Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturmak amacıyla hazırlanan 12 maddelik çerçeve yasa teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Adalet Komisyonu’nda yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi.
Komisyondaki görüşmeler sırasında İYİ Partili ve MHP’li milletvekilleri arasında zaman zaman sert tartışmalar yaşandı. Gerginliğin yükseldiği anlarda bazı milletvekilleri birbirlerinin üzerine yürürken, araya giren diğer milletvekilleri fiziksel temas yaşanmasını önledi.
Komisyon görüşmelerinin tamamlanmasının ardından teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu’nun gündemine gelmesi bekleniyor.
12 maddelik teklif ne getiriyor?
360 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların silah bırakması ve fiili varlıklarının sona erdirilmesi sonrasında uygulanacak hukuki düzenlemeleri içeriyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için PKK/KCK’nın silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanması şartı getiriliyor.
1. madde: Amaç ve kapsam
Teklifin ilk maddesinde düzenlemenin amacı ve kapsamı belirleniyor. PKK/KCK’yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte yardım etme, örgüt propagandası ve örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçlar düzenlemenin kapsamına alınıyor.
2. madde: Tanımlar
İkinci maddede kanunda kullanılan “örgüt” ve “Kurul” ifadelerinin kapsamı belirleniyor. “Örgüt” tanımı PKK/KCK ve bağlantılı oluşumları kapsarken, “Kurul” ise düzenlemenin uygulanmasını takip edecek yapıyı ifade ediyor.
3. madde: Soruşturma ve davaların ertelenmesi
Devam eden soruşturma ve kovuşturmaların belirli sürelerle ertelenmesi öngörülüyor.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar kapsam dışında bırakılıyor.
4. madde: Tutukluluk ve yargılama süreçleri
Erteleme kapsamına giren suçlar nedeniyle uygulanan tutuklama ve adli kontrol tedbirlerinin yeniden değerlendirilmesi öngörülüyor.
İstinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalar için de düzenleme kapsamında hükümler getiriliyor.
5. madde: Yeni suç işlenmesi halinde
Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işleyen kişilerin erteleme kararları kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturma süreci devam edecek.
Belirlenen süre yeni bir suç işlenmeden tamamlandığında ise ilgili dosya bakımından kovuşturmaya yer olmadığı veya davanın düşmesi kararı verilebilecek.
6. madde: Kesinleşmiş cezaların infazı
Kesinleşmiş mahkumiyetlerin infazına ilişkin de erteleme düzenlemesi getiriliyor.
Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların cezalarının infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.
Kasten öldürme suçundan hüküm giyenler ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar bu kapsamın dışında tutuluyor.
7. madde: Yeni kurul oluşturulacak
Kanunun uygulanmasını takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir Kurul oluşturulması planlanıyor.
Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak.
8. madde: Silah ve mühimmat teslimi
Örgüt mensuplarının teslim ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemelerin kayıt altına alınması düzenleniyor.
Bu malzemelerin kayıt ve sonrasındaki işlemlerine ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri ve Milli Savunma Bakanlıklarınca belirlenecek.
9. madde: Başvuru süresi
Düzenlemeden yararlanmak isteyen kişiler, MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı olarak başvurabilecek.
10. madde: Kamu görevlilerine yasal güvence
Kanun kapsamında görev verilen kamu kurumlarının bu görevleri ivedilikle yerine getirmesi öngörülüyor.
Ayrıca kanunun amaçları doğrultusunda verilen görevleri yerine getiren kişilerin, görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluklarının doğmamasına ilişkin hüküm bulunuyor.
11. madde: Yürürlük
Teklifin 11’inci maddesi kanunun yürürlüğe ilişkin hükümlerini düzenliyor.
12. madde: Yürütme
12’nci maddede ise kanunun yürütülmesine ilişkin hükümlere yer veriliyor.
Gözler Genel Kurul’da
Yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından Adalet Komisyonu’ndan geçen 12 maddelik teklifin bir sonraki aşaması TBMM Genel Kurulu olacak.
Teklifin Genel Kurul gündemine alınarak görüşülmesi beklenirken, düzenlemenin yasalaşması halinde Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki ayağına ilişkin önemli bir aşama tamamlanmış olacak.
