İSTANBUL (AA) - ŞADUMAN TÜRKAY - Plastik poşetler başta olmak üzere doğada ve kentte topladığı atık malzemeleri kullanarak hem portreler hem de müzik grupları için kostüm ve aksesuarlar tasarlayan Ruken Adıbelli, geliştirdiği özgün tekniklerle atıkları sanata dönüştürerek çevre kirliliğine dikkati çekiyor.
Ailesiyle yaptığı doğa yürüyüşlerinde karşılaştığı plastik atıkları toplamaya başlayan ressam Adıbelli, zamanla bu malzemeleri sanatsal üretiminin merkezine aldı.
Eşinin yer aldığı ve geri dönüştürülmüş malzemelerle enstrüman üreten müzik grubu için hazırladığı kostümlerle atıklarla ilk temasını kuran sanatçı, poşetlerden yelek, gömlek, etek, şapka ve aksesuar tasarlayarak üretime başladı.
Kostüm tasarımları sırasında farklı bir malzemeyle çalışma imkanı bulan Adıbelli, bu deneyimi resim pratiğine taşıyarak yeni bir teknik geliştirdi.
Geleneksel resim malzemeleriyle anlatmak istediği çevre mesajının eksik kaldığını fark eden sanatçı, plastik poşetlerin şeffaf yapısını kullanarak katmanlı bir yüzey oluşturdu.
Poşetleri boyamadan üst üste yerleştiren Adıbelli, bu yöntemle yalnızca mevcut renkleri kullanarak yeni tonlar elde etti. Işık, gölge ve derinlik etkisi yaratarak gerçekçi portrelere ulaşan sanatçı, kolaj tekniğini farklı bir yaklaşımla ele alarak, katmanlı yerleştirme yöntemiyle kendine özgü bir üretim dili oluşturdu.
Tamamı atık malzemelerden hazırlanan bu tasarımlar, geri dönüşümün farklı alanlarda da mümkün olduğunu ortaya koyuyor.
- Plastik atıklardan tasarladığı kostümler konserlerde kullanılıyor
Ruken Adıbelli, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ailesiyle sık sık doğa yürüyüşü yaptıklarını ve çok fazla atık plastiklerle karşılaştıklarını, bunlardan rahatsızlık duyduklarını ve toplamaya başladıklarını söyledi.
Adıbelli, 'Kendi adıma bir sorumluluk hissettim ve bunu sanatımla ifade etmek istedim. Eşim bir müzik grubunun üyesi ve bu grup atıklardan enstrümanlar tasarlayıp onları sahnede çalıyor. Benden kostümlerini atıklardan yapmamı istemişlerdi. Onlara atık poşetlerden kostümler tasarlayarak başladım. Sürekli onlar için yelekler, gömlekler, şapkalar, takılar tasarlıyordum ama kendi pratiğim olan resmi hep arkaya atmıştım.' dedi.
Eskiden resim yaparken geleneksel malzemelerden faydalandığını ifade eden Adıbelli, vermek istediği mesajı anlatırken hep bir şeylerin eksik kaldığının farkına varınca plastiklere yöneldiğini anlattı.
- 'İki tekniği birleştirerek yeni bir teknik oluşturdum'
Adıbelli, poşetlerle kostümleri tasarlamanın kendisi için farklı bir malzemeyle tanışma fırsatı bulmasına olanak sağladığını belirterek, 'Bir deneme yapmaya karar verdim. Bu deneme sonucunda çıkan sonuç beni çok tatmin etti. Kolaj tekniğini kullanarak başladığım bu resim çalışmalarında kendi tekniğimle devam etmeye başladım. İki tekniği birleştirerek yeni bir teknik oluşturdum, bu anlamda belki dünyada bir ilk diyebilirim. Kolajda yan yana renkleri bir araya getirerek renkler oluşturuyorsunuz, burada şeffaf yapıdaki poşetleri üst üste de getirerek poşetin renginin dışında farklı renkler elde etmeye başladım. Hiçbir şekilde poşetleri boyamadan yeni renkler oluşmasına zemin sağladı.' diye konuştu.
Eşi ve çocuğuyla doğayı korumaya çalıştıklarını ifade eden Adıbelli, sokakta ve yollarda karşılaştıkları atıkları bir gün işlerine yarar diye biriktirdiklerini kaydetti.
Adıbelli, doğayı bu şekilde korumaya çalışıp sıfır atığa dikkati çekmek istediklerini belirterek, ''Bunlar bir gün bize lazım olur' diye ayırdığımız bazı malzemeler var. Bir de alışverişten aldığımız poşetleri hiçbir zaman atamıyoruz, zaten doğaya atmak hiç uygun bir şey değil. Onları biriktirip ihtiyaç oldukça kullanıyorduk ama elbise fikri çıkınca ilk önce orada kullanmaya başladım. Tabii benim elimin altındakiler bitmeye başladı. Bu sefer eşim dostum bunlarla ilgilendiğimi görünce, onlar da artık kullanıp çöpe atmaya kıyamıyorlar ve biriktirip bana getiriyorlar. Onun dışında bazen parka bahçeye gidiyoruz, oğlum parklarda oyun oynadığı sıralarda oradan uçan bir poşet, eğer rengi de çok ilginçse onu alabiliyorum.' ifadelerini kullandı.
- 'Oğlum, 'Anne, baba, bu size lazım olur' diye bize atık topluyor'
Adıbelli, temel probleminin doğadaki plastiklerle olduğunu, bu yüzden kostüm ve portre tasarımlarında çeşitli plastik atıkları kullandığını anlattı.
Kıyafet tasarımlarının tamamını plastik atıklardan yaptığını aktaran Adıbelli, 'CD'leri, civataları, metalleri kullandığım oldu. Özellikle ormanlarda yabani hayvanlara sıkılan fişek atıklarını toplayıp onları kostümün bazı yerlerinde kullandığım da oldu. Bazen kumaş atıklarını da kullanıyorum. Özellikle Nişantaşı'nda gezdiğimizde orada tekstil atıkları çok fazla oluyor, onlara denk gelirsek alıp kostümlerde kullanıyorum. Su kapakları her yerde çok fazla var, artık oğlum da yolda gördüğü her şeyi, her kapağı alıyor, 'Anne, baba, bu size lazım olur' diye bize atık topluyor.' diye konuştu.
Çevresindeki insanların da kendilerini örnek alarak bazı atıkları dönüştürdüğünü bazılarının da atık malzemeleri toplayıp onlara verdiğini kaydeden Adıbelli, insanları sıfır atığa teşvik ettiği için mutlu olduğunu kaydetti.
Adıbelli, yaptığı portre tabloların çok dikkati çektiğini, gören kişilerde bir bilince yol açtığını ve yakından bakınca sadece poşetle yapıldığının belli olduğunu söyledi.
Resimlere ilk bakıldığında yağlı boyayla yapılmış gibi gözüktüğünü ifade eden Adıbelli, 'Yaklaştıklarında resmin malzemesini birçoğu anlıyor, bazıları da anlamıyor. Resimlere gerçekten çok yakından bakıldığında çok ince detayları görebiliyorsunuz, bu ince detayların da herkes boyayla yapıldığını düşünüyor. Çok katmanlı, dikkat gerektiren ve sabırla yürütülen bir süreç. İzleyici de bunu fark ettiği zaman böyle değersiz bir malzemenin bu hale gelmesine şaşırıyor. Sergilerim de bu anlamda etkili geçiyor.' ifadelerini kullandı.
İnsanlara sesini duyurmak istediğini ifade eden Adıbelli, atıkların doğaya atılmaması, doğanın korunmasına katkı verilmesi gerektiğini vurguladı.
