Kahramanmaraş İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, hayvancılığın geleceğini güvence altına almak ve işletme verimliliğini korumak amacıyla "Buzağımızı Yaşatalım" başlıklı kapsamlı bir bilgilendirme kampanyası başlattı.
"Sağlıklı Buzağı, Güçlü Yarınlar" ve "Bugünün Buzağısı Yarının Sürüsü" sloganlarıyla yayımlanan rehberlerde, üreticilere buzağı bakımı ve özellikle ilk aylarda sıkça rastlanan buzağı ishallerine karşı kritik uyarılarda bulunuldu.
Doğumdan Hemen Sonra Alınacak Önlemler
Sağlıklı bir buzağı gelişimi için doğumdan hemen sonra atılması gereken adımların büyük önem taşıdığı belirtildi. Müdürlüğün yayınladığı rehbere göre, sağlıklı nesiller yetiştirmek için uyulması gereken "4 Altın Kural" şöyle sıralandı:
Gebe hayvanların aşıları zamanında yaptırılmalıdır.
Göbek bağı doğumdan hemen sonra %1-7 oranında iyot ile dezenfekte edilmeli ve bu işlem 12 saat arayla 2-3 gün boyunca tekrarlanmalıdır.
Doğum bölmesi her zaman temiz ve kuru tutulmalıdır.
Buzağıya ilk 1 saat içinde 38°C sıcaklığında kaliteli kolostrum (ağız sütü) mutlaka verilmelidir. (İlk gün boyunca 4-6 saat aralıklarla toplam 6 litre ağız sütü verilmesi gerekmektedir.)
Ayrıca, uygun zamanda koruyucu aşı ve serum uygulamalarının yaptırılmasının önemi vurgulandı. Nedeni belli olmayan yavru atma, ölü doğum ve doğum sonrası ölümlerin mutlaka il veya ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne bildirilmesi gerektiği hatırlatıldı.
Planlı Gelişim İçin Buzağı Besleme Tablosu
Yetiştiricilerin işini kolaylaştırmak amacıyla hazırlanan detaylı besleme tablosunda, buzağının doğduğu andan 14 aylık olana kadar geçen süreçteki beslenme ihtiyaçları şu şekilde sıralandı:
İlk Gün: Toplam 6 litre kolostrum (ağız sütü).
2-4. Gün: Günlük 5-6 litre geçiş sütü.
5-7. Gün ile 2-7. Hafta Arası: Günlük 5-6 litre süt, buzağı başlangıç yemi ve yonca.
8. Hafta: Günlük 2,5 litre süt, başlangıç yemi ve yonca.
9-12. Hafta: Başlangıç yemi ve yonca.
4-6. Ay: Buzağı büyütme yemi ve yonca.
7-14. Ay: Düve/erkek besi yemi, yonca, kuru/yeşil ot ve silaj.
Müdürlük ayrıca, yem ve yoncanın buzağının tüketebildiği miktarda önünde bulundurulması gerektiği notunu düştü.
Buzağı Ölümlerinin Başlıca Nedeni: İshal
Müdürlük, özellikle ilk 2-3 ayda görülen ve buzağı ölümlerinin en önemli nedenlerinden biri olan ishal hastalığına karşı da "Erken fark et, sağlığını koru!" diyerek uyarılarda bulundu.
İshalin, dışkının normalden sulu, sık ve kötü kokulu olması durumu olduğu belirtilirken, bu durumun vücutta su ve mineral kaybına yol açarak hızla ciddi sağlık sorunları yarattığı ifade edildi. Hastalığın başlıca belirtileri; sulu ve bazen kanlı olabilen dışkılama, iştahsızlık, halsizlik, gözlerde çökme, vücut ısısında değişiklikler ve hızlı kilo kaybı olarak sıralandı.
Hastalığa Rotavirüs ve Koronavirüs gibi virüslerin, E.coli ve Salmonella gibi bakterilerin, Cryptosporidium ve Giardia gibi parazitlerin yol açtığı belirtildi. Yetersiz besleme, kirli su/yem ve hijyenik olmayan barınak koşullarının da hastalığı tetiklediği vurgulandı.
Korunma ve Tedavi Yöntemleri
Hastalıktan korunmada ilk adımın kaliteli ağız sütü vermek olduğu yinelenirken; temiz bir doğum alanı, dezenfekte edilmiş barınaklar, temiz su ve yem kullanımının şart olduğu ifade edildi. Aşılama programlarına uyulması ve ani yem değişikliği veya aşırı sıcak/soğuk gibi stres faktörlerinden kaçınılması gerektiği belirtildi.
Hastalığın ortaya çıkması halinde tedavinin, nedene yönelik olarak mutlaka veteriner hekim kontrolünde uygulanması gerektiği bildirildi. Kayıpları önlemede sıvı ve elektrolit desteğinin hayati önem taşıdığı hatırlatıldı.
