Ekonomi yönetimi, mevcut asgari ücret sistemine alternatif olabilecek yeni modeller üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Değerlendirilen seçenekler arasında, sektörlerin maliyet yapıları ile iller arasındaki ekonomik farklılıkları esas alan sektörel ve bölgesel asgari ücret modeli öne çıkıyor.
Hazırlık sürecinde, farklı sektörlerin iş gücü maliyetleri, şehirlerin yaşam giderleri ve işletmelerin rekabet koşulları detaylı şekilde analiz ediliyor. Amaç ise hem çalışanların alım gücünü korumak hem de üretim ve istihdamın sürdürülebilirliğini sağlamak.
ÇALIŞAN VE İŞVERENİN GÖRÜŞÜ ALINACAK
Olası düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde işçi ve işveren temsilcilerinin görüşleri de sürece dahil edilecek. Yetkililer, hazırlanacak modelin çalışanların hak kaybına neden olmaması ve işverenlerin üretim faaliyetlerini sürdürebilmesine imkan tanıması için dengeli bir yapı oluşturulacağını belirtiyor.
DÜNYADAKİ UYGULAMALAR İNCELENİYOR
Çalışmalar kapsamında yalnızca Türkiye'deki ekonomik veriler değil, farklı ülkelerde uygulanan asgari ücret sistemleri de mercek altına alındı.
Kanada'da asgari ücret eyaletlere göre değişirken, Japonya'da ücretler 47 idari bölgenin ekonomik şartlarına göre belirleniyor. Çin ve Hindistan'da da bölgesel farklılıklar dikkate alınarak ücret uygulamaları yapılıyor.
Avrupa'da ise sektörel ücret sistemi dikkat çekiyor. Almanya'da ulusal asgari ücret bulunmasına rağmen toplu iş sözleşmeleriyle birçok sektörde daha yüksek ücretler uygulanıyor. İtalya ve Avusturya'da ücretler büyük ölçüde sektör bazlı toplu sözleşmelerle belirlenirken, Belçika'da ulusal taban ücretin yanında sektörel ücret uygulamaları da yer alıyor.
ABD'de federal asgari ücret geçerli olsa da eyaletler ve bazı şehirler daha yüksek ücret belirleyebiliyor. Meksika'da ise ülke farklı ücret bölgelerine ayrılmış durumda.
HENÜZ KESİNLEŞMİŞ BİR KARAR YOK
Yetkililer, şu aşamada yeni modele ilişkin kesinleşmiş bir karar alınmadığını vurguluyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumların değerlendirmeleri, ekonomik analizler ve sosyal tarafların görüşleri tamamlandıktan sonra nihai kararın verilmesi bekleniyor.
Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde ise kapsamı, geçiş süreci ve denetim mekanizmalarının ayrıntılı şekilde belirleneceği ifade ediliyor. Ekonomi yönetimi, hedeflerinin üretim, istihdam ve çalışan refahı arasında uzun vadeli ve sürdürülebilir bir denge kuracak en uygun modeli oluşturmak olduğunu belirtiyor.
