Emeklilik için gerekli şartları tamamlamasına rağmen çalışmaya devam eden vatandaşların emekli aylığı hesabında yeni bir model gündeme geldi. Mevcut sistemde bazı çalışanların daha uzun süre çalışması, bağlanacak emekli aylığının beklenenin aksine düşmesine neden olabiliyor.
Yeni Orta Vadeli Program’da sosyal güvenlik sisteminin daha sürdürülebilir hale getirilmesine yönelik hedefler dikkat çekti. Programda, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik eden ve aktüeryal dengeyi gözeten düzenlemelerin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Emekli maaşı neden düşebiliyor?
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, emeklilik sistemindeki mevcut hesaplamaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. SSK emekli aylığının genel olarak ortalama aylık kazanç ile Aylık Bağlama Oranı (ABO) üzerinden hesaplandığını belirten Karakaş, özellikle ABO'nun emekli maaşı açısından önemli olduğunu ifade etti.
Mevcut sistemde emeklilik hakkını elde eden bazı kişilerin çalışmaya devam etmesine rağmen ilerleyen yıllarda daha düşük aylıkla karşılaşabilmesi, uzun süre çalışmanın teşvik edilmesi konusunda yeni bir düzenleme ihtiyacını gündeme getiriyor.
Çalıştıkça maaşı artıracak formül
Gündeme gelen yeni modelin temel amacı, emeklilik hakkını elde eden vatandaşların çalışmaya devam etmelerini teşvik etmek. Böylece hem çalışanların daha yüksek emekli aylığı elde etmesi hem de sosyal güvenlik sisteminin prim gelirlerinin artırılması hedefleniyor.
Karakaş'ın değerlendirmesine göre, özellikle SSK ve Bağ-Kur sigortalılarının daha uzun süre çalıştıkça daha yüksek emekli aylığı almasını sağlayacak yasal bir düzenleme milyonlarca çalışanın beklentileri arasında bulunuyor.
Bu kapsamda üzerinde durulan seçeneklerden biri de 25 yıldan sonraki çalışma dönemleri için Aylık Bağlama Oranı'nda ilave artış yapılması.
25 yıldan sonra her yıl için artış gündemde
Yeni model kapsamında, 25 yıldan fazla çalışan vatandaşların her ilave çalışma yılı için emekli aylığı hesabında avantaj sağlayacak bir sistem oluşturulması ihtimali gündeme geldi.
Ayrıca kısmi emeklilik ile normal emeklilik için farklı emeklilik taban maaşlarının uygulanması da üzerinde durulan seçenekler arasında yer alıyor.
Ancak söz konusu modeller şu aşamada kesinleşmiş bir uygulama değil. Düzenlemenin nasıl şekilleneceği ve hangi sigortalıları kapsayacağı yapılacak yasal çalışmaların ardından netleşecek.
Amaç daha uzun süre çalışmayı teşvik etmek
Yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesi halinde vatandaşların “Çalışmaya devam edersem emekli maaşım düşer mi?” endişesinin azaltılması amaçlanıyor.
Uzun süre çalışanların daha yüksek emekli aylığı elde edebilmesi, vatandaşların emeklilik hakkını kazandıktan sonra da kayıtlı istihdamda kalmasını teşvik edebilir. Bunun yanı sıra SGK'nın prim gelirlerinin artması ve aktif-pasif dengesinin iyileştirilmesi de hedefleniyor.
Emeklilik sisteminde yapılması planlanan değişikliklerin önümüzdeki dönemde daha net hale gelmesi beklenirken, özellikle uzun yıllar çalışan vatandaşların yeni hesaplama modelinin nasıl uygulanacağını yakından takip etmesi bekleniyor.
