolların yıllık 600 milyon dolar kâr ettiği ve 30 yıllık toplam kârın 18 milyar dolara ulaşacağı yönündeki iddialara da açıklık getirdi.
Açıklamada, söz konusu 600 milyon doların kâr değil gelir olduğu belirtildi. Bu gelirin yaklaşık 300 milyon dolarının bakım ve onarım giderlerine ayrıldığı, bunun yanında yatırım, yenileme, personel ve işletme maliyetlerinin de bulunduğu ifade edildi.
Bu nedenle 600 milyon doların doğrudan 30 ile çarpılarak “30 yıllık kâr” veya “kamu zararı” hesabı yapılmasının teknik ve mali açıdan doğru olmadığı vurgulandı.
Otoyollar ücretli mi olacak?
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı açıklamasında, ücretsiz otoyolların ücretli hale getirilmesine yönelik bir karar bulunmadığı belirtildi.
Ayrıca geçiş ücretlerine ilişkin ilave bir artış kararı alınmadığı ve çalışanların mevcut haklarını kaybetmesine yol açacak herhangi bir düzenleme bulunmadığı ifade edildi.
ÖİB, sürecin şeffaflık, rekabet ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda yürütüleceğini bildirdi.
